حسابداری دولتی

حسابداری دولتی چیست

در توضیح حسابداری دولتی چیست : قبل از آنکه به تعریف حسابداری دولتی بپردازیم ، ابتدا خصوصیات بخش عمومی و بخش خصوصی را از دیدگاه مالی مورد مطالعه قرار می دهیم تا علت ایجاد رشته مستقلی تحت عنوان حسابداری موسسات غیر انتفاعی یا حسابداری دولتی با خصوصیات خاص خود و تعریف آن روشن گردد.

ساختار اقتصادی جمهوری اسلامی ایران در اصل 44 قانون اساسی به شرح زیر تعیین گردیده است :

نظام اقتصادی جمهوری اسلامی ایران بر پایه سه بخش :

1-دولتی ، 2-تعاونی ، 3-خصوصی ، با برنامه ریزی منظم و صحیح استوار است.

بخش دولتی شامل :

کلیه صنایع بزرگ ، صنایع مادر ، بازرگانی خارجی ، معادن بزرگ ، بانک داری ، بیمه ، تامین نیرو ، سدها و شبکه های بزرگ آبرسانی ، رادیو و تلویزیون ، پست و تلگراف و تلفن و هواپیمایی ، کشتی رانی ، راه و راه آهن و غیره که به صورت مالیکت عمومی و در اختیار دولت می باشد.

بخش تعاونی شامل :

شرکت ها و موسسات تعاونی تولید و توزیع است که در شهر و روستا بر طبق ضوابط اسلامی تشکیل می شود.

بخش خصوصی شامل :

آن قسمت از کشاورزی ، دامداری ، صنعت ، تجارت و خدمات می شود که مکمل فعالیت های اقتصادی دولتی و تعاونی است.

مالکیت دراین سه بخش تا جایی که با اصول دیگر مطابق باشد و از محدودة قوانین اسلام خارج نشود و موجب رشد و توسعة اقتصادی کشور گردد و موجب زیان جامعه نگردد ، مورد حمایت قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است.

مقایسه سازمان های دولتی یا غیر انتفاعی با سازمان های بازرگانی یا انتفاعی (در توضیح حسابداری دولتی چیست) :

دولت و سازمان های غیرانتفاعی در موارد زیادی با سازمان های انتفاعی تفاوت دارند.

برخی از این مغایرت ها به شرح زیر است :
1)

انگیزه سود بر مبنای شروع فعالیت های آنان نیست به عبارت بهتر سازمان های دولتی برای تحصیل سود به وجود نمی آیند.

2)

مالکیت سازمان های دولتی اصولاً عمومی است و سهام داران آن همه مردم کشور می باشند.

بنابراین مالکیت مردمی و یا به صورت سهام قابل خرید و فروش به ترتیبی که در موسسات بازرگانی خصوصی مرسوم است برای سازمان های دولتی وجود ندارد.

3)

کسانی که منابع مالی سازمان های دولتی را تامین نمایند لزوماً سهم متناسبی در مقایسة با پرداخت های خود از کالاها و خدمات به طور مستقیم دریافت نمی نمایند ، به بیان دیگر درآمد دولت و سازمان های عام المنفعه غیر انتفاعی توسط اشخاص تامین می شود که انتظار تامین سود سهام همانند آنچه در موسسات بازرگانی مرسوم است ، ندارند.

4)

هدف دولت و اکثر سازمان های غیرانتفاعی آن است که تا آن جایی که منابع مالی آنها اجازه می دهد ، کالاها و خدمات اجتماعی ارائه دهند.

5)

دولت ها قدرت قانونی لازم برای دریافت اجباری درآمد از طریق وضع مالیات ها و عوارض دارند. آنها کوشش می کنند تا منابع لازم مالی خود را در هر سال افزایش دهند لیکن هدف افزایش ثروت نیست بلکه برای آنکه بتوانند ، خدمات بیشتری به جامعه خود ارائه نمایند ، می باشد.

6)

سازمان های انتفاعی صرفاً برای تحصیل سود ، تاسیس می شوند. به همین دلیل درآمد و هزینه این قبیل سازمان ها با هم مربوطند به این معنی که در موسسات بازرگانی ، هزینه در جهت و به منظور تحصیل درآمد تشکیل و موجب تولید درآمد هستند و در مقابل درآمد نیز موجب هزینه می گردد.

به عکس سازمان های دولتی بنابر ضرورت های اجتماعی تاسیس و درآمد و هزینه در این موسسات متغیرهای وابسته به هم نیستند.

علی رقم آنکه موسسات دولتی و غیرانتفاعی خصوصیات سازمانی و اهداف متفاوت با موسسات بازرگانی دارند و در موارد زیر باهم وجه اشتراک دارند (در توضیح حسابداری دولتی چیست) :

1)

در ساختار اقتصادی کشور هر دو بخش مکمل یکدیگرند و هر دو بخش لازم و ملزوم جریان اقتصادی یک جامعه هستند.

یعنی به کمک یکدیگر چرخ های اقتصادی جامعه را به حرکت در می آورند و هیچ یک به تنهایی قادر به ادامة حیات نیستند و به همین لحاظ در برنامه ریزی های دولت سهمی برای فعالیت های بخش خصوصی در نظر گرفته می شود و در واقع مجموعه فعالیت های هر دو بخش تامین کننده اهداف دولت هستند.

مثلاً بخش خصوصی منابع مالی دولت را از طریق پرداخت مالیات تامین می کند و بخش عمومی امنیت و عدالت را در جامعه بر قرار می سازد تا در سایه بخش خصوصی به موجودیت خود ادامه دهد.

2)

محدودیت منابع مالی ، با توجه به آنکه منابع مالی هر دو بخش محدود است و این منابع سرانجام تبدیل به کالا و خدمات می شوند ، لذا تامین اهداف از پیش تعیین شده با حداقل هزینه ، نیاز به برنامه ریزی دقیق علمی و محاسبه شده دارد.

3)

اطلاعات و آمار مورد نیاز در هر دو بخش برنامه ریزی دقیق علمی ، سنجیده و مطابق با نیازها و واقعیت ها بر اساس آمار و اطلاعات صحیح از ضروریات هست.

همان طور که ذکر شد ، گزارشات مالی است که یکی از ابزارهای برنامه ریزی به حساب می آیند به شرط آنکه این اطلاعات صحیح  و مربوط باشد.

با توجه به آنچه در این مقایسه شرح داده شد ، اهداف و نوع فعالیت در این دو بخش با هم متفاوتند، در نتیجه سیستم مالی هر یک با اهداف و فعالیت آنها تنظیم و اجرا می شود.

به عنوان مثال)

به عنوان مثال ملاک و شاخص اصلی ارزیابی و عملکرد در بخش خصوصی سود و زیان است در حالی که در بخش عمومی مالک اصلی ارزیابی میزان میل به اهداف از پیش تعیین شده می باشد.

حسابداری دولتی چیست

تعریف حسابداری دولتی (در توضیح حسابداری دولتی چیست) :

حسابداری دولتی عبارت است از :

1-تشخیص ،

2-ثبت ،

3-طبقه بندی و تلخیص ،

4-گزارش دهی و تجزیه و تحلیل اطلاعات مالی وزارت خانه ها و موسسات دولتی به منظور حصول اطمینان و مصرف صحیح منابع و وجوه دولتی و کنترل بودجه مصوب سالانه کل کشور.

کاربرد حسابداری دولتی

1-تهیه اطلاعات مفید برای تعیین و پیش بینی ورود و خروج و ماندة منابع مالی کوتاه مدت یک سال مالی واحدهای دولتی

2-تهیه اطلاعات مالی معتبر برای تعیین و پیش بینی وضعیت مالی واحدهای دولتی

3-تهیه اطلاعات مالی مفید و موثر برای برنامه ریزی و بودجه بندی و پیش بینی مصرف منابع در تحقق اهداف عملیات دولت.

4-تهیه اطلاعات مفید برای ارزش یابی کارآیی مدیر منابع دولتی

5-مبادله اطلاعات مفید و مربوط به منظور ایجاد ارتباط صحیح بین واحدهای اجرایی دولت.

به طور کلی تفاوت عمده در مورد نحوة استفاده از اطلاعات مالی بین سازمان های دولتی و بازرگانی در آن است که استفاده کنندگان اطلاعات مالی بین سازمان های دولتی و بازرگانی در آن است که استفاده کنندگان اطلاعات حسابداری بازرگانی علاقمندند به فعالیت های مالی که سود در آن نقش اساسی داشته باشد و حال آن که استفاده کنندگان اطلاعات حسابداری دولتی ، به نوع و میزان خدماتی که سازمان های دولتی ارائه می دهند ، مورد توجه قرار می دهند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا