حسابداری

انواع ارزش سهام و اندوخته ها

انواع ارزش سهام و اندوخته ها : در این مقاله مدنظر است توضیحاتی در خصوص انواع ارزش سهام و نیز انواع اندوخته ها مطالبی ارائه شود.

انواع ارزش سهام :

سهام شرکت ها دارای چهار نوع ارزش می باشد :

1-ارزش اسمی ؛

2-ارزش بازرگانی ( بازار یا فعلی ) ؛

3-ارزش تصفیه ؛

4-ارزش دفتری ؛

ارزش اسمی :

ارزشی است که هر سهم در تاریخ انتشار داشته و بر روی سهم قید شده است ؛

ارزش بازرگانی :

که به آن ارزش بازار یا ارزش فعلی نیز می گویند ، ارزشی است که هر سهم بعد از فعالیت شرکت پیدا می کند و معمولاً در بورس ها با آن ارزش مورد معامله قرار می گیرد ؛

ارزش تصفیه (در توضیح انواع ارزش سهام و اندوخته ها) :

ارزشی است که در هنگام تصفیه شرکت به صاحبان سهام تعلق می گیرد.

ارزش تصفیه از فرمول زیر به دست می آید :

تعداد سهام / ( سهام سرمایه + اندوخته ها + سود و زیان تصفیه ) = ارزش تصفیه

ارزش دفتری :

بهای واقعی سهام شرکت نسبت به وضع فعلی آن می باشد و از فرمول زیر محاسبه می شود :

تعداد سهام / ارزش ویژه = ارزش دفتری

اندوخته قانونی (در توضیح انواع ارزش سهام و اندوخته ها) :

اندوخته قانونی مبلغی می باشد که به موجب قانون همه ساله باید به صورت درصدی از سود خالص شرکت ( 5% ) جهت جبران زیان های احتیاطی کنار گذاشته شود.

این مبلغ وقتی معادل 10% سرمایه اولیه شرکت گردید ، منظور نمودن آن اختیاری می باشد.

همچنین باید توجه داشت که در شرکت های سهامی پس از بستن حساب های موقت بر خلاف شرکت های عادی مانده حساب سود و زیان به حساب سرمایه نمی رود ، بلکه به حساب جدیدی به نام سود تقسیم نشده برده می شود.

سپس معادل مبلغی که مورد تصویب قرار می گیرد از حساب سود تقسیم نشده به حساب سود سهام پیشنهادی منتقل می گردد.

اندوخته بنابر احتیاج مدیران (در توضیح انواع ارزش سهام و اندوخته ها) :

شرکت های سهامی بنا به احتیاج مدیران می توانند اندوخته های مختلفی پیش بینی و از سود سال مالی کنار بگذارند.

مانند اندوخته احتیاطی ، اندوخته عمومی ، اندوخته سرمایه ای و …

این اندوخته ها بر عکس اندوخته قانونی ، اجباری نیست بلکه جهت توسعه فعالیت های شرکت می توان آنها را به میزان دلخواه و با توجه به اساس نامه و یا رای مجمع عمومی عادی تعیین نمود.

نکته :

شرکت های تعاونی طبق قانون : از حداقل 5% به بالا با تصویب مجمع عمومی به عنوان ذخیره شرکت به حساب ذخیره قانونی منظور می شود و حداکثر 5% از سود خالص به عنوان اندوخته احتیاطی به پیشنهاد هیات مدیره و تصویب مجمع عمومی به حساب مربوط منظور می گردد و نحوه مصرف آن با تصویب مجمع عمومی است.

در صدی از سود جهت پاداش به اعضاء ، کارکنان ، مدیران و بازرسان به پیشنهاد هیات مدیره و تصویب مجمع عمومی تخصیص داده می شود.

پس از کسر وجوه فوق باقیمانده سود خالص بین اعضاء به تناسب سهم آنان تقسیم می گردد.

تبصره (در توضیح انواع ارزش سهام و اندوخته ها) :

هیات مدیره می تواند از محل ذخیره احتیاطی درصدی از سود شرکت را برای انجام امور خیریه و عام المنفعه تخصیص دهد.

انواع ارزش سهام و اندوخته ها

تنظیم حساب های شرکت های سهامی بازرگانی :

معمولاً در پایان دوره مالی و پس از اصلاح حساب ها ، لازم است جهت آگاهی مدیران و صاحبان سهام از عملکرد موسسه ، صورت حساب های نهایی تهیه و تنظیم گردد.

هر چند صورت حساب های نهایی از نقطه نظر محتوی متفاوت است ولی به هر حال گویای وضع عمومی شرکت می باشد.

1-حساب عملکرد (در توضیح انواع ارزش سهام و اندوخته ها) :

در این حساب حاصل فروش کالا در طرف بستانکار و بهای کالای خریداری شده و همچنین هزینه های مربوطه در طرف بدهکار ثبت می گردد تا سود ناویژه حاصل شود.

بنابر این حساب عملکرد در پایان دوره مالی جهت بستن حساب های موقتی ( صوری ) که منجر به ایجاد سود یا زیان ناخالص شرکت گردیده اند ، نیاز بود.

2-حساب سود و زیان :

این حساب جهت مشخص نمودن سود یا زیان ویژه ( خالص ) شرکت می باشد.

بنابر این سود ناویژه ( ناخالص ) عملکرد به بستانکار این حساب انتقال یافته و هزینه هایی که در حساب عملکرد منظور نشده اند به بدهکار این حساب انتقال می یابند.

اصولاً طبقه بندی هزینه ها به صورت زیر امکان پذیر است :

الف- هزینه های فروش (در توضیح انواع ارزش سهام و اندوخته ها) :

این هزینه ها شامل اقلامی هستند که مربوط به عملیات فروش شرکت و یا تهیه بازار فروش می باشند.

مثل حقوق کارمندان فروش ، هزینه آگهی و …

ب- هزینه های عمومی و اداری :

این هزینه ها شامل اقلامی هستند که ارتباطی به تولید کالا و یا فروش آن ندارند بلکه مربوط به امور اداری شرکت می شوند.

مانند حقوق کارکنان اداری ، استهلاک اثاثه اداری و …

پ- هزینه ها درآمدهای غیر عملیاتی (در توضیح انواع ارزش سهام و اندوخته ها) :

در برخی از شرکت های سهامی بر اثر عملیات مدیران ، درآمدهایی کسب می شود که حاصل فعالیت های اصلی نمی باشد و همچنین ممکن است هزینه هایی نیز این گونه به شرکت تحمیل گردد.

درآمدها و هزینه های مذکور را اتفاقی ، استثنایی و یا غیر عملیاتی گویند.

این گونه درآمدها و هزینه ها باید از سود ویژه عملیاتی جدا شوند تا نتیجه حاصله از فعالیت های موسسه مشخص گردد.

هزینه های غیر عملیاتی را می توان شامل اقلام زیر دانست :

کاهش ارزش موجودی ها هنگام تجدید ارزیابی ، زیان حاصل از فروش دارایی های ثابت ، کسری انبار ، کسری صندوق ، هزینه های بهره پرداختنی بابت وام.

 همچنین برخی از درآمدهای غیر عملیاتی ذیلاً آمده است :

درآمد حاصل از اجاره قسمتی از املاک شرکت ، سود سهام دریافتی از سایر شرکت ها ، بهره دریافتی بابت وام اعطایی ، سود فروش اقلام دارایی های ثابت.

3-حساب تقسیم سود (در توضیح انواع ارزش سهام و اندوخته ها) :

مقصود از تنظیم حساب تقسیم سود این است که شرکت های سهامی به چه شکل سود خالص پس از کسر مالیات خود را بین شرکاء تقسیم می کنند و چه مبلغ از آن باید در شرکت انباشته گردد.

مبالغی که از سود کسر و بین صاحبان سهام تقسیم یا در شرکت باقی می ماند ، شامل اندوخته ها و سود سهام می باشد.

طبق ماده 237 قانون جدید تجارت سود خالص شرکت در هر سال مالی عبارت است از درآمد حاصل در همان سال منهای کلیه هزینه ها و استهلاک ها و ذخیره ها.

ثبت عملیات مربوط به کسر اندوخته ها در دفتر روزنامه :

تقسیم سود                                  xx

.              اندوخته قانونی                           xx

منظور نمودن 5% سود ویژه برای اندوخته قانونی

سایر اندوخته ها (در توضیح انواع ارزش سهام و اندوخته ها):

انواع اندوخته های عمومی ، سرمایه ای و مخصوص که هر کدام بنا به تصمیمات مجمع عمومی شرکت برای توسعه فعالیت و افزایش قدرت مالی از محل سود ویژه به عمل می آید ، اختیاری بوده و مشمول ممنوعیت های مربوطه به اندوخته قانونی نمی باشد.

ثبت روزنامه این گونه اندوخته ها به شکل زیر است :

تقسیم سود                                  xx

.              اندوخته اختیاری                          xx

منظور نمودن قسمتی از سود ویژه به حساب اندوخته

سود سهام (در توضیح انواع ارزش سهام و اندوخته ها) :

آن قسمت از منافع شرکت که به پیشنهاد هیات مدیره و تصویب مجمع عمومی بین صاحبان سهام تقسیم می شود ، سود سهام نامند.

چون سود سهام هنگامی قابل پرداخت است که مجمع عمومی آن را تصویب نماید ، باید هنگام تصویب هیات مدیره و ثبت عملیات حسابداری آن را به نام سود سهام پیشنهادی بنامیم و پس از آن که صورت حساب های نهایی از تصویب مجمع عمومی گذشت از حساب سود سهام پیشنهادی خارج و به حساب سود سهام قابل پرداخت انتقال می یابد.

مالیات بر سود سهام باید از طرف شرکت از مبلغ سود سهام کسر و در حسابی که به همین منظور افتتاح می گردد ، در دفاتر بستانکار  گردد و هنگامی که مجمع عمومی پرداخت آن را تصویب نمود ، مالیات مربوطه به وزارت دارایی پرداخت و سود سهام نیز بعد از کسر مالیات به صاحبان سهام تودیع گردد.

ثبت سود سهام پیشنهادی (در توضیح انواع ارزش سهام و اندوخته ها) :

1 )

تقسیم سود                                  xx

.              سود سهام پیشنهادی                   xx

بابت منظور نمودن سود سهام پیشنهادی برای سهام داران طبق تصمیم مورخ ….

2 )

در اوایل سال بعد که صورت حساب های نهایی از تصویب مجمع عمومی گذشت ، ثبت زیر در دفاتر انجام می گیرد :

سود سهام پیشنهادی                      xx

.              سود سهام قابل پرداخت                xx

.              مالیات سود سهام                        xx

بابت انتقال سود سهام پیشنهادی به سود سهام قابل پرداخت و مالیات متعلقه

3 )

و به هنگام پرداخت سود مذکور آرتیکل زیر در دفاتر ثبت می گردد :

سود سهام قابل پرداخت                xx

.           صندوق – بانک                          xx

پرداختی بابت سود سهام

4 ) (در توضیح انواع ارزش سهام و اندوخته ها)

و زمانی که مالیات متعلقه به وزارت دارایی تودیع گردید ، آرتیکل زیر انجام می شود :

مالیات سود سهام                       xx

.           صندوق – بانک                          xx

بابت پرداخت مالیات سود سهام به وزارت دارایی

طبق ماده 240 قانون جدید تجارت ، برای تقسیم سود از تاریخ اتخاذ تصمیم مجمع عمومی تا هشت ماه فرصت تعیین و مقرر شده است که ظرف این مدت باید سود قابل تقسیم شرکت به صاحبان سهام پرداخت شود.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا