حسابداری

آموزش کدینگ حسابداری و انواع آن

آموزش کدینگ حسابداری و انواع آن : از نظر لغت ، کدینگ به معنای کد بندی است. ولی در حسابداری چه مفهومی دارد و این سوال که چه چیزی را در حسابداری کد دهی می نمایند ، ذهن را درگیر می نماید. دراین مقاله به بررسی این موضوع می پردازیم و در خصوص الزام وجود کدینگ در حسابداری مذاکره می نماییم.  برای آشنایی با کدینگ حسابداری و ارائه توضیحات در خصوص انواع کدینگ در حسابداری ، نیاز است ابتدا به تعریف حسابداری را بپردازیم. برای حسابداری تعاریف مختلفی ارائه شده است.

تعریف جامع آن به شرح زیر است :

حسابداری فن ثبت ، طبقه بندی و تلخیص فعالیت های مالی یک موسسه در قالب اعداد قابل سنجش به پول و تفسیر نتایج حاصله از بررسی این اعداد می باشد. ”

همان طور که در تعریف فوق قابل مشاهده است یکی از ارکان تعریف حسابداری ، طبقه بندی و تلخیص است.

حساب کل ، معین و تفصیلی : ( در توضیح آموزش کدینگ حسابداری و انواع آن )

طبقه بندی حساب ها بر اساس آیتم های مختلف در حسابداری صورت می گیرد. یکی از اصلی ترین طبقه بندی ها  براساس حساب کل ، معین و تفصیلی است.

حساب کل :

حساب کل حسابی است که یک شاخه کلی از حساب را شامل می شود ، مانند حساب کل اشخاص یا حساب کل بانک

حساب معین :

حساب معین در زیر مجموعه حساب های کل و بر اساس گروه های زیر مجموعه ، تشکیل می شود. مثلاً برای حساب کل اشخاص ، می توان حساب های معین با عناوین حساب های دریافتنی یا حساب های پرداختنی تشکیل داد و یا مثلاً برای حساب کل بانک می توان معین با عنوان حساب های بانک صادرات یا حساب های بانک ملی و یا حساب های جاری و پس انداز ایجاد نمود.

حساب تفصیلی : ( در توضیح آموزش کدینگ حسابداری و انواع آن )

و در زیر مجموعه حساب های معین ، می توان ریز حساب های را که اصطلاحاً به آنها حساب های تفصیلی می گویند ، تعریف نمود.

مثلاً برای حساب کل اشخاص و معین حساب های دریافتنی می توان اسامی اشخاص مربوطه را درج نمود و یا برای حساب های معین بانک ، می بایست حساب های بانکی افتتاح شده را به عنوان حساب تفصیلی تعریف نمود.

البته قابل ذکر است که برای دسته بندی فوق استانداردی وجود ندارد و عناوین حساب های مختلف را می توان به عنوان حساب های معین و تفصیلی تعریف کرد ، البته عرف برای تعاریف در بین حساب داران موجود است.

حال این سوال مطرح است که آیا کدینگ مالی مربوط به کدام یک از حساب های کل ، معین و یا تفصیلی است ؟

حساب اصول و مفاهیم حسابداری ، هر سه رده حساب های کل و معین و تفصیلی بایستی کدینگ شوند و برای آنها کد تعریف شود.

البته قابل ذکر است که کدهای هر طبقه متفاوت است و دخلی به هم ندارد.

برای روشن شدن موضوع به بیان کدبندی برای هر یک از طبقه های فوق الذکر می پردازیم.

آموزش کدینگ حسابداری و انواع آن

کدینگ حساب های کل : ( در توضیح آموزش کدینگ حسابداری و انواع آن )

حساب های کل ، به سه گروه کلی حساب های دائم دارایی ها ، بدهی ها و حقوق صاحبان سهام  و نیز حساب های موقت سود و زیانی که معمولاً با عنوان حساب کل خلاصه سود و زیان مطرح هستند.

برای کدینگ نمودن حساب های کل معمولاً از دارایی ها آغاز به کار می کنند و در بین آنها دارایی هایی که دارای قابلیت نقدینگی بیشتری هستند ، دارای اولویت بیشتر نیز می باشند.

معمولاً نقد ترین دارایی ، حساب وجود نقد و حساب بانک است و لذا معمولاً کد یک را به وجوه نقد ، دو را به حساب بانک و به همین شکل به ترتیب سایر دارایی ها را کدبندی می نمایند.

سپس بدهی ها و حقوق صاحبان سرمایه ، کدینگ می شود. قابل ذکر است الزامی به توالی و پیوستگی کدها وجود ندارد ، مثلاً در صورتی که آخرین دارایی را کد ده ، پوشش دهد ، الزامی برای درج کد شماره یازده برای اولین بدهی نداریم و مثلاً می توانیم عدد بیست را برای اولین بدهی در نظر بگیریم.

معمولاً در بین حسابداران عرف است که پس از اتمام حساب های دارایی یا بدهی چند شماره  را خالی می گذارند ، تا در صورتی که در آتی مدنظر باشد حساب کل دارایی جدیدی درج شود ، در ادامه کدهای مربوط به دارایی ها بتوان آن را کدینگ نمود.

کدینگ حساب های معین : ( در توضیح آموزش کدینگ حسابداری و انواع آن )

پس از اتمام کدبندی حساب های کل ، نوبت به کدینگ نمودن حساب های معین می رسد.

حساب های معین نیز به همان ترتیبی که برای حساب های کل ذکر شد ، مرتب و شروع به کد گذاری از عدد یک با بالا می شوند.

درج شماره خالی بین حساب های معین مربوط به هر یک از حساب های کل ، عرف است و بهتر است برای درج موارد احتمالی در آتی رعایت شود.

اگر فرض کنیم به حساب کل بانک کد دو ، را داده باشیم و به حساب معین مربوطه با عنوان حساب های جاری ، کد پنج داده شده باشد ، در حسابداری کدینگ مذکور را به شکل 5 – 2 نمایش می دهند.

همواره عدد سمت چپ نشان گر کد حساب کل و عدد سمت راست نشان گر کد حساب معین می باشد.

بعضی از حسابداران قبل از اعداد ، عدد صفر را نیز قرار می دهند ، این موضوع مغایرتی با اصول حسابداری ندارد و مثلاً کد فوق را به شکل 005 – 02 ثبت می کنند ، از آنجایی که صفر قبل از اعداد ، خوانده نمی شود ، تاثیری بر پروسه کاری ندارد و به همان شکل که توضیح داده شد ، خوانده می شود.

کدینگ حساب های تفصیلی : ( در توضیح آموزش کدینگ حسابداری و انواع آن )

پس از اتمام حساب های معین نوبت به کدینگ نمودن حساب های تفصیلی می رسد. حساب های تفصیلی نیز به ترتیب کد بندی برای حساب های کل و تفصیلی مربوطه مرتب سازی می شوند و سپس از کد شماره یک ، کد بندی مربوطه آغاز می شود.

مثلاً برای حساب کل بانک و حساب معین حساب های جاری و حساب تفصیلی ” حساب جاری بانک ملت به شماره حساب 101010 ” می توان کد تفصیلی شماره 10 را در نظر گرفت.

در این صورت می توان کدینگ مربوطه را به این شکل نمایش دارد : 10 – 5 – 2 ؛ که همان طور که قبلاً بیان شد به ترتیب از سمت چپ نشان گر حساب کل 2 ، معین 5 و تفصیلی 10 است.

برای کدینگ حساب های تفصیلی نیز می توان قبل از اعداد ، صفر درج نمود : 0010 – 005 – 02

نکته :

برای کدینگ حساب های معین و تفصیلی تداوم شماره ها الزام نیست ، به این معنی که لازم نیست که حتماً کدینگ از عدد یک آغاز و الزاماً ادامه یابد.

بلکه می توانیم مثلاً برای کدبندی هر یک از حساب های معین مربوط به هر حساب کل از عدد یک آغاز و برای معین حساب های کل بعدی نیز به همین شکل عمل نمود. مثلاً ممکن 5 حساب معین با کد یک و حساب های تفصیلی زیادی با کدهای مشابه داشته باشیم ، لیکن این موضوع مشکلی ایجاد نمی کند ، زیرا که در حسابداری کد مجموع که شامل مجموع حساب های کل و معین و تفصیلی است ، همواره ملاک عمل می باشد. مانند : 5 – 2 – 1 یا 20 – 6 -10 و یا هر کد دیگری

کدینگ شناور : ( در توضیح آموزش کدینگ حسابداری و انواع آن )

به ترتیبی که گفته شد در تقسیم بندی و کدینگ نمودن حساب ها ، معمولاً برای هر حساب کلی ، یک یا چند حساب معین و برای هر یک از حساب های معین نیز ، یک یا چند حساب تفصیلی تعریف می نمایند.

لیکن در کدینگ نمودن سه طبقه به صورت حرفه ای تر ، محدودیت متصل بودن چند حساب تفصیلی به یک حساب معین و یا چند حساب معین صرفاً به یک حساب کل ، دیده نمی شود.

در حسابداری به آن اصطلاحاً کدینگ شناور می گویند.

در این حالت ممکن است یک حساب معین به چند حساب کل و یا یک حساب تفصیلی به چند حساب معین متصل شده باشد.

مثال :

مثلاً شخصی به نام ” آقای مهدوی ” در حساب های تفصیلی وجود دارد. همان طور که ممکن لازم باشد این شخص به حساب کل اشخاص و معین حساب های دریافتنی متصل شود ممکن است مثلاً نیاز باشد به حساب کل صاحبان سرمایه و حساب معین جاری شرکا ، نیز متصل شود.

در صورتی که بخواهیم از روش اول برای کدینگ نمودن استفاده نماییم ، ملزم می شویم یک بار حساب تفصیلی ” آقای مهدوی ” را برای حساب کل و معین اول و یک بار نیز برای اتصال به حساب کل و معین دوم ایجاد نماییم ، این موضوع موجب ایجاد حساب های مشابه زیادی می گردد و ممکن است موجب سرگردانی گردد و لذا از روش شناور استفاده می نمایند تا کدینگ مختصر تر گردد.

تذکر : ( در توضیح آموزش کدینگ حسابداری و انواع آن )

توصیه می شود افرادی که حسابداران آماتور هستند برای استفاده از روش شناور ، از تجربیات حسابداران قدیمی استفاده نمایند.

در روش کدینگ شناور هیچ محدودیتی برای تعداد اتصال حساب ها وجود ندارد و مثلاً یک حساب تفصیلی به ده ها معین و یا حسابی معین به چند حساب کل می تواند متصل گردد.

تلاش شد مطالب بسیار روان و همراه با مثال ارائه گردد ، امید است توضیحات ارائه شده برای شما مطالعه کننده گرامی کاربردی باشد و اطلاعات شما را افزایش داده باشد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا