متفرقه

بررسی شرکت های تعاونی

بررسی شرکت های تعاونی : تعاون در لغت به معنی یکدیگر را یاری کردن آمده است و به طور کلی شامل هر نوع اشتراک مساعی است که مفهوم مخالف آن رقابت و مخالفت می باشد. در علم اقتصاد و تاریخ اجتماع تعاون و تعاونی به هر نوع سازمان اجتماعی یا اقتصادی اطلاق می شود که پایه آن بر روی اشتراک مساعی بخاطر استفاده و نفع عمومی و عدم رقابت گذاشته شده باشد در این معنی بخصوص اصطلاح تعاونی معرف به هدف ها و فعالیت های نهضت تعاون است که سازمان های عمده آن در اتحادیه تعاون بین المللی که در سال 1895 تأسیس شده است متشکل و متحد شده اند.

اقسام شرکت های تعاونی و اصول تعاون :

در قرن نوزدهم نهضت تعاون به اشکال مختلف در بیشتر کشورهای اروپا توسعه یافت.

شرکت های تعاونی مصرف قبل از همه در انگلستان و شرکت های تعاونی تولید در کشور های قاره اروپا من جمله فرانسه و آلمان و ایتالیا معمول گردیدند.

شرکت تعاونی اقسام مختلف دارد که سه قسم عمده آن به شرح زیر است (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی) :

1 )

شرکت تعاونی مصرف یک نوع سازمان اقتصادی است که در آن مصرف کنندگان (الف) برای خرید کالا از مغازه های خرده فروشی که در مالکیت مشترک اعضا است و یا (ب) برای تجارت عمده فروشی و تولید کالا ، با هم اتحاد کرده اند.

اکثر شرکت های تعاونی مصرف معترف به پیروی از اصول اولیه تعاونند که در سال 1844 میلادی توسط «جمعیت تعاونی پیشوایان روچدایل» که در انگلستان تشکیل شد اتخاذ شده بود و عبارتند از :

(1) آزادی عضویت برای عموم .

(2) کنترل دموکراتیک به این معنی که هیچ عضوی بیش از یک حق رأی نخواهد داشت بدون توجه به میزان سرمایه ای که در شرکت می گذارد.

(3) محدودیت سود سهام.

(4) تقسیم مازاد سود بین اعضاء به نسبت میزان خرید آن ها.

سه اصل دیگر که توسط کمیته مخصوص اتحادیه تعاونی بین المللی در سال 1951 پیشنهاد شد ولی مورد قبول عموم شرکت های تعاونی عضو اتحادیه واقع نشد عبارتند از (5) بی طرفی در مسائل سیاسی و مذهبی (6) معاملات نقدی (7) فراهم کردن وسائل تعلیم و تحصیل اعضاء.

2 ) (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی)

شرکت تعاونی تولید یک نوع سازمان اقتصادی است که در آن تولیدکنندگان برای تولید مشترک کالا یا انجام مشترک خدمات باهم متحد می شوند.

واضح است که بعضی از اصول تعاون (از قبیل آزادی عضویت و محدود بودن سود سرمایه) که در بالا ذکر شد نمی تواند پیوسته کاملا در این قبیل شرکت ها اجرا شود.

به جای عضویت آزاد عضویت اختیاری یعنی (اولا) محدود است با توجه به میزان عملیات (ثانیا) منحصر است به کارکنان و بعضی از کاکنان سابق.

باز هم منافع مازاد بر سود سرمایه ممکن است یا به شکل اضافه دستمزد بین کارکنان تقسیم شود یا به شکل منافع به اشخاصی که کالای تولیدی را مصرف می کنند پرداخت گردد.

3 ) (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی)

شرکت تعاونی کشاورزی یک نوع سازمان اقتصادی است که بین یک عده زارع یا کشاورز برای منظور های تشکیل می شود :

خرید یک یا چند محصول مورد نیاز مزرعه – فروش دسته جمعی تولیدات کشاورزی – تهیه و اعطای سرمایه یا اعتبار به اعضاء از محل سرمایه خود شرکت یا از محل وام های دریافتی برای همین منظور به ضمانت مشترک یا اعضاء از محل وجوهی که دولت به این کار تخصیص داده است.

به طوری که از شرح بالا ملاحظه می شود ما به الامتیاز شرکت های تعاونی از سایر شرکت های تجارتی بیشتر جنبه اقتصادی آن ها است نه صورت حقوقی.

شرکت های دیگر مانند قالب های مختلف الشکل هستند که یک هدف یا ماده معین ممکن است به اختیار هریک از آن ها ریخت.

بالعکس شرکت تعاونی دارای یک مقصد مخصوص اجتماعی یا هدفی است که می توان در قالب هریک از انواع مختلف حقوقی شرکت وارد کرده و به صورت آن در آورد.

بررسی شرکت های تعاونی

تاریخچه سیر نهضت تعاون در ایران (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی) :

برای اولین بار در سال 1311 در قانون تجارت ایران مختصر اشاره ای به شرکت های تعاونی شده بود که نخستین مبنای حقوقی این قبیل شرکت ها قرار گرفت و سپس با تجدید نظر در آن قانون بالاخره طی مواد 190 تا 194 قانون مذکور گروهی از شرکت های که بیشتر متضمن شرکت های تعاونی تولید و مصرف بود در متن قانون گنجانیده شد.

از سال 1320 با شروع جنگ دوم و سیر صعودی قیمت ارزاق و توجه به این که طبقات کارگر و کارمند دولیت و دیگر حقوق بگیران ناگزیر بودند با درآمد ثابت زندگی نمایند این فکر پیش آمد که با تشکیل شرکت های تعاونی مصرف واسطه ها را از بین برده و با گرانی مبارزه شود.

این انگیزه موجب پیدایش و توسعه سازمان های تعاونی در کشور گردید و بالاخره در سال 1327 این فکر جامه عمل پوشید.

پس از پایان جنگ جهانی دوم :

از طرفی پس از پایان جنگ دوم جهانی در سال 1325 و استقرار وضع عادی در مملکت برای توسعه و رشد اقتصادی کشور و همچنین به منظور توسعه صنایع سبک دستگاه های دولتی با دادن وام و اعتبار موجب شدند که دایره اقتصادی صنعتی کشور گسترش یابد و تمرکز کارگران در کارگاه ها و کارخانه ها در سراسر مملکت وضع جدیدی را ایجاب می نمود که از آن جمله می توان قانون بیمه کارگران در سال 1322 و ایجاد وزارت کار و تصویب قانون کار در سال 1325 و قانون سازمان برنامه مربوط به برنامه هفت ساله اول در سال  1327 را نام برده علاوه بر موارد مذکور در قانون اخیرالذکر مقرراتی هم به نفع نهضت تعاونی به شرح زیر قید گردیده بود.

طبق ماده 2 قانون فوق اعتباری به مبلغ 250 میلیون ریال برای کمک به شرکت های تعاونی تأمین گردیده بود ولی عنوان این کمک ها (مشارکت در سرمایه شرکت های تعاونی) قید شده بود و چون مشارکت در سرمایه شرکت های تعاونی طبق شرایطی که در آن ماده پیش بینی شده بود (داشتن حق رأی به نسبت سرمایه) از لحاظ اصول شرکت های تعاونی صحیح نبود بعداً عنوان مذکور تصحیح و مقرر گردید این مبلغ به عنوان وام به شرکت های تعاونی پرداخت گردد.

توضیح  (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی) :

طبق ماده 14 همان قانون مقرر شد شرکت های تعاونی از پرداخت حق الثبت و پول تمبر و مالیات بر درآمد برای مدت پنج سال معاف باشند.

و آئین نامه اجرائی ماده مذکور در 30 بهمن 1328 به تصویب هیئت وزیران رسید و در این تصویب نامه فقط به شرکت های تعاونی مصرف توجه شده بود و ذکری از انواع دیگر شرکت های تعاونی به میان نیامده بود.

طبق ماده 19 قانون فوق نیز مقرراتی برای شرکت تعاونی مصرف کارگری وضع گردید.

ضمناً در سال 1327 به منظور بالا بردن سطح  زندگی کارگران و حفظ قوه خرید آنان مسئله تشکیل شرکت های تعاونی در کارگاه ها از طرف وزارت کار تعقیب و طبق ماده 19 قانون سابق کار به منظور استفاده از تجارب کارشناسان و سازمان بین المللی کار و تقویت نهضت تعاونی اداره امور شرکت های تعاونی به وجود آمد.

به موازات این اقدامات به منظور تقویت وضع مالی روستاییان از طرف بانک کشاورزی ایران اعتبارات و وام های مخصوص برای کمک به کشاورزان در نظر گرفته شد که زیاد مؤثر واقع نگردید و سپس توسط بانک عمران و بنگاه عمران وزارت کشور به ترتیب از نظر تربیت دهیاران و اعزام آنان در بین روستاها قدم های مفید و مؤثری در راه توسعه نهضت تعاون کشور برداشته شد.

جدا شدن از قانون تجارت (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی) :

هم زمان با این عملیات برای اولین بار در سال س1331 مسائل تعاونی از قانون تجارت مجزا گردیده و قانون شرکت های تعاونی در 14 ماده به طور مستقل در سال 1332 به تصویب رسید.

این قانون اگرچه حاوی اصول صحیح و روش های بین المللی شرکت های تعاونی بود ولی ضمن ماده ای به نام حمایت از اموال دولت اجازه می داد در مواردی که دولت کمک مالی به یک شرکت تعاونی می نماید به نسبت سرمایه ای که گذارده است حق رأی داشته باشد در حالی که طبق اصول شرکت های تعاونی هر فردی با هر مقدار سرمایه ای که گذاشته باشد بیش از یک رأی نخواهد داشت.

بالاخره پس از رفع نواقص و تکمیل قانون مذکور در سال 1334 لایحه قانونی فعلی شرکت های تعاونی که مواد آن در زیر نقل می شود به تصویب کمیسیون های مجلسین شورای ملی و سنا رسید و به موجب ماده 18 این قانون شورای دائمی تعاون کشور که دارای شخصیت حقوقی است پیش بینی و تشکیل گردید و طبق تصویب نامه مورخ 1334 هیئت وزیران مرکزی شورای مذکور سازمان برنامه به وزارت کار منتقل و به ریاست وزیر کار و شرکت وزرای کشاورزی – کشور و دارایی و مدیران عامل سازمان برنامه و بانک اعتبارات کشاورزی و عمران روستایی ایران یا نمایندگان آنان تشکیل می گردد.

توضیح (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی) :

باتشکیل این شورا نهضت تعاون کشور در جاده صحیح افتاده و با کمک و هدایت شورای مذکور شرکت های تعاونی متعددی اعم از مصرف و کشاورزی و اعتباری و تولیدی تشکیل گردید.

با توجه به عوامل جغرافیایی و پراکندگی واحدهای ده به علت وسعت مملکت و دوری واحدهای مذکور از بازارهای خرید و فروش و همچنین به علت عدم توزیع صحیح ثروت در بخش کشاورزان پس از اجرای قانون اصلاحات ارضی اقدامات دیگری لازم بود تا نقائص مورد بحث برطرف و موجبات ترقی سطح زندگی 75 % از مردم فعال مملکت فراهم گردد.

بدین مناسبت در مرداد ماه 1342 سازمانی به نام سازمان مرکزی تعاون روستایی با سرمایه یک میلیارد ریال جهت توسعه شبکه شرکت های تعاونی روستایی و هدایت و تربیت مدیران عامل شرکت های تعاونی تأسیس گردید و بر طبق ماده و اساسنامه هدف اصلی سازمان کمک به پیشرفت نهضت تعاونی در مناطق روستایی و کمک اعتباری به اجرای برنامه های اتحادیه ها و شرکت های تعاونی روستایی تعیین گردید و به موجب ماده 6 اساسنامه مذکور عملیات سازمان در 15 ماده به شرح زیر توصیف شد (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی) :

1 )

ارشاد و رهبری اتحادیه ها و شرکت های تعاونی روستایی و کنترل حساب ها و ترازنامه های آن ها.

2 )

تربیت کادر تعاونی روستایی برای سر پرستی و کنترل حساب های اتحادیه ها و شرکت های تعاونی روستایی.

3 )

آموزش اصول تعاون و روش اداره شرکت های تعاونی به دهقانان عضو شرکت ها و تنظیم و اجرای برنامه های تعلیماتی به منظور افزایش سطح اطلاعات تعاونی روستاییان.

4 )

توسعه شبکه تعاونی در کلیه مناطق روستایی کشور.

5 ) (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی)

ایجاد ارتباط با سازمان های بین المللی تعاونی.

6 )

برقراری ارتباط با شرکت های تعاونی مصرف.

7 )

کمک اعتباری به اتحادیه ها و شرکت های تعاونی روستایی به منظور اجرای برنامه هایی که اتحادیه ها و شرکت های تعاونی روستایی مستقیماً یا با کمک سازمان های عمران جهت افزایش بازده در واحد سطح – توسعه کشت – مکانیزه کردن کشاورزی – بازاریابی – تهیه لوازم کار و مایحتاج زندگی کشاورزان – انجام خدمات مختلف و کمک به بهره کامل از نیروی انسانی و منابع طبیعی کشاورزی تنظیم می نمایند و هچنین به منظور تأسیس و یا توسعه و بهبود وضع کارخانجات و مؤسسات تولیدی کشاورزی که در مالکیت اتحادیه ها و یا شرکت های تعاونی روستایی می باشند در مقابل وثائق منقول و غیر منقول و یا به صورت ضمانت.

8 )

اخذ اعتبار از بانک اعتبارات کشاورزی و عمران روستائی ایران و سایر بانک ها و مؤسسات مالی.

9 )

تضمین اتحادیه ها و شرکت های تعاونی و روستایی در مقابل مؤسسات داخلی و خارجی.

10 )

باز کردن حساب جاری نزد بانک اعتبارات کشاورزی و عمران روستایی ایران و در صورت لزوم با موافقت این بانک نزد سایر بانک های دولتی.

11 )

انجام معاملات بازرگانی مورد لزوم به منظور اجرای برنامه ها و عملیات سازمان.

12 )

اقدام به تشکیل شرکت ها و شرکت در سرمایه گذاری و همچنین کمک اعتباری به شرکت های مزبور که به منظور تأمین حوائج کشاورزی و یا تبدیل و یا بسته بندی و نگاهداری محصولات کشاورزی تأسیس می شوند.

13 ) (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی)

کمک اعتباری به اتحادیه ها و شرکت های تعاونی روستایی جهت احداث انبارهای نگاهداری محصولات کشاورزی و ایجاد سردخانه ها.

14 )

تنظیم و اجرای برنامه توسعه و تقویت صنایع دستی روستایی به وسیله اتحادیه و شرکت های تعاونی.

15 )

دفاع از منابع صنفی اتحادیه ها و شرکت های تعاونی روستایی در مراجع مربوطه پس ار تشکیل سازمان مذکور به منظور اجرای هدف و عملیات سازمان شرکت های تعاونی اعتباری تشکیل گردید.

و به طوری که هم اکنون میلیون ها تومان اعتبارات بانک کشاورزی صرف توسعه و ترقی اقتصادی و اجتماعی بیش از هشت هزار شرکت تعاونی روستایی شده که به عنوام وام وجوه مذکور در اختیار آن ها قرار گرفته است علاوه بر این سازمان تعاون روستایی کلاس ها و دوره های آموزشی منظمی دایر نموده و صدها نفر از جوانان این مرز و بوم را با اصول شرکت ها تعاونی و اقتصاد جمعی آشنا کرده و آن ها را برای تعلیم و راهنمایی کشاورزان به روستا ها دور و نزدیک روانه نموده و با برنامه هایی که در این زمینه تهیه و مورد اجرا گذاشته جمع کثیری از طبقات کشاورزی – کارگر و معدنچی و خلاصه ساکنین بخش ها و شهر های کشور با اصول شرکت های تعاونی آشنا گردیدند.

و بالاخره به منظور تفهیم اصول تعاون و تربیت و تجهیز نیرو های انسانی مورد لزوم کشور شورای مرکزی دانشگاه های ایران تشکیل یک مرکزآموزش تعاونی در دانشگاه تهران را تصویب نمود و در حقیقت دانشگاه تهران که یک مرکز علمی و فرهنگی کشور است بعد از دانشگاه پهلوی شیراز همکاری بیشتر خود را برای پیشرفت نهضت تعاون آغاز نمود و اساسنامه مؤسسه آموزش و تحقیقات تعاونی که مشتمل بر 8 ماده به شرح زیر می باشد.

در یکصد و چهل و دومین جلسه مورخ 1346/06/09 شورای مرکزی دانشگاهی به تصویب رسید.

بررسی شرکت های تعاونی

متن اساسنامه (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی) :

هدف : ماده یک به منظور تربیت متخصصین و تحقیق در رشته های مختلف تعاون مؤسسه آموزش و تحقیقات تعاونی در دانشگاه تهران تأسیس گردید.

سازمان : ماده دوم مؤسسه آموزش و تحقیقات تعاونی یک واحد آموزشی و تحقیقی در دانشگاه تهران است سازمان مرکزی تعاون کشور (نخست وزیری) در پیشرفت امور مؤسسه طبق نامه جداگانه ای که به تصویب دانشگاه و نخست وزیری خواهد رسید با دانشگاه تهران همکاری خواهد کرد.

وظائف : ماده سه وظائف آموزشی مؤسسه به شرح زیر است :

الف – تشکیل دوره هایی که به درجه لیسانس طبق مقررات دانشگاه منتهی می گردد طبق مقررات عمومی دانشگاه

ب – تشکیل دوره های کوتاه مدت یک ساله و دو ساله تحصیلی طبق آئین نامه خاص

ج – تشکیل کلاس های کوتاه مدت کار آموزی ضمن خدمت برای بالا بردن سطح اطلاعات و مهارت افراد شاغل در فعالیت های تعاونی در تنظیم برنامه های آموزشی وظائف تحقیقی مؤسسه به شرح زیر می باشد.

الف – تنظیم برنامه ها برای ارزشیابی فعالیت های مؤسسات تعاونی

ب – همکاری با مؤسسات تعاونی به منظور بررسیو ارزشیابی فعالیت های آن ها به درخواست آن مؤسسات

ج – بررسی و تحقیق درباره امور مربوط به تعاون و سازمان ها و مؤسسات تعاونی.

ارکان : ماده چهار مؤسسه آموزش و تحقیقات تعاونی دارای ارکان زیر است (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی) :

الف – رئیس مؤسسه

ب – شورای مؤسسه

ج – شورای آموزشی

ماده 5 )

رئیس مؤسسه طبق مقررات عمومی دانشگاه از طرف دانشگاه منصوب خواهد شد.

ماده  6 )

شورای مؤسسه مرکب خواهد بود از رئیس مؤسسه و یک نماینده از هریک از دانشگده ها و مؤسسات زیر.

دانشکده کشاورزی.

دانشکده علوم اداری و مدیریت بازرگانی.

دانشکده حقوق (گروه علوم اجتماعی مؤسسه تحقیقات و مطالعات اجتماعی)

سازمان مرکزی تعاون کشور

ماده 7 ) (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی)

شورای آموزشی مرکب است از کلیه معلمانی که در مؤسسه تدریس می کنند

ماده 8 )

وظایف رئیس و شورای مؤسسه و شورای آموزشی در آیین نامه جداگانه ای تعیین خواهد شد.

مطالعات و تحقیقات تعاونی در دانشگاه ها و یا انستیتو های هم سطح دانشکده ها که همیشه از عوامل مؤثر برای پیشرفت تعلیمات تعاونی شناخته شده اند و از نیمه دوم قرن نوزدهم هم تا کنون استادان علوم اقتصادی و علوم اجتماعی و یا از طرف دانشگاه های بزرگ جهان ادامه داشته است و با تشکیل مؤسسه مذکور در ایران موضوع تعاون نیز جزء برنامه های تحصیلی دانشگاهی قرار گرفته است و چون موضوع تعاون از نقطه نظر اقتصادی و اجتماعی اهمیت خاصی پیدا نموده است بسیار بجا خواهد بود که از نظر علمی نیز مورد بحث و مطالعه و قرار گیرد.

ضمناً به منظور اجرای بند 5 عملیات سازمان تعاون روستائی نسبت به ارتباط این سازمان با سازمان های بین المللی سازمان تعاون روستائی در سال 1346 به عضویت اتحادیه تعاون بین المللی پذیرفته شده است.

مقررات مشترک شرکت های تعاونی (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی) :

(1) در کلیه شرکت های تعاونی سرمایه شرکت به سهام مساوی تقسیم شده و بهای سهام نقداً پرداخت می گردد.

(2) سهام شرکت های تعاونی غیر قابل تقسیم ولی با تصویب هیئت مدیره قابل انتقال می باشد.

(3) در کلیه شرکت های تعاونی سرمایه متغیر و غیر محدود می باشد.

(4)

هر یک از سهام داران صرف نظر از تعداد سهامی که در شرکت دارد در مجامع عمومی بیش از یک رأی نخواهد داشت (قاعده یک نقر یک رأی)

(5) هر شرکت تعاونی دارای هیئت عامل و مدیر عامل است.

اکنون به ذکر مقررات قانونی مربوط به شرکت های تعاونی می پردازیم.

در سطور آینده علامت اختصاری (ق . ش . ت .) اشاره به قانون شرکت های تعاونی است که در تاریخ یازدهم مرداد ماه 1334 به تصویب کمیسیون های مشترک مجلسین رسیده و موقتاً قابل اجراء می باشد.

تعریف شرکت تعاونی (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی) :

شرکت تعاونی شرکتی است که برای مدت نا محدود به منظور رفع احتیاجات مشترکت شرکاء و بهبود وضع مادی و اجتماعی آنان برای یک یا چند منظور ذیل تشکیل می شود.

انجام خدمات عمومی و هرگونه فعالیت مربوط به تولید محصولات کشاورزی و صنعتی – تهیه و طبقه بندی و نگاه داری و تبدیل و فروش محصولات مزبور – تهیه و توزیع هر نوع کالا و لوازم مورد نیاز زندگی و حرفه آنان – تحصیل وام و اعتبار برای شرکاء – اقدام به عملیات ساختمانی و ایجاد مسکن – بیمه محصولات و حیوانات – قبول نمایندگی مؤسسات و کارخانجات وابسته به فعالیت های مذکور در فوق – خرید سهم الشرکه شرکت های مشابه و امثال منظور های مذکور.

تبصره – تعداد اعضاء (شرکاء) شرکت های تعاونی از هفت نفر نباید کمتر باشند. (ماده 1 ق ش . ت)

بررسی شرکت های تعاونی

تعداد شرکاء و سرمایه :

تعداد شرکاء و سرمایه شرکت تعاونی متغیر و نامحدود است (ماده 2 ق . ش . ت .)

اصول کلی  (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی) :

شرکت های تعاونی باید تابع اصول ذیل باشند :

الف – عضویت شرکت تعاونی برای عموم اشخاص واجد شرایطی که در اساسنامه شرکت قید گردیده با تصویب هیئت مدیره شرکت آزاد می باشند.

ب – کلیه اعضاء شرکت دارای حقوق و وظایف مساوی می باشند.

ج – در مجامع عمومی بدون در نظر گرفتن تعداد سهام هر عضو دارای یک رأی می باشد و استفاده از این حق از حقوق شخص صاحب سهم است.

در مواردی که به عللی استفاده از حق به طور مستقیم برای شریکی میسر نباشد ممکن است به موجب و کالت به یکی دیگر از شرکاء واگذار شود.

توضیح (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی) :

در مورد وکالت هیچ عضوی نمی تواند با احتساب رأی خود مجموعاً بیش از پنج رأی داشته باشد.

در اتحادیه  های شرکت های تعاونی نماینده هر شرکت عضو به نسبت اعضای آن شرکت حق رأی خواهد داشت.

د – استرداد سهام و پرداخت بهای آن تا حدی که موجبات وقفه در فعالیت شرکت فراهم نشود مجاز است.

ه – سهام شرکت تعاونی با نام و غیر قابل تقسیم است و بهای آن باید نقداً پرداخت شود.

انتقال سهام به اشخاص غیر عضو ممنوع است.

و – بهره حق سهم شرکت های تعاونی که آخر هر سال به شرکاء ممکن است داده شود در اساسنامه شرکت پس از وضع هزینه – استهلاک ذخائر و بهره سهام به نسبت معاملاتی که هر یک از اعضاء و مشتریان غیر عضو که در طول سال مالی با شرکت نموده اند بین آنان تقسیم خواهد شد.

ز – مطالبات شرکت های تعاونی از اعضاء جزو دیون ممتاز محسوب است (ماده 3 ق . ش . ت)

تشکیل ذخیره احتیاطی (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی) :

شرکت های تعاونی باید برای زیان های احتمالی و توسعه عملیات خود بدوا قسمتی از درآمد خود را از پانزده در صد کمتر نباشد به عنوان ذخیره احتیاطی در ترازنامه منظور نموده و سپس طبق مفاد بند ز ماده 3 به تقسیم سود سهام اقدام نمایند.

منظور کردن این وجوه به حساب ذخیره تا زمانی است که جمع آن معادل با مجموع سرمایه شرکت در ظرف سه سال اخیر گردد.

ذخیره احتیاطی شرکت به هیچ وجه قابل تقسیم بین شرکاء نبوده و در صورت انحلال شرکت ذخیره احتیاطی بنا به تشخیص شورای تعاونی کشور به اتحادیه تعاونی با مؤسسات عام المنفعه دیگر واقع در همان شهرستان یا در شهرستان مجاور واگذار خواهد شد (ماده 4 ق . ش . ت)

معافیت های ثبتی و مالیاتی :

شرکت های تعاونی که طبق این قانون تشکیل و اساسنامه آن ها به تصویب شورای عالی تعاون کشور می رسد از پرداخت حق الثبت و تمبر سهام و مالیات بر در آمد معاف می باشند و همچنین مبالغی که در پایان هر سال طبق بند ز ماده 3 این قانون به شرکاء پرداخت می شود از مالیات معاف خواهند بود (ماده ق . ش  . ت)

اتحادیه های شرکت های تعاونی (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی) :

اتحادیه های شرکت های تعاونی اعم از محلی یا مرکزی تابع مقررات این قانون خواهد بود (ماده 6 ق . ش . ت)

مشمول قانون شرکت های تعاونی :

شرکت های تعاونی که با کمک و حمایت دستگاه های دولتی و یا شهرداری ها تشکیل می شوند مشمول این قانون خواهند بود (ماده 7 ق . ش . ت .)

شورای تعاونی کشور :

وزیر کار – وزیر کشور – وزیر کشاورزی و مدیر عامل سازمان برنامه و مدیر عامل بانک کشاورزی یا نمایندگان تام الاختیار آن ها مکلفند برای حسن اجرای این قانون شورای دائمی بنام شورای تعاونی کشور که دارای شخصیت حقوقی خواهد بود تشکیل دهند.

سازمان و حدود وظایف شورای مذکور طبق آئین نامه ای است که به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید (ماده 8 ق . ش . ت)

بر اساس مجوز فوق آئین نامه وظایف شورای تعاون کشور در جلسه مورخه 10/7/43 هیئت وزیران به شرح زیر به تصویب رسیده است (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی) :
ماده 1 )

شورای عال تعاون مرکب از نمایندگان وزارت کار – وزارت کشاورزی – وزارت دارایی – وزارت کشور – بانک کشاورزی و سازمان برنامه تشکیل می گردد.

شورای مزبور دارای دبیر خانه و تشکیلات متناسب با وظایفی که عهده دار است خواهد بود.

هریک از وزازتخانه ها و سازمان های شرکت کننده به اندازه لزوم کارمند و اعتبار و وسائل دیگر را تأمین خواهند نمود.

ماده 2 )

امور دبیرخانه و اداری شورای عال تعاون به عهده رئیس اداره شرکت های تعاونی وزارت کار می باشد ریاست شورا با وزیر کار یا نماینده وزیر کار است.

ماده 3 ) (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی)

جلسات شورا با حضور حداقل چهار نفر رسمیت یافته و تصمیمات شورا با اکثریت نسبی اعضاء حاضر در جلسه قابل اجراء می باشد و در صورت تساوی آراء رأی طرفی که رئیس جلسه با آن موافق باشد معتبر خواهد بود.

ماده 4 )

مذاکرات شورا و تصمیاتی که اتخاذ می شود در دفتر مخصوص ثبت و به امضای تمام اعضای حاضر خواهد رسید و نتیجه تصمیمات شورا با امضای وزارت کار به وزارتخانه ها و ادارات مربوطه برای اجراء ارسال خواهد گردید.

ماده 5 )

شورا می تواند از نمایندگان اتحادیه های شرکت های تعاونی و کارشناسان دعوت نماید که در جلسات شورا شرکت و پیشنهادات و نظریات خود را اظهار نمایند.

ماده 6 )

بررسی شرکت های تعاونی

 وظایف شورای عالی تعاون کشور عبارت است از (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی) :

1 – اظهار نظر مشورتی در آئین نامه های مربوط به اجرای لایحه قانونی شرکت های تعاونی که باید وزارت کار به تصویب هیئت وزیران برساند.

2 – رسیدگی – تطبیق با مقررات و تصویب اساسنامه شرکت های تعاونی و ابلاغ آن ها به ادارات مربوطه وزارت دارائی.

3 – تهیه و انتشار اساسنامه های نمونه.

4 – راهنمائی های لازم به منظور اداره و پیشرفت و بهبود وضع شرکت های تعاونی.

5 – تنظیم برنامه های کمک مالی به شرکت های تعاونی.

6 – تهیه برنامه تأسیس کلاس تربیت کارشناس شرکت های تعاونی.

7 )

سلب مزایا از شرکت های تعاونی که برخلاف مقررات و اصول تعاونی عمل نموده و یا برخلاف اساسنامه مصوب شوری اقداماتی کرده باشند و همچنین اعلام به ادارات و مراجع مربوطه برای وصول حق الثبت و مالیات و تعقیب قانونی آن ها.

8 – رسیدگی به اختلافات مربوط به امور شرکت های تعاونی.

9 – تعیین محل مصرف ذخائر احتیاطی شرکت های تعاونی منحله.

10 – تنظیم و تهیه برنامه های تبلیغاتی به منظور تشویق افراد کشور و آشنا ساختن آن ها به اصول و مقررات و هدف های شرکت های تعاونی.

11 – ایجاد روابط با سازمان های بین المللی تعاونی و شرکت در آن ها.

تبصره :

ثبت اساسنامه شرکت های تعاونی در دفاتر ثبت شرکت ها و همچنین تغییراتی که بعداً در آن ها داده می شود موکول به تصویب شورای عالی تعاون کشور می باشد.

66 – اساسنامه های نمونه شرکت های تعاونی (در توضیح بررسی بررسی شرکت های تعاونی) :

به موجب مجوز بند 3 از ماده 6 آئین نامه فوق تا کنون اساسنامه نمونه شرکت های مصرف اساسنامه شرکت های تعاونی روستایی و اساسنامه اتحادیه شرکت های تعاونی روستایی به تصویب شورای عالی کشور رسیده است.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا