حسابرسی

اصول رفتار حرفه ای حسابرسان

اصول رفتار حرفه ای حسابرسان : منظور از اصول رفتار حرفه ای ، مجموعه اصول اخلاقی و فنی مربوط به کار است که در بسیاری از حرفه ها از جمله حرفه پزشکی ، حرفه وکالت و حرفه حسابرسی مستقل وجود داشته و اجرای آنها برای کلیه اعضای حرفه های مذکور الزامی است.

در رابطه با حرفه حسابرسی مستقل در غالب کشورها اصول رفتار حرفه ای حسابرسان تدوین گردیده و انجمن ها و مجامع حرفه ای حسابرسی بر اجرای این اصول نظارت دارند.

دلیل وجود اصول رفتار حرفه ای :

وجود مجموعه اصول رفتار حرفه ای حسابرسان و اجرای آن به وسیله اعضای حرفه حسابرسی موجب جلب اعتماد و اطمینان استفاده کنندگان صورت های مالی از قبیل صاحبان سرمایه ، بانک ها ، بستانکاران ، سرمایه گذاران و دولت ، به گزارشات حسابداری و همچنین باعث جلب احترام عامه مردم به حسابرسان می گردد.

اصول رفتار حرفه ای در ایران :

در ایران تا کنون چنین اصولی تدوین نشده و مرکز یا انجمن نیز جهت نظارت و رفتار حرفه ای حسابرسان تشکیل نگردیده است.

به همین دلیل اصول تدوین شده توسط کشورهای دیگر در ایران نیز توسط حسابرسان مستقل به طور نسبی رعایت و اجرا می گردد.

اکنون به تشریح اهم اصول رفتار حرفه ای حسابرسان که معمولاً در اکثر کشورها مورد قبول و اجرا می باشد ، می پردازیم :

1-اصل استقلال و بی طرفی (در توضیح اصول رفتار حرفه ای حسابرسان) :

منظور از اصل استقلال و بی طرفی این است که حسابرس باید واقعاً مستقل و بی طرف باشد.

دیگر این که باید عمل او از نظر اشخاص ثالث بی طرفانه و بی غرضانه تلقی و تشخیص داده شود.

گاهی ممکن است چنین استدلال شود که چون بی طرفی و بی غرضی امری باطنی است ، بنابر این تمام کسانی که  می توانند آن را تشخیص دهند ، خود حسابدار می باشند و چنانچه شخص واقعاً شخصی بی طرف و بی غرض و دارای استقلال فکری باشد مانعی نخواهد داشت که او حتی صورت های مالی موسساتی را که در سرمایه یا اداره آنها سهمی دارد ، مورد رسیدگی قرار دهند و راجه به صحت و سقم آنها ابراز عقیده نمایند.

پاسخ :

این استدلال را می توان تا حدودی صحیح دانست ولی

1)

تردیدی نیست که سهام داران موسسات مورد رسیدگی و سرمایه گذاران و بانک ها ترجیح می دهند حساب ها و دفاتر موسسات مورد علاقه آنان به وسیله حسابرسان رسیدگی شود که کوچک ترین سهم و علاقه ای به اداره و سرمایه آن نداشته باشند.

2)

علاوه بر آن می دانیم که علی رقم اعتماد و اطمینان وسیع که در جهان امروز به نتیجه رسیدگی حسابرسان مستقل وجود دارد و باید وجود داشته باشد ، گاهی نیز ممکن است خلاف کاری و سوء استفاده ای که در موسسه به وقوع پیوسته است ، ضمن رسیدگی حسابرس توجه او را جلب نکند و پس از انتشار گزارش حسابرسی ، کشف شود.

در این قبیل موارد استثنایی چنانچه معلوم شود حسابرس در اداره یا منافع موسسه مورد رسیدگی ذینفع بوده است ، اثبات بی طرفی وی در موقع رسیدگی برای اشخاص ثالث غیر ممکن خواهد بود.

این امر لطمه بزرگی به حیثیت و آبروی حرفه حسابرسی خواهد زد.

2-اصل راز داری (در توضیح اصول رفتار حرفه ای حسابرسان) :

به موجب این اصل حسابرسان مستقل نباید اسراری را که بین آنها و صاحب کار وجود دارد ، فاش سازد.

ضرورت کار حسابرسی ایجاب می کند که از امور و اسناد و اوراق مالی محرمانه موسسه مورد رسیدگی اطلاع حاصل کند.

چنانچه حسابرس بر حفظ این امور کوشش نکند ، اعتماد صاحب کار و عامه مردم از وی سلب خواهدشد.

قوانین :

در برخی از کشور ها قوانین خاصی در زمینه منع افشا صاحبان کار به وسیله حسابرسان مستقل به تصویب رسیده است.

در ایران نیز قانون مجازات عمومی به طور کلی تمام کسانی را که به مناسبت شغل یا حرفه خود ، محرم اسرار واقع می شوند ، ملزم به حفظ آن اسرار کرده است.

افشای جرم (در توضیح اصول رفتار حرفه ای حسابرسان) :

ممکن است حسابرسان مستقل ضمن رسیدگی به دفاتر و اسناد یک موسسه به عملیات غیر قانونی که در آن موسسه وقوع یافته ، آگاه شوند.

آیا حسابرسان در این قبیل موارد باید به علت لزوم حفظ اسرار ، سکوت کنند یا این که به عنوان یک فرد عادی تابع قوانین و مقررات موظفند مراتب را مقامات قانونی اطلاع دهند.

در این مورد قانون اصلاح قسمتی از قانون تجارت ایران ، بازرس را مکلف نموده است در صورتی که ضمن انجام ماموریت خود از وقوع جرمی آگاه شود آن را به مراجع قضایی صلاحیت دار اعلام نماید.

اصول رفتار حرفه ای حسابرسان

3-اصل منع تبلیغ (در توضیح اصول رفتار حرفه ای حسابرسان) :

به منظور حفظ موقعیت حرفه ای حسابرس در جامعه حسابرسان بایستی از اقدام به تبلیغ برای جذب کار خودداری نمایند.

اصل منع تبلیغ در بسیاری از حرفه های معتبر مانند پزشکی و وکالت کم و بیش رعایت می شود.

زیرا برای اعضای یک حرفه معتبر ، صحیح نیست مع درباره اطلاعات ، سواد ، معلومات ، استعداد و هوش خود در جراید و یا در رادیو و تلویزیون تبلیغ نماید.

قوانین :

چون این موضوع جز ضرر مادی و معنوی برای اعضای حرفه ، نتایج دیگری در بر نخواهد داشت.

به همین جهت انجمن های بین المللی حسابرسی ، مقررات دقیق درمنع تبلیغ توسط اعضای خود وضع نموده اند.

به طوری که حسابرس حق ندارد تغییر آدرس ، تلفن و یا شرکای خود را با حروفی درشت تر و یا جالب توجه تر از مطالب متن در جراید منتشر نماید.

4-اصل افشای حقایق (در توضیح اصول رفتار حرفه ای حسابرسان) :

به موجب این اصل حسابداری ، باید آنچه لازم است به اطلاع صاحبان دستگاه مورد رسیدگی و سایر افراد ذی نفع برساند و کلیه حقایق را بازگو نماید.

این امر بایستی در درجه اول از طریق یادداشت های ضمیمه صورت های مالی که توسط دستگاه مورد رسیدگی تهیه می شود ، انجام گیرد ، در غیر این صورت حسابرس موظف است مطالب لازم را در گزارش خود به اطلاع افراد ذی نفع برساند.

5-اصل اهمیت :

به این اصل ، حسابرس در رسیدگی های خود و نیز در رعایت اصول و موازین حسابداری و حسابرسی با توجه به اهمیت نسبی موضوع عمل می کند.

به عنوان مثال اگر در محاسبه پیش پرداخت بیمه مندرج در ترازنامه شرکت مورد رسیدگی ، مبلغی جزئی اشتباه شده باشد ، به موجب اصل اهمیت ، ذکر این اشتباه در گزارش حسابرسی به هیچ وجه لازم نیست.

به طور کلی موارد استفاده از اصل اهمیت به شرح زیر است (در توضیح اصول رفتار حرفه ای حسابرسان) :

الف )

در موارد تشریح موضوعات یا به تفکیک نشان دادن اقلام و یا تاکید بر مطالب خاص این گونه موارد با رعایت اصل اهمیت ضرورت یا عدم ضرورت این اقدامات روشن می گردد.

ب )

در موارد تصحیح اشتباهات و یا تعدیلات مورد نیاز در حساب های نهایی :

در این گونه موارد نیز اصل اهمیت مشخص می کند که چه اشتباهاتی باید اصلاح شوند و یا کدام تعدیلات باید انجام شود.

به عبارت دیگر با رعایت اصل اهمیت فقط اشتباهات اساسی ، اصلاح شده و فقط تعدیلات مهم انجام خواهد شد.

چگونگی استفاده از اصل اهمیت (در توضیح اصول رفتار حرفه ای حسابرسان) :

1 )

رابطه مبلغ مورد نظر با وضع کلی حساب ها باید سنجیده شود ، بدین معنی که اهمیت مبلغ مورد نظر که لازم است تصحیح ، تعدیل و یا تشریح و یا تاکیدی در خصوص آن انجام شود یا کل حساب های آن موسسه مورد سنجش قرار گیرد.

این سنجش بر حسب مورد در مقایسه با حساب سود و زیان یا ترازنامه خواهد بود.

2 )

رابطه مبلغ مورد نظر با مبلغ کلی : که مبلغ مزبور جزئی از آن مبلغ کل باشد ، مورد سنجش قرار می گیرد.

3 )

رابطه و مقایسه مبلغ مزبور با اقلام وابسته در ترازنامه و سود و زیان مورد توجه قرار می گیرد.

4 )

رابطه و مقایسه مبلغ مزبور با اقلام مشابه در حساب های سال قبل ، مورد نظر قرار می گیرد.

سایر اصول (در توضیح اصول رفتار حرفه ای حسابرسان) :

علاوه بر اصول پنج گانه فوق که مهم ترین اصول رفتار حرفه ای حسابرسی می باشد ، انجمن های حسابرسان در کشورهای مختلف معمولاً اصول و مقررات دیگری را نیز در رابطه با رفتار اعضای خود تدوین و به موعد اجرا می گذارد.

در زیر به چند نمونه از موارد مذبور اشاره می نماییم :

الف )

حسابرسان باید از ارتکاب هر عملی که موجب بدنامی حرفه حسابرسی مستقل می شود ، خودداری ورزند ؛

ب )

حسابرسان باید حرمت یکدیگر را نگهدارند و نباید کاری را که قبلاً توسط حسابرسان دیگری انجام می شده ، بدون تماس با وی بپذیرند.

ج )

حسابرسان نباید به کارمندان حسابرس دیگری پیشنهاد کار در موسسه خود دهند ، مگر پس از مشورت با حسابرس مزبور ؛

د )

حسابرسان نمی توانند به فعالیت های ناسازگار با حرفه حسابرسی مستقل از قبیل فعالیت های تجاری و نمایندگی شرکت های بیمه اشتغال ورزند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا