حسابرسی

استانداردهای پذیرفته شده حسابرسی

استانداردهای پذیرفته شده حسابرسی مجموعه قواعد ، ضوابط و معیارهایی است که حسابرسان به منظور افزایش کیفیت کار ایجاد هماهنگی در نحوه رسیدگی های اعضای حرفه خود ملزم به رعایت آنها می باشند.

تا کنون در ایران مجموعه کاملی از استانداردهای حسابرسی تدوین و ارائه نشده است و آنچه در حال حاضر در مملکت ما مورد قبول و اجرا است ، همان استانداردهایی است که در کشورهای دیگر تدوین و مورد قبول کارشناسان و اهل فن حسابرسی آن کشورها قرار گرفته است.

این استانداردها به طور خلاصه به شرح زیر است :

الف- استاندارد های عمومی حسابرسی (در توضیح استانداردهای پذیرفته شده حسابرسی) :

1-رسیدگی باید به وسیله فرد یا افرادی صورت گیرد که دارای تجربه و تخصص کافی به عنوان حسابرس مستقل فکری خود را حفظ کنند ؛

2-حسابرس یا حسابرسان در کلیه مراحل حسابرسی استقلال فکری خود را حفظ کنند ؛

3-حسابرس یا حسابرسان باید در اجرای رسیدگی ها و همچنین در تنظیم گزارش دقت حرفه ای لازم را که از یک کارشناس انتظار می رود ، اعمال نمایند.

این استانداردها به طور کلی به صلاحیت حسابرس مربوط می شود.

توضیح :

استانداردهای اول گویای این مطلب است که دانش نظری و تجربه عملی حسابرس مکمل یکدیگرند و فرد یا افراد زمانی صلاحیت رسیدگی و حسابرسی به عنوان حسابرس مستقل خواهند داشت که از آموزش نظری و عملی کافی برخوردار باشند.

کسب تجربه :

بدین منظور فرد متقاضی احراز عنوان حسابرس مستقل لازم است هم زمان با کسب دانش نظری حسابرسی و یا بعد از آن به کسب تجربه کافی نزد افراد مجرب و ورزیده شاغل در حرفه بپردازد.

فرض مزبور پس از کسب دانش و تجربه کافی و احراز سمت حسابرس مستقل ، باز هم به موازات انجام وظیفه حسابرسی با مطالعه نشریات تخصصی و شناخت و به کار گیری اصول و استانداردهای جدید حسابداری و حسابرسی ، دانش و اطلاعات حرفه ای خود را افزایش داده و همواره از مسائل جاری حسابداری و حسابرسی آگاه باشد.

در مورد استاندارد دوم در مقاله اصول رفتار حرفه ای حسابرسان به طور مفصل بحث شده و نیاز به تکرار نیست.

دقت در حسابرسی :

استاندارد سوم ، حسابرس مستقل را موظف به رعایت دقت و مراقبت حرفه ای در تمامی مراحل حسابرسی می کند.

دقت لازم در زمینه هر کار حرفه ای اهمیت به سزایی دارد .

مثال )

به عنوان مثال هر شخص که به طبیب مراجعه می کند از وی انتظار دارد با دقت حرفه ای لازم داروی تجویز شده را به او تحویل داده و دستورات لازم را به او تفهیم کند.

در چنین مواردی در صورتی که هر یک از کارشناسان مرتکب خطایی شوند که ناشی از قضاوت وی باشد در صورتی که در رسیدن به آن قضاوت دقت حرفه ای لازم را اعمال کرده باشد به هیچ وجه مقصر شناخته نمی شود.

اما اگر دقت حرفه ای لازم را به کار نبرده باشد ، به عنوان قصور و سهل انگاری در انجام وظیفه قابل تعقیب خواهد بود.

در حسابرسی نیز اعمال حسابرسان تابع همان اصول است.

ب- استانداردهای گزارش گری :

در این خصوص نیز مقاله ای اختصاصی نگاشته شده و از توضیح مجدد خودداری می شود.

ج- استانداردهای اجرای عملیات حسابرسی (در توضیح استانداردهای پذیرفته شده حسابرسی) :

1)

عملیات حسابرسی باید به نحوی مناسب و کافی برنامه ریزی شود  و در صورتی که در انجام این عملیات از همکارانی استفاده می شود ، این افراد باید تحت سرپرستی و نظارت کافی قرار گیرند ؛

2 )

سیستم کنترل های داخلی موجود در موسسه مورد رسیدگی ، باید مورد مطالعه ، بررسی و  ارزیابی قرار گیرد تا بتوان با توجه به نتایج حاصله حدود و چگونگی رسیدگی ها را تعیین نمود ؛

3 )

اطلاعات و مدارک کافی و قابل اطمینان باید از طریق بازرسی ، مشاهده ، پرسش ، اخذ تاییدیه و سایر فنون رسیدگی کسب گردد تا بتوان بر مبنای آن نسبت به صورت های مالی اظهار نظر نمود.

استانداردهای فوق مربوط به نحوه انجام رسیدگی ها توسط حسابرس می باشد.

استانداردهای اجرای عملیات که به آن مراحل و رویه حسابرسی هم گفته می شود ، شامل کلیه جزئیات و مراحل مختلف بررسی ها و رسیدگی هایی است که توسط حسابرس انجام می شود.

حسابرس موظف است رسیدگی ها و بررسی های خود را بر اساس روش ها و ضوابط مورد قبول حسابداری انجام دهد.

رویه هاحسابرسی بر دو گونه است :

1-رویه های کلی حسابرسی ؛

2-رویه های جزئی حسابرسی ؛

رویه های کلی حسابرسی (در توضیح استانداردهای پذیرفته شده حسابرسی) :

به روش هایی اطلاق می شود که حسابرس بایست در همه رسیدگی های خود به طور عموم به کار گیرد.

مانند :

1-ارزیابی کنترل های داخلی ؛

2-بررسی و کسب اطلاعات در مورد سیستم حسابداری و روش های حسابداری ؛

3-تهیه برنامه حسابرسی با در نظر گرفتن هدف حسابرسی و کنترل های داخلی موسسه مورد رسیدگی ؛

4-انجام آزمون های لازم به منظور حصول اطمینان از صحت اقلام مندرج در حساب ها ؛

5-تجزیه و تحلیل حساب ها و نسبت ها و بررسی اقلام و نواسانات غیر عادی ؛

6-رعایت استانداردهای مربوط به گزارش نویسی ؛

رویه های جزئی حسابرسی :

به روش های رسیدگی به هر یک از حساب ها مربوط می گردد.

انواع حسابرسی (در توضیح استانداردهای پذیرفته شده حسابرسی) :

حسابرسی بر حسب وظیفه به دو نوع کلی تقسیم می شود :

1-حسابرسی داخلی ؛

2-حسابرسی خارجی ( مستقل ) ؛

حسابرسی داخلی :

عبارت است از یک واحد مستقل که برای ارزیابی فعالیت های داخلی سازمان امور مالی و سایر عملیات را بررسی نموده ، نتیجه ارزیابی را به مدیریت دستگاه گزارش می نماید.

به عبارت دیگر حسابرسی داخلی یک عامل کنترل مدیریت می باشد که هدف آن ارزیابی عملیات سازمان است.

حسابرس مستقل :

عبارت است از بررسی صورت های مالی موسسات و رسیدگی به اسناد و دفاتر و مدارکی که صورت های مالی مذکور بر اساس آنها تنظیم شده به منظور اظهار نظر نسبت درستی و قابلیت قبول بودن آنها.

استانداردهای پذیرفته شده حسابرسی

انواع حسابرسی بر اساس هدف :

1-حسابرسی قانونی ؛

2-حسابرسی عملیاتی ؛

3-حسابرسی محدود ؛

حسابرسی قانونی (در توضیح استانداردهای پذیرفته شده حسابرسی) :

در بعضی از قوانین کشورهای مختلف دنیا شرکت ها یا موسسات دولتی و ملی موظف شده هر سال صورت حساب های خود را برای رسیدگی و اظهار نظر در اختیار حسابرس یا بازرس قرار دهند.

در اکثر کشورها ، شرکت های سهامی موظفند گزارش حسابرسی را ضمیمه صورت حساب های خود به مجامع عمومی ارائه نمایند.

انجام چنین حسابرسی را حسابرسی قانونی گویند.

نکته :

ممکن است مدیران شرکت قانوناً موظف به ارائه گزارش حسابرسی نباشند ولی در اساسنامه شرکت قید گردیده باشد که حساب های شرکت سالانه حسابرسی گردد.

در آن صورت به آن حسابرسی الزامی گویند و در ایران طبق قانون شرکت های سهامی عام موظف به حسابرسی سالانه می باشند.

حسابرسی عملیاتی (در توضیح استانداردهای پذیرفته شده حسابرسی) :

مدیران موسسه معمولاً علاقه دارند که سالانه فعالیت های شرکت توسط حسابرس مستقل مورد حسابرسی قرار گیرد.

زیرا نتیجه آن علاوه بر آنکه اعتبار صورت های مالی شرکت را افزایش می دهد ، عملیات دستگاه نیز مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت و از این جهت مدیران شرکت می توانند از کارآیی دستگاه آگاهی کامل به دست آورده و خط مشی های خود را با توجه به گزارش حسابرسان اتخاذ نمایند.

در حسابرسی عملیاتی ، حسابرس علاوه بر رسیدگی به صورت های مالی ، سایر فعالیت های قسمت های مختلف را نیز حسابرسی و عملیات انجام شده را با بخش نامه ها و سیاست های کلی و مقررات و آئین نامه های مربوطه تطبیق می نماید.

حسابرسی محدود :

بعضی مواقع ممکن است حسابرسی مامور رسیدگی به یک موضوع خاص گردد.

در این صورت حسابرس در محدوده وظیفه خود بررسی های لازم را انجام داده و گزارش تهیه نماید.

به طور مثال رسیدگی به حساب صندوق ، رسیدگی به قیمت تمام شده کالای تولید شده.

حسابرسی محدود بیشتر به وسیله حسابرسان داخلی صورت می گیرد و در حیطه وظایف آنان است.

هر گاه در سازمان واحد حسابرسی داخلی وجود نداشته باشد در آن صورت برای حسابرسی محدود از حسابرسان خارج از سازمان استفاده می شود.

 انواع حسابرسی از نظر زمان رسیدگی (در توضیح استانداردهای پذیرفته شده حسابرسی) :

1-حسابرسی مستمر ؛

2-حسابرسی میانه ؛

3-حسابرسی نهایی ؛

حسابداری مستمر ( تدریجی ) :

حسابرسی فوق معمولاً از طرف حسابرسان داخلی صورت می گیرد و در این رسیدگی کلیه فعالیت های مالی و سایر عملیات شرکت تدریجاً در طول سال مورد رسیدگی حسابرسان قرار می گیرد و در این رسیدگی کلیه فعالیت های مالی و سایر عملیات شرکت تدریجاً در طول سال مورد رسیدگی حسابرسان قرار می گیرد.

هدف از این حسابرسی همان هدف های حسابرسی داخلی است.

حسابرسی میانه (در توضیح استانداردهای پذیرفته شده حسابرسی) :

به منظور کنترل عملیات شرکت و روشن شدن وضع شرکت در یک تاریخ مورد نظر در دوره مالی که حسابرسی صورت می گیرد و نتیجه کارآیی شرکت طی گزارش تهیه می گردد.

این حسابرسی به مدیران شرکت این امکان را می دهد که از نحوه عملیات واحدهای تحت سرپرستی خود در این مدت آگاهی یافته و در صورتی که نقایصی در عملکرد شرکت وجود دارد ، جهت رفع آن کوشش نماید.

مثال )

مثلاً هر گاه سود حاصل شده در شش ماه مطلوب نباشد ، علت آن را بررسی نموده و برای شش ماه آینده برنامه ریزی دقیق تری انجام می نماید.

حسابرسی نهایی (در توضیح استانداردهای پذیرفته شده حسابرسی) :

در حسابرسی نهایی بر عکس حسابرسی های تدریجی یا میانه فقط در پایان سال یا دوره مالی حساب های شرکت مورد رسیدگی قرار می گیرد ، حسابرسی نهایی در واقع همان حسابرسی صورت های مالی است و در این حسابرسی رسیدگی کامل از اقلام مندرج در صورت حساب به عمل خواهد آمد و اسناد و مدارک و دفاتر مورد بررسی قرار گرفته و نسبت به مطلوبیت صورت حساب ها اظهار نظر می گردد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا