حسابداری

اوراق قرضه

اوراق قرضه : اغلب شرکت ها در روند فعالیت های خود ، نیاز به منابع مالی جدید و تامین وجوه آن دارند. برخی از شرکت ها می توانند نیازهای مالی خویش را از طریق اخذ وام از بانک یا فروش سهام عادی و ممتاز خود تامین نمایند.

تامین مالی شرکت ها :

اما برای تهیه وجوه نقد به منظور اجرای پروژه های عظیم مانند ساختمان پالایشگاه یا توسعة کارخانه های بزرگ و سد سازی و غیره ، موسسات بیشتر از مبالغی که یک موسسه بتواند در اختیار آنها قرار دهد ، به وجه نقد نیاز دارند. در چنین مواردی شرکت ها ممکن است اقدام به صدور سهام یا اوراق قرضه نمایند.

مطابق مادة 53 قانون تجارت ، دارندگان اوراق قرضه در اداره امور شرکت هیچ گونه دخالتی نداشته و فقط بستانکار شرکت محسوب می شوند.

نکته :

باید توجه داشت که هر کدام از شیوه های تامین مالی دارای معایب و مزایایی می باشد که بسته به وضعیت شرکت ها فرق می کند.

مثلاً چنانچه شرکتی جهت تامین عملیات خود اقدام به صدور سهام نماید و بدین طریق تعداد سهام داران خود را افزایش دهد ، این عمل احتمالاً موجب کاهش سود هر سهم می گردد.

به طور مشابه اگر تامین مالی از طریق اخذ وام صورت گیرد ، ممکن است وضع نقدینگی شرکت جهت بازپرداخت اقساط سالانة آن مساعد نباشد.

بدین ترتیب اگر شرکت برای مدت مدیدی به منابع تحصیل شده نیاز داشته باشد ، انتشار اوراق قرضه می تواند شیوة مناسبی برای تامین مالی مورد نظر باشد.

تاثیر هزینة بهرة اوراق قرضه :

در این صورت هزینة بهرة اوراق قرضه نیز می تواند تاثیر بسزایی در سود خالص شرکت داشته باشد. انتشار اوراق قرضه به نوبة خود تابع شرایط و مقررات خاصی می باشد.

از جمله طبق ماده 51 قانون تجارت تنها شرکت های سهامی عام می توانند اوراق قرضه منتشر کنند.

طبق ماده 55 همین قانون ، انتشار اوراق قرضه ممکن نیست مگر زمانی که کلیة سرمایة ثبت شدة شرکت تادیه شده و دو سال تمام از تاریخ ثبت شرکت ( در اداره ثبت شرکت ها ) گذشته باشد و دو تراز نامة آن به تصویب مجمع عمومی صاحبان سهام رسیده باشد.

اوراق قرضه :

طبق ماده 52 قانون تجارت ، ورقة قرضه ورقة قابل معامله ای است که معرف مبلغی وام است با بهرة معین که تمام یا اجزای آن در موعد معینی باید مسترد گردد.

برای ورقة قرضه ممکن است علاوه بر بهره ، حقوق دیگری نیز شناخته شود.

صدور اوراق قرضه راهی برای کوچک و خرد کردن وام های بزرگ بوده و برای واحد صادر کننده نوعی بدهی بلند مدت می باشد.

همچنین اوراق قرضه دارای شرایطی می باشد که روی برگة قرضه قید می گردد.

از جمله مندرجات اوراق قرضه می توان موارد زیر را نام برد :

الف- مبلغ اسمی :

که عبارت است از اصل مبلغی که روی اوراق قرضه درج شده و نمایندة بدهی شرکت صادر کنندة اوراق به دارندة آنها می باشد.

ب- نرخ بهره :

نرخی است که شرکت صادر کننده اوراق قرضه موظف است بر اساس آن و بر مبنای مبلغ اسمی ورقة قرضه به دارندة آن پرداخت نماید. به نرخ بهره ، نرخ سود تضمین شده نیز گفته می شود.

ج- تاریخ های پرداخت بهره :

مبلغ بهرة اوراق قرضه ممکن است سه ماهه ، شش ماهه یا یک ساله پرداخت گردد. به تاریخی که روی ورقة قرضه جهت پرداخت اقساط بهره معین شده است ، تاریخ پرداخت بهره گویند.

د- سر رسید اوراق قرضه :

سررسید اوراق قرضه تاریخی است که صادر کنندة اوراق قرضه مکلف است مبلغ اسمی این اوراق را به دارندة آن پرداخت نماید. با توجه به مطالب فوق می توان اوراق قرضه را چنین تعریف کرد :

اوراق قرضه ، اسناد بهاداری است که شرکت های سهامی عام با انتشار آنها مبالغی وام گرفته و تعهد می کنند که اصل وام را در سررسید و سود تضمین شده آنها را در تاریخ های معین مثلاً سه ماهه یا شش ماهه یا یک ساله بپردازند.

 

تفاوت اوراق قرضه با سهام

اوراق قرضه از جهاتی شبیه به سهام می باشد. از جمله هر دو اوراق قابل خرید و فروش هستند ، دارای ارزش اسمی مشخص بوده و ارزش مبادله ای هر دو در بازار بورس اوراق بهادار تعیین می شود. از جهت دیگر اوراق قرضه و سهام دارای وجوه افتراق نیز می باشند.

از جمله وجوه افتراق می توان به موارد زیر اشاره کرد :

1-اوراق قرضه برای موسسه صادر کننده نوعی بدهی می باشد و دارندگان این اوراق بستانکار شرکت می باشند در صورتی که دارندگان سهام ، صاحبان شرکت هستند.

2-صاحبان سهام در سود شرکت ، شریک بوده و دارای حق رای نیز می باشند در صورتی که دارندگان اوراق قرضه اولاً حق رای ندارند ، ثانیاٌ تنها بر اساس نرخ تعیین شده و بر مبنای مبلغ اسمی اوراقی که در اختیار دارند ، بهره دریافت نموده و در سود شرکت سهیم نمی باشند.

3-اوراق قرضه تنها توسط شرکت های سهامی عام منتظر می شود در صورتی که سهام از طریق شرکت های سهامی عام و خاص عرضه می گردد.

4-بهرة اوراق قرضه جزو هزینه های شرکت بوده و به عنوان هزینه مالی در صورت حساب سود و زیان منعکس می گردد در صورتی که سود سهام جزو هرینه های شرکت نیست.

5-اوراق قرضه دارای تاریخ سررسید بوده و مبلغ اسمی آنها باید در تاریخ سررسید پرداخت گردد ، در صورتی که سهام فاقد تاریخ سررسید بوده و تا پایان عمر شرکت می تواند باقی بماند.

6-پرداخت بهره از تعهدات شرکت می باشد ، در صورتی که سود سهام تا زمانی که توسط مجمع عمومی صاحبان سهام تصویب نشده است ، قابل پرداخت نمی باشد.

 

اوراق قرضه تضمین شده و تضمین نشده :

اوراق قرضه بدون وسیقه را اوراق قرضه تضمین نشده گویند.

برخی از دارایی های واحد تجاری ممکن است به عنوان وسیقة باز پرداخت اوراق قرضه قرار گیرد.

اگر واحد تجاری نتواند مبالغ اصل و بهرة اوراق قرضه را در موعد مقرر باز پرداخت نماید ، دارایی های مورد وسیقه ممکن است از سوی دارندگان اوراق قرضه تملک شود.

این نوع اوراق ، اوراق قرضة تضمین شده نام دارد.

البته اعتبار اوراق قرضه اساساً به قدرت مالی و ارزش و اعتبار واحد تجاری بستگی دارد و چه بسا اوراق قرضة تضمین نشده برخی موسسات به مراتب معتبر تر از اوراق تضمین شدة دیگر موسسات باشد.

اوراق قرضه

ویژگی های کیفی اطلاعات حسابداری :

از آن جایی که هدف گزارش گری مالی تهیه اطلاعات مفید برای سرمایه گذاران ، اعتبار دهندگان و سایر اشخاص ذینفع و ذی علاقه می باشد.

اطلاعات مندرج در این گزارش ها باید دارای ویژگی ها و خصوصیات کیفی ویژه ای باشد.

هیات تدوین استانداردهای حسابداری مالی عوامل موثر مالی بر صورت های مالی و اطلاعات مندرج در آنها را که منجر به مفید شدن این اطلاعات می گردد ، بیان نموده است.

این هیات سلسله مراتب ، ویژگی های کیفی اطلاعات حسابداری را به شرح زیر بیان می نماید (در توضیح اوراق قرضه) :

1-قابل فهم بودن :

اطلاعات حسابداری زمانی مفید است که قابل فهم باشند. قابل فهم بودن اطلاعات حسابداری نوعی ویژگی است که به دانش و آگاهی استفاده کنندگان این اطلاعات اشاره می کند.

به همین دلیل به این ویژگی ، ویژگی مخصوص استفاده کننده نیز اطلاق می گردد.

باید توجه داشت که به دلیل تعداد استفاده کنندگان و اختلاف در سطح دانش آنها ، آنچه برای یکی قابل فهم است ، ممکن است برای دیگری قابل فهم نباشد.

لذا اطلاعات حسابداری باید به گونه ای تهیه و ارائه شود که برای همة اشخاصی که دانش متعارفی از حسابداری دارند ، به طور بالقوه قابل فهم و قابل استفاده باشد.

بدین طریق ویژگی قابل فهم بودن به دانش استفاده کنندگان اطلاعات حسابداری بستگی دارد.

2-مفید بودن :

یکی از ویژگی های کلی و اساسی اطلاعات حسابداری ، مفید بودن آنها می باشد. اطلاعات حسابداری باید به گونه ای تهیه و ارائه گرددکه برای تصمیم گیری مفید باشند. اما باید توجه داشت که آنچه برای یک استفاده کننده مفید است ممکن است برای دیگری مفید نباشد.

بدین ترتیب مشخص می گردد که استانداردهای حسابداری را باید در ارائه اطلاعات درست و منصفانه ، الزاماتی به وجود آورند.

اطلاعات درست و منصفانه اطلاعاتی است که :

الف- برای بیشتر کسانی که استفاده کننده صورت های مالی می باشند ، مفید بوده است.

ب- تهیه این اطلاعات از لحاظ زمان ، هزینه و … برای واحد تجاری تهیه کننده گران تمام نشود.

3-کیفیت های اولیه (در توضیح اوراق قرضه) :

هیات تدوین استانداردهای حسابداری مالی ، برای مفید نمودن اطلاعات و گزارش های حسابداری جهت تصمیم گیری استفاده کنندگان این اطلاعات ، دو ویژگی مربوط بودن و قابل اتکا بودن را به عنوان ویژگی های اولیه اطلاعات حسابداری ، تعیین نموده است.

هر کدام از این ویژگی ها مختصراً در زیر شرح داده می شود :

الف- مربوط  بودن :

یکی از ویژگی های کیفی اطلاعات حسابداری مربوط بودن این اطلاعات می باشد.

مربوط بودن اطلاعات حسابداری به این معنی است که این اطلاعات باید مبنای صحیح و منطقی برای تصمیم گیری استفاده کنندگان این اطلاعات فراهم نماید.

مربوط بودن را می توان تاثیر گذاری اطلاعات حسابداری بر تصمیمات استفاده کنندگان در مورد نتایج رویدادهای گذشته ، پیش بینی اثرات رویدادهای فعلی و عادی ، به تعدیل یا تایید قبلی تعریف نمود.

ب- قابل اتکا بودن :

منظور از قابل اتکا بودن اطلاعات حسابداری این است که ویژگی های اندازه گیری شده باید عینی ، بی طرفانه ، صادقانه و قابل اثبات باشد.

اگر چه برخی از برآوردهای اجتناب ناپذیر موجب شده است که صورت های مالی از حالت کاملاً واقعی خود فاصله بگیرد ولی با این حال حسابداران باید تا آن جایی که امکان دارد در مورد رویدادهای مالی از شواهد و مدارک عینی و قابل اثبات استفاده نمایند.

عوامل موثر بر قابلیت اتکا اطلاعات حسابداری به شرح زیر است (در توضیح اوراق قرضه) :

الف- صداقت در ارائه ؛ ب- بی طرفی

صداقت در ارائه :

عبارت است از برابری و تطابق بین اندازه گیری و پدیده ( رویداد ) که مورد اندازه گیری قرار می گیرد.

بی طرفی :

اطلاعات حسابداری باید به گونه ای تهیه و ارائه گردند که منافع عده ای بر منافع عدة دیگر ترجیح داده نشود.

به بیان دیگر اطلاعات حسابداری نباید به گونه ای تهیه و ارائه گردد که انتفاع عده ای از استفاده کنندگان این اطلاعات منجر به زیان عدة دیگری گردد.

اطلاعات حسابداری زمانی بی طرف محسوب می شود که اگر شخص یا اشخاص دیگری با صلاحیت مشابه ، همان فرآیند اندازه گیری را تکرار نمایند ، به نتایج یکسانی دست یابند.

4-به موقع بودن :

اطلاعات حسابداری باید به موقع تهیه و در هنگام تصمیم گیری در دسترس باشد زیرا در غیر این صورت نه تنها مفید نیستند ، بلکه بی ربط نیز می باشند. به عبارتی دیگر عامل به موقع بودن به زمان مناسب ارائه اطلاعات حسابداری اشاره دارد.

مثلاً فرض کنید یک سرمایه گذار تصمیم به سرمایه گذاری در سهام یک شرکت را داشته باشد ، در این صورت وی نیازمند اطلاعاتی به هنگام در مورد سود آوری شرکت می باشد.

اطلاعات حسابداری زمانی برای وی مفید واقع می گردد که قبل از تصمیم به یاری او بشتابند.

این نکته حساسیت اطلاعات حسابداری را نسبت به زمان ارائه آن بیان می دارد.

روی همین اصل گاهی اوقات دسترسی فوری به اطلاعات تقریبی به مراتب بهتر از دریافت اطلاعات دقیق در زمان دیرتر می باشد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا