حسابداری

تاثیر روش هایLifo و Fifo

تاثیر روش هایLifo و Fifo بر سرمایه در گردش و سودخالص : در سیستم Fifo بهای تمام شده آخرین کالای خریداری شده به موجودی های پایان دوره تخصیص می یابد در حالی که در روش Lifo  بهای تمام شده اولین کالای خریداری شده به موجودی ها اختصاص پیدا می کند.

در دوره افزایش قیمت ها ، هنگام استفاده از روش Fifo کالاها نزدیکی بیشتری با قیمت های جاری آنها دارند ، در حالی که با استفاده از روش Lifo فاصله بین ارزش موجودی های کالا با قیمت های جاری آنها بیشتر می شود.

میزان اختلاف بین موجودی های کالا در روش Lifo با قیمت های جاری آنها به درصد افزایش قیمت ها بستگی دارد.

وقتی طول زمان استفاده از روش Lifo زیاد بوده و سطح قیمت ها برای مدت زمان طولانی رو به افزایش باشد و یا سرعت افزایش آنها زیاد باشد ، در آن صورت اختلاف بین ارزش موجودی های کالا بر اساس Lifo با قیمت های جاری آنها با اهمیت خواهد بود.

کمتر از واقع برآورد کردن موجودی های کالا به دلیل استفاده از روش Lifo ، به دلیل تاثیری که بر سرمایه در گردش ، نرخ جاری و نرخ گردش موجودی ها دارد ، مساله ساز بوده و دارای اشکال است.

این اشکال زمانی جدی تر است که در صورت های مالی هیچ اشاره ای به مبلغ اختلاف با قیمت های جاری نشده باشد.

توضیح (تاثیر روش هایLifo و Fifo بر سرمایه در گردش و سود خالص) :

طرفداران روش Lifo معتقدند که این ایراد چندان مهم نیست چرا که صورت حساب سود و زیان مهم تر از ترازنامه است.

آنان می گویند اندازه گیری دقیق تر و صحیح تر سود خالص مهم تر از ارائه یک ترازنامه دقیق است.

این مساله آن قدر اهمیت یافته که کمیسیون بورس اوراق بهادار نیویورک از شرکت های پذیرفته شده در بورس که از روش Lifo استفاده می کنند ، خواسته است که اضافه ارزش قیمت های جاری یا قیمت های جایگزینی نسبت به قیمت های Lifo را در یادداشت های همراه صورت های مالی افشا نمایند.

طرفداران روش Lifo معتقدند که سود تحقق یافته باید با بهای تمام شده کالای تحصیل شده مطابقت داشته یا حداقل به آن نزدیک باشد.

آنان به این نکته اشاره می کنند که در زمان افزایش سطح عمومی قیمت ها ، دو نوع سود ممکن است در سود خالص منظور گردد.

یکی سود عملیاتی و دیگری سود موجودی های کالا ، مگر این که از منظور نمودن سود موجودی های کالا در سود خالص جلوگیری شود.

سود موجودی کالا (در توضیح تاثیر روش هایLifo و Fifo) :

سود موجودی کالا ناشی از نگهداری آنها در دوره افزایش قیمت ها بوده و از طریق محاسبه اختلاف بین بهای تمام شده اولیه کالای فرخته شده و بهای تمام شده جاری آنها در زمان فروش ، به دست می آید.

سود عملیاتی نیز ناشی از فروش یک محصول به قیمتی بیش از بهای تمام شده جاری آن است.

چون در روش Lifo آخرین بهای تمام شده تحقق یافته با درآمد تحقق یافته تطبیق داده می شود ، بدین ترتیب در این روش سود موجودی کالا در سود خالص منظور نمی گردد.

استفاده کنندگان از روش Lifo از منظور نمودن سود موجودی های کالا در سود خالص راضی بوده و با این استدلال که موجودی های کالای فروخته شده را به هر حال باید جایگزین نمود ، معتقدند که سود موجودی ها ، غیر واقعی و گمراه کننده است.

توضیح :

از طرفی طرفداران روش Fifo معتقدند درست است که دو نوع سود خالص وجود دارد ، اما در زمان فروش باید هر دو جزو سود تحقق یافته را در نظر گرفت.

ایشان می گویند اگر علاقه مندان به روش Lifo خواستار اندازه گیری سود واقعی به جای سود پولی هستند ، باید سایر دارایی ها را نیز به قیمت های جاری ارزیابی نمایند.

بهای تمام شده کالای فروخته  شده نباید نشان دهنده آخرین هزینه های انجام شده باشد بلکه باید هزینه هایی را نشان دهد که برای جایگزین کردن کالاهای فروخته شده ، تحقق می یابند.

به این روش اولین صادره از واره بعدی یا Nifo گفته می شود. در حال حاضر این روش به دلیل عدم انطباق با اصل بهای تمام شده ، پذیرفته نیست.

در اندازه گیری درآمد واقعی در دوران تورمی مشکل دیگری نیز وجود دارد.

برای توضیح فرض کنید ، زمانی که شاخص سطح عمومی قیمت ها 120 باشد ، کالایی به قیمت 1.000 ريال خریداری شود.

وقتی سطح عمومی قیمت ها به 132 برسد ، این کالا به قیمت 1.500 ريال فروخته می شود و این در حالی است که قیمت جاری آن (قیمت جایگزینی) 1.240 ريال است.

سود ظاهری ناشی از فروش این کالا 500 ريال (500=1.000-1.500ريال) است

که می توان آن را به سه قسمت تقسیم نمود (در توضیح تاثیر روش هایLifo و Fifo) :

1-سود تعدیل سطح عمومی قیمت ها ؛

2-سود نگهداری ؛

3-سود عملیاتی ؛

محاسبات این سود به شرح زیر می باشد :

تعدیل سطح عمومی قیمت ها (قیمت اولیه) 1.000-((120/132)*1.000)                             100 ريال

سود نگهداری :

(محاسبه تعدیل عمومی سطح قیمت ها) 100- (قیمت اولیه) 1.000- (قیمت جاری) 1.240       140

سود عملیاتی :

(قیمت جاری) 1.240 – (قیمت فروش) 1.500 ريال                                                           260

.                                                                                                                     ———-

مجموع اختلاف بین قیمت فروش و قیمت اولیه (1.000-1.500ريال)                                   500 ريال

140 ريال سود نگهداری ناشی از افزایش قیمت کالای مزبور طی مدت نگهداری آن توسط شرکت است.

این سود شامل 100 ريال سود ناشی از افزایش سطح عمومی قیمت ها به مبلغ 240 ريال ، سود موجودی کالا ( اختلاف بین قیمت جاری به مبلغ 1.240 ريال با قیمت اولیه به مبلغ 1.000 ريال) نامیده می شود.

و بالاخره اینکه 260 ريال سود عملیاتی ، سود اقتصادی واقعی واحد تجاری در نتیجه خرید و فروش کالا است.

تاثیر روش هایLifo  و Fifo

مسائل مدیریتی و مالیات بر درآمد (در توضیح تاثیر روش هایLifo و Fifo) :

طرفداران روش Lifo معتقدند که این روش کمک زیادی به مدیریت نمی کند ، چرا که سود موجودی کالا را از سود خالص مستثنی می کند.

عوامل خارجی که تحت کنترل مدیریت نیستند ، اغلب سود موجودی کالا را به وجود می آورند.

به علاوه سود موجودی کالا مجدداً در خود موجودی سرمایه گذاری می شود و این بدان معناست که با استفاده از روش Lifo ، درآمد قابل تصرف به صورت صحیح تری اندازه گیری می شود.

طرفداران روش Fifo  معتقدند هر چند که مدیریت ممکن است به اطلاعاتی در مورد بهای تمام شده موجودی های کالا و تاثیر آن بر سود خالص نیاز داشته باشد ولی این اطلاعات را می توان بدون خدشه دار کردن سرمایه در گردش و سود خالص نیز به دست آورد.

به علاوه از دیدگاه آنها اگر سود موجودی کالا را باید از سود خالص جدا کرد ، در آن صورت سودهای مشابه حاصل از سرمایه گذاری های دیگر نیز ، باید از این قاعده مستثنی نباشد و از سود خالص جدا شوند.

اگر تصمیمات مدیریت در ارتباط با اعلام سود ، تعیین میزان دستمزدها و قیمت ها متاثر از مفهوم درآمد قابل تصرف است ، در آن صورت علاوه بر استفاده از روش Lifo باید تغییرات وسیعتر دیگری در محاسبه سود خالص به وجود آید.

همچنین استفاده کنندگان از روش Fifo مخدوش شدن سود خالص در اثر تصفیه Lifo را مورد انتقاد قرار می دهند.

در اثر این عمل ، بهای تمام شده کالای فروخته شده ممکن است شامل هزینه هایی باشد که به میزان زیادی با هزینه های جاری اختلاف دارد.

نکته :

برای جبران این نقیصه ، کمیسیون بورس اوراق بهادار نیویورک ، شرکت های تابعه خود را ملزم به افشای اثرات با اهمیت مبلغ تصفیه Lifo بر سود خالص کرده است.

علی رغم بحث های زیادی که در حمایت از روش Lifo شده است ، دلیل عمده ای که باعث مقبولیت آن از دیدگاه مالیاتی می باشد ، نتایج مثبتی است که از اجرای آن حاصل می شود.

در دوران افزایش قیمت ها درآمد مشمول مالیات و در نتیجه مالیات بر درآمد با استفاده از این روش کاهش می یابد.

چنانچه قیمت ها به سطحی که قبلاً از روش Lifo استفاده می شده برسد ، این کاهش در واقع به نوعی به تعویق انداختن مالیات است.

اگر افزایش قیمت ها تداوم داشته باشد ، کاهش مزبور موقتی است.

در هر حالت ، استفاده کنندگان روش Lifo منتفع می شوند ، چرا که به تعویق انداختن مالیات از لحاظ اقتصادی به صرفه است.

الزامات قانونی (در توضیح تاثیر روش هایLifo و Fifo) :

قوانین مالیات بر درآمد در برخی کشورها به نحوی است که استفاده کنندگان از روش Lifo را ملزم می کند در صورتی که برای مقاصد مالیاتی این روش را به کار می گیرند ، برای گزارش گری مالی نیز آن را مورد استفاده قرار می دهند ، در عین حال آنان می توانند از روش های مختلف Lifo استفاده نمایند.

البته مزایای مالیاتی روش Lifo همیشگی نیست.

اگر قیمت ها به سطحی پایین تر از زمان پذیرش Lifo برسند ، یا چنانچه مقدار موجودی کالا نزد شرکت به سطحی کمتر از زمان آغاز استفاده از این روش رسیده باشد ، در آن صورت واضح است که استفاده از روش Lifo از لحاظ مالیاتی به صرفه نیست.

چنانچه مدیریت واحد تجاری روش Lifo را صرفاً برای استفاده از مزایای مالیاتی آن انتخاب کرده باشد ، باید به عواملی نظیر تغییر قیمت ها ، نرخ های مالیات بر درآمد در آینده ، تغییر در موجودی های کالا ، الگوی سود خالص واحد تجاری و وجود شرایط خاصی در قوانین مالیات بر درآمد (نظیر تسری زیان عملیاتی به گذشته و آینده) که حتی مالیات را به دوره ای قبل و بعد از دوره سود و زیان پیوند می دهد ، توجه نماید.

کمیسیون بورس اوراق بهادار نیویورک نظر خود را در مورد استفاده برخی از واحدهای تجاری از روش Lifo بیان کرده است.

با توجه به بیان این دلیل غیر موجه از سوی شرکت ها که عملیات صورت های مالی در اجرای روش Lifo ، تحت تاثیر قوانین مالیاتی هستند ، کمیسیون مزبور موارد استفاده غیر صحیح از روش Lifo را بیان نموده است:
1 )

انتخاب نادرست موجودی های کالای قدیمی به عنوان محصولات جدید و قرار دادن این کالاها در یک سبد و ارزیابی آنها به قیمت های جاری به جای قیمت های سال پایه هنگام استفاده از روش ارزیابی ریالی Lifo و تکنیک بسط مضاعف.

2 )

دستکاری سود خالص یا ایجاد تصفیه Lifo

3 )

بی توجهی به این موضوع که با استفاده از روش Fifo نسبت به روش Lifo سود واقعی تری به دست می آید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا