حسابداری

استهلاک دارایی ثابت چیست

استهلاک دارایی ثابت چیست : انواع دارایی ثابت به این منظور خریداری می شوند که سنوات متمادی مورد استفاده مالک خود قرار گیرند، تجربه نشان می دهد که مدت قابلیت استفاده از اقلام دارایی ثابت ( به استثنای زمین ) محدود است.

به عبارت دیگر ، قیمت تمام شده دارایی ثابت بعد از انقضای مدت مذکور تبدیل به هزینه می شود.

بدیهی است ، این تبدیل قیمت تمام شده به هزینه ، یک باره صوره نمی گیرد بلکه به تدریج که دارایی ثابت مورد استفاده واقع می شود و یا با گذشت زمان ، قیمت آن کاهش می یابد.

البته تا موقعی که دارایی مذکور از نظر مالک آن کهنه و فرسوده و قراضه و منسوخ و غیر قابل استفاده می شود و قیمت ابتدایی آن به میزان قیمت قراضه و فرسوده آن تقلیل پیدا می کند این کاهش قیمت همچنان ادامه دارد.

توضیح :

بنابر این می توان گفت که این تقلیل قیمت ، یا از بین رفتن ارزش دارایی ثابت عبارت است از هزینه ای متعلق به تمام مدتی که این دارایی مورد استفاده واقع گردیده است.

با توجه به موضوع فوق الذکر ، قیمت خرید انواع دارایی ثابت ( به استثنای زمین ) در حقیقت نوعی پیش پرداخت هزینه به شمار می آید.

پیش پرداخت های هزینه عبارت از مبالغی است که قبلاً پرداخت و به تدریج مورد استفاده واقع می شود.

مانند پیش پرداخت اجاره و پیش پرداخت بیمه.

همان طور که در مورد پیش پرداخت های مذکور مبلغ پرداخت شده در سنوات مختلف و به تدریج که به هزینه تبدیل می شد به حساب منظور می گردید ، قیمت تمام شده دارایی ثابت استهلاک پذیر نیز باید به نسبتی معقول به عنوان هزینه در محاسبه سود یا زیان ویژه سنواتی که مورد استفاده قرار می گیرد ، منظور شود.

عمر مفید :

مدت استفاده از دارایی ثابت را در اصطلاح ” عمر مفید ” می نامند و منظور از آن عمر واقعی دارایی ثابت نیست.

بلکه عبارت است از مدت زمانی که دارایی ثابت از نظر مالک آن و به منظور خاصی که خریداری یا تهیه شده است ، قابل استفاده می باشد.

تقلیل ارزش دارایی ثابت در مدت عمر مفید دارایی مذکور ” استهلاک ” نامیده می شود و عملیات حسابداری استهلاک در معنای اخص عبارت است از تسهیم جمع استهلاک یک دارایی ثابت بین سنوات عمر مفید آن.

تعریف استهلاک (در توضیح استهلاک دارایی ثابت چیست) :

با توجه به نکاتی که فوقاً اشاره شد ، می توان گفت که استهلاک عبارت است از تقلیل تدریجی ارزش دارایی ثابت به علت کهنگی ، فرسودگی و منسوخ شدن آن.

کمیته رویه ها و اصلاحات حسابداری ، انستیتوی حسابداران رسمی آمریکا ، استهلاک را به ترتیب زیر تعریف کرده است :

” قیمت یک شیء که مورد استفاده قرار می گیرد عبارت است از قسمت خدماتی که شیء مذکور طی عمر مفید اقتصادی خود انجام می دهد.
پیروی از اصول حسابداری مستلزم آنست که قیمت چنین شیء به طریقی معقول و مناسب بین سنوات عمر مفید آن تقسیم شود.
انجام این عمل را حسابداری استهلاک می نامند و منظور از آن عبارت است از تسهیم قیمت یک واحد دارایی ثابت مشهود استهلاک پذیر ( که این واحد ممکن است شامل گروهی از دارایی ثابت باشد ) پس از کسر قیمت اسقاط و عمر مفید همان دارایی به طریقی اصولی و سیستماتیک.
این عمل ، یک عمل تخصیص است نه یک عمل ارزیابی. “

توجه کافی به نکات مندرج در تعریف بالا مستلزم بررسی خصوصیات استهلاک می باشد که برخی از اهم خصوصیات مذکور دیلاً مورد بحث قرار می گیرد.

خصوصیات استهلاک (در توضیح استهلاک دارایی ثابت چیست) :

هدف محاسبه استهلاک :

هدف از محاسبه استهلاک عبارت است از :

1-تقسیم قیمت دارایی ثابت استهلاک پذیر بین سنوات عمر مفید آن ؛

2-تامین قیمت دارایی ثابت مستهلک شده به منظور جایگزینی آن با دارایی ثابت مشابه در پایان عمر مفید دارایی قبلی ؛

در مورد هدف اول باید توجه داشت همان طور که فوقاً تذکر داده شد قیمت تمام شده دارایی ثابت استهلاک پذیر ، در حقیقت نوعی پیش پرداخت هزینه است که به تدریج تبدیل به هزینه می شود و در هر دوره مالی قسمتی از این تبدیل تدریجی ، به عنوان هزینه استهلاک آن دوره در دفاتر به ثبت می رسد.

احتساب به هزینه دوره (در توضیح استهلاک دارایی ثابت چیست) :

در این زمینه باید توجه داشت که منظور از محاسبه استهلاک واقعاً این نیست و نمی تواند باشد ، که در هر دوره مالی عیناً معادل مبلغی که از قیمت دارایی ثابت در آن دوره کاسته شده است به حساب هزینه دوره مذکور منظور گردد.

یا به عبارت دیگر میزان هزینه استهلاک متعلق به هر دوره حاکی از تقلیل واقعی ارزش دارایی در همان دوره نمی باشد.

بلکه در حقیقت منظور از محاسبه استهلاک در هر دوره مالی تخصیص قسمتی از جمع استهلاک دارایی ثابت ( در تمام مدت عمر مفید آن ) به دوره مذکور می باشد.

نکته (در توضیح استهلاک دارایی ثابت چیست) :

در هدف دوم نکته ای که باید مورد توجه قرار گیرد این است که هر چند از نظر محاسباتی در مقابل هزینه استهلاک هر سال اندوخته استهلاکی نیز منظور می گردد.

غالباً تصور می شود که وضع این اندوخته به قصد تهیه دارایی ثابت دیگر در پایان عمر مفید دارایی ثابت مستهلک شده می باشد.

اما در حقیقت این تصور همیشه صادق نیست ، زیرا اولاً معلوم نیست در پایان عمر مفید یک دارایی ثابت بتوان دارایی مشابه آن را به همان قیمت دارایی قبلی خریداری کرد و ثانیاً چه بسا مالک دارایی ثابت در پایان عمر مفید دارایی نخواهد یا نتواند مشابه آن را خریداری نماید.

استهلاک دارایی ثابت چیست

میزان استهلاک یک مبلغ تخمینی است نه قطعی :

میزان استهلاک دارایی ثابت در مدت عمر مفید و همچنین مبلغی که در هر دوره مالی به عنوان هزینه استهلاک و اندوخته استهلاک تخصیص می یابد ، نمی تواند مبلغ مسلم و قطعی باشد بلکه تعیین میزان استهلاک همیشه بر اساس برآوردهایی به عمل می آید و در حقیقت تخمینی بیش نیست.

انتخاب واحد دارایی ثابت برای محاسبه استهلاک (در توضیح استهلاک دارایی ثابت چیست) :

در یک طرح صحیح و سیستماتیک محاسبه استهلاک باید قبلاً واحد دارایی ثابت برای محاسبه استهلاک تعیین گردد.

نظر افراطی در تعیین واحد ممکن است حاکی از این باشد که یا تمام انواع دارایی ثابت از نظر محاسبه استهلاک یک واحد تلقی و استهلاک سنواتی با نرخی مشابه برای همه آنها تعیین گردد ، یا این که هر یک از اقلام دارایی ثابت یک واحد در نظر گرفته و استهلاک سنواتی هر کدام جداگانه مشخص شود.

غالباً هیچ یک از این دو رویه را نمی توان به تنهایی کافی دانست.

رویه بر این است که برای تعیین واحد دارایی ثابت به منظور محاسبه استهلاک به ترتیب ذیل عمل می شود (در توضیح استهلاک دارایی ثابت چیست) :
1 )

واحد های اصلی دارایی ثابت ، مانند یک ساختمان ، یک اتومبیل و نظایر آنها یک واحد مستقل برای محاسبه استهلاک در نظر گرفته می شود و میزان استهلاک سنواتی آن تعیین می گردد.

2 )

در مواردی که برخی از اجزاء یک دارایی ثابت دارای عمر مفیدی کوتاه تر از دارایی ثابت مذکور می باشد و در طی دوره عمر مفید دارایی ثابت اصلی چندین بار عوض می شود.

مانند قسمتی از یک ماشین چاپ و یا ماشین بافندگی ، جزء مذکور نیز یک واحد مستقل برای محاسبه استعلاک تلقی می شود.

3 ) (در توضیح استهلاک دارایی ثابت چیست)

در مواردی که تمام یا قسمتی از انواع دارایی ثابت متعلق به یک موسسه مشابه می باشد و طول عمر مفید آنها نیز غالباً مساوی است.

مانند میز و صندلی چوبی یا میز و صندلی فلزی و نظایر آنها.

این قبیل دارایی در یک گروه قرار می گیرد و گروه مذکور به عنوان واحد محاسبه استهلاک در نظر گرفته می شود.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا