حسابداری

حساب سازی در حسابداری

حساب سازی در حسابداری : حساب سازی از جمله پدیده های قدیمی است که ریشه های آن در اوایل قرن نوزدهم در اشکال مختلف جوانه زد که در ابتدا به صورت هموار سازی و سپس به صورت اندوخته های پنهان ایجاد شده ظاهر گردید .

حساب سازی در صورت های مالی رخ می دهد ، بدین منظور که آمار و ارقام موجود در این صورت ها بر اساس منفعت ها و

ضعف های موجود در نظارت بر استانداردهای حسابداری در آن نهاد یا سازمان مورد تغییر قرار می گیرد .

جمعی از اقتصاد دانان حساب سازی را این گونه بیان می کنند :

حساب سازی در حسابداری یعنی اینکه حسابداران با استفاده از دانش خود ، گزارشات مالی و حسابداری را دستکاری می

کنند .

حساب سازی نمایش غیر منصفانه ای از حساب های مالی به وسیله فن تولید و نمایش است ، یعنی در مواردی پیش می

آید که حسابداران و بنگاه های تجاری بنا بر منافع مد نظر حقایق حسابداری و مالی را به صورت غیر منصفانه ای به تصویر

بکشند.

به عنوان نمونه نمایش نادرست اطلاعات از میزان سودآوری شرکت و یا ارائه گزارش های مالی زیان آور از عملکرد یک

سازمان که نمایش نادرست از اطلاعات صحیح مالی یک سازمان باعث می شود در بعضی موارد حتی حسابرسان نیز دچار

سردرگمی بشوند.

نام دیگر حساب سازی، حسابداری جسورانه است .

در حساب سازی تغییر در صورت های مالی ارقام درج شده سبب می شود تا این صورت های مالی از نظر ظاهری کاملا

قانونی به نظر بیاید و از لحاظ استانداردهای حسابداری نیز مشکلی نداشته باشد در صورتی که واقعیت امر چیز دیگری

است .

هدف حساب سازی :

از اهداف حساب سازی می توان به نمایش غیر واقعی سود اشاره کرد که برای رسیدن به چنین اهدافی از ترفندهای

مختلفی استفاده می شود که برای نمونه تامین مالی برون ترازنامه ای، شناسایی بیشتر درآمدها و گزینه های دیگر در این

زمینه می توان نام برد .

حساب سازی در حسابداری

انواع روش های مختلف حساب سازی در حسابداری :

حساب آرایی که نام دیگر حساب سازی در حسابداری است از طریق روش های مختلفی انجام می گیرد.

مانند:

استفاده زیاد از برآوردهای مالی، استفاده از اقلام تعهدی اختیاری و … که به طور کلی در دو گروه زیر قرار می گیرند .

هموار سازی سود :

از دیدگاه حسابداری هموار سازی سود به معنای این است که با اعمال تغییرات در ثبت هزینه ها و درآمد ها باعث شویم تا

سود کلی شرکت در سال های متمادی تغییرات اندکی را نشان دهد به گونه ای که روند سود شرکت تغییرات عمده ای را

نشان ندهد.

در واقع هموار سازی سود به معنای کاهش نوسان های دوره ای سود می باشد، این عمل که ممکن است با انگیزه های

متفاوتی انجام بگیرد می تواند کیفیت سود را به طور قابل توجهی تحت تاثیر قرار دهد.

هموار سازی سود به دو دسته کلی تقسیم می شود:

-هموار سازی واقعی

-هموار سازی مصنوعی

روش هایی که در حساب سازی موثّرند :

 

-ساختار مبهم برخی از رویه ها، قوانین و استانداردهای حسابداری:

ممکن است برخی از رویه ها، قوانین و استانداردهای حسابداری دارای ساختاری ابهام برانگیز و منعطف باشند، ازین رو

سبب می شود تا سلیقه در بکارگیری این رویه ها دخالت داشته باشد که در حسابرسی از اصطلاحی به نام نواحی

خاکستری از آن نام برده می شود.

-سبقت گرفتن پیشرفت های فناوری از فرایندهای تدوین و تنظیم قوانین و استانداردهای حسابداری:

تغییرات روازنه فرایندهای فناوری و ورش های تجاری باعث شده است تا روش های حسابداری از آنها عقب بمانند و به گونه

ای حسابداری دنباله رو فناوری و تجارت است.

به همین دلیل است که حرفه حسابداری با فقدان رویه ها و استانداردهای خود مواجه است.

– پذیرش مسئولیت پاسخ گویی در قبال تخصیص منابع به روشی نادرست :

رقابت سبب می شود تا شرکت تحت تاثیر فشارهایی قرار بگیرد واین امر سبب می شود تا نتایج و گزارش های مالی دچار

مبالغه گردند.
بازار رقابت عامل اصلی ارائه صورت های مالی رضایت بخش برای سرمایه گذاران و سهام داران یک سازمان می باشد .

– روش های متداول برای حساب آرایی در حسابداری:

حساب سازی در حسابداری برای گمراه کردن سرمایه گذاران ، سهام داران ، اعتبار دهندگان بانکی و … به کار می رود در

این میان از روش های متداولی استفاده می شود .

این روش ها بصورت ذیل آمده است :

1 )

عدم ثبت فروش و درآمد در دفاتر و یا کمتر ثبت کردن آنها از طریق به وجوداوردن خریداران ساختگی و کد شماره

اقتصادی)جعلی و یا کد دیگران مخصوصا موسساتی که فروش کالای انها از طریق شعبه،

نمایندگی ، کارگزار و توزیع کننده به عمل می آید .

2 )

حساب سازی و حساب به حساب کردن، ثبت فروش یا درآمد در حسابهای بستانکاران،جاری شرکاء و غیره

3 )

ثبت خرید کالا و دارایی در حساب هزینه بر خلاف موازین مربوط.

4 )

اضافه منظور نمودن قیمت خرید کالا و دارایی از طریق به وجود آوردن فروشندگان و فاکتور های ساختگی و یا ثبت خرید کالا و

هزینه هایی که واقعیت ندارند.

5 )

کمتر تحویل گرفتن مقدار یا تعداد کالاهای خریداری داخل یا وارداتی و ثبت تمامی مبلغ خرید در دفاتر.

6 )

ثبت هزینه های مستقیم خرید یا واردات کالا در حساب هزینه های جاری.

7 )

متورم کردن مبلغ مندرج در فاکتور های خرید و هزینه ها از طریق تبانی با مشتری.

8 )

منظور نمودن هزینه های واهی و شخصی به حساب هزینه های موسسه.

9 )

ارائه صورتحساب های خرید و هزینه ها بیش از یک بار به حسابرسان.

10 )

خارج کردن کالای سالم از حسابها به عنوان ضایعات و عدم ثبت فروش آنها در دفاتر.

11 )

دست کاری در وسایل اندازه گیری کالا(کم فروشی)و سوءاستفاده از صندوق های فروش نقدی و عدم ثبت فروش واقعی در دفاتر.

12 )

منظور نمودن مطالبات لاوصول واهی و یا عدم ثبت وصول مطالبات خذف شده.

13 )

بستانکار نمودن حساب مشتریان بابت برگشت واهی کالا و منظور نمودن تخفیفات نقدی ساختگی به حساب مشتریان.

14 )

خارج نمودن دارایی های مستهلک شده از حسابها به منظور کتمان درآمد و فروش آنها در زمان واگذاری یا انحلال.

15 )

تسعیر غیر واقعی نرخ ارز به منظور کتمان سود و نشان دادن زیان.

16 )

انعقاد قراردادهای صوری و فاکتورهای ساختگی خرید مواد و کالا واسناد هزینه.

17 )

عدم ثبت برخی از هزینه ها به منظور کتمان برخی از درامدها.

18 )

ارائه قیمت تمام شده کالای ساخته شده بیشتر از قیمت واقعی از طریق افزایش غیر واقعی قیمت مواد یا موادی که خریداری نشده-دستمزد و سربار تولید.

19 )

جایگزین کردن مواد اولیه ارزان قیمت به جای مواد گران قیمت.

20 )

کم فروشی کالا از طریق چاپ وزن بیشتر کالا روی قوطی یا جعبه یا بسته بندی.

حساب سازی در حسابداری

چرا شرکت ها حساب سازی می‌کنند؟ (در توضیح حساب سازی در حسابداری)

1- تحت تاثیر قراردادن قیمت سهام :

بیشترین تقلب های حسابداری به خاطر تغییر در قیمت سهام روی داده است.

در این نوع تقلب مدیریت آگاهانه با گزارش اعدادی که بسیار متفاوت از واقعیت است ، اذهان استفاده کنندگان از صورت

های مالی و دیگر اطلاعات مالی را فریب می‌دهند.

در واقع بسیاری از شرکت ها هر وقت لازم بدانند اعداد خود را با استفاده از فنون حسابداری ساختگی تغییر می‌دهند .

2- پاداش ها و مشوق های مبتنی بر سود :

پاداش های مبتنی بر عملکرد همواره ممکن است عملکرد کارکنان شرکتها خصوصا مدیران شرکت ها به تحریف نتایج مالی

و عملکرد دوره نماید که پاداش پایان سال اعضای هیئت مدیره در ایران از مهمترین آنها است .

در این گونه موارد مدیریت همواره سیاست هایی را اتخاذ می‌کند که منجر به کسب سود دوره بیشتری شود که ممکن

است ناشی از کاهش اقلام تعهدی و … باشد کار سختی نیست ، کافیست بخشی از هزینه‌های تحقق یافته را در حساب

های پیش پرداخت نگه داریم یا ثبت برخی اسناد هزینه را به سال بعد موکول کنیم .

3- ذخیره سازی سود :

هنگامی که عملکرد کسب شده شرکت طی یک سال به مراتب بهتر از آنچه در بودجه شرکت پیش بینی شده و با انتظار

می‌رفت داشته باشد، شده باشد و پیش بینی مدیریت از آینده (مثلا سال آینده) این باشد که عملکرد شرکت و سود دوره

آتی به مراتب کمتر از نتایج حاصله طی دوره قبل باشد .

4- تحقق بودجه عملیاتی و پیش بینی سود عملیات :

دست کم یک سال آینده در بورس اوراق بهادار ایران و سایر بورس ها یک گزارش الزامی است این گزارش یک ابزار مهم

مدیریتی است که در کلیه شرکتها یک محرک رفتار به شمار می‌آید.

بسیاری از شرکت ها برای دست یافتن به اهداف تعیین شده در بودجه سالانه خود فشار زیادی به شرکت های فرعی و

بخش ها ، دوایر و قسمت های خود وارد می‌آورند ، در شرایطی که کارکنان شرکت برای دست یافتن به اهداف مزبور در

تلاش هستند ممکن است مدیریت برای بیش نمایی نتایج مالی وسوسه شود .

برعکس وقتی که نتایج عملیات شرکت از اهداف بودجه فراتر رفته است ممکن است مدیریت بخواهد نتایج مالی را کم

نمایی کند.

5- بدشانسی احتمال وقوع یک حادثه بد (در توضیح حساب سازی در حسابداری) :

همیشه هست عجیب نیست در صورت وقوع یک رویداد ناگوار و دور از ذهن مدیریت تصمیم بگیرد موضوع را پوشیده ‌نگاه دارد

و به گونه‌ای ساختگی اوضاع را مطلوب نشان دهد .

البته در برخی موارد مواردممکن است مدیریت نتیجه یک حادثه را که پوشش آن برایش میسر نشده است را چنان بسازد که

از واقعیت نیز بدتر جلوه کند .

اگر وضع بازار برای همه بد باشد ممکن است برخی از شرکت ها از وضعیت موجود استفاده کرده و وضعیت خود را بدتر از

آنچه که هست گزارش کنند به این ترتیب می‌توانند سودهایی در سال های آتی شناسایی کنند.

6- کاهش مالیات (در توضیح حساب سازی در حسابداری) :

در بیشتر شرکت های مدیر مالک، تمایلی به پرداخت مالیات وجود ندارد و دست یافتن به راهی برای کاهش مبلغ مالیاات

همواره یک هدف بشمار می‌اید .

البته این نوع از تمایلات در شرکتهای سهامی عام به مراتب کمتر است .

سرمایه گذاران شرکتهای مدیر مالک حال چه به صورت سهامی ثبت شده باشند چه به صورت غیر سهامی نگران آن

نیستند که تحلیل گران یا سایر سرمایه گذاران نهفته (بالقوه) تحت تاثیر قراردهند .

بنابراین اگر نیازی به استفاده از تسهیلات مالی بانک ها نداشته باشند علاقه‌ ای به بزرگ نمایی نتایج مالی شرکت ندارند و

برعکس بیشتر احتمال دارد با کم نمایی درآمد یا بیشنمایی هزینه‌ها درصدد کاهش مالیات بر درآمد شرکت باشند .

استفاده از روش های حسابداری محافظه کارانه به صورت افراطی یکی از نشانه‌های این مورد است البته در برخی موارد که

روش های حسابداری نیز پاسخگوی طمع این سرمایه داران نمی‌شود ممکن است دست به هر کاری بزنند که سود کاهش

یابد ، مثلا ممکن است با دست کاری تاریخ انقضای محصولات خود اقدام به شناسایی زیان غیر واقعی نمایند .

البته این روشهای کاهش مالیات واقعا متعدد هستند و بسته به شرایط میتوان حالت های متفاوتی برای آن در نظر گرفت .

مثال :

مثلا در مثال زیر که کمتر رایج است یک شرکت را در نظر بگیرید که بخشی از درآمدش معاف است مثلا یه موسسه خیریه

که طی یک سال مالی مشخص درآمدی غیر معاف کسب کرده است که باید به صورت جداگانه مالیات آن پرداخت شود

مدیریت چنین شرکت ها و موسساتی همواره در معرض این وسوسه هستند که درآمدهای این چنینی را در حساب هایی

از دفتر کل خود ثبت کنند که مربوط به درآمدهای معاف از مالیات است .

7- بد نشان دادن پیشینیان (در توضیح حساب سازی در حسابداری) :

هنگامی که یکی از مدیران با نفوذ خصوصا مدیریت عامل در اواسط سال تغییر می‌کند یکی همواره این احتمال وجود دارد که

مدیریت جدید نتایج سال مالی را تحریف کند .

برای مثال ممکن است مدیریت جدید اقدام به شناسایی اقلام تعهدی و ذخیره‌های نا متعارف و بیش از حد محافظه کارانه

بزند .

برای اینکه سال مالی هنوز تمام نشده است و مدیریت جدید میتواند به استفاده از ترفندهای ساده ای اخبار و اطلاعات بد را

به گردن مدیریت قبلی بیاندازد .

البته ناگفته نماند با این روش مدیریت جدید هدف دیگری نیز دنبال می‌کند و آن ذخیره کردن برای روز مبادا است .

8- تحت تاثیر قراردادن تامین کنندگان منابع مالی (در توضیح حساب سازی در حسابداری) :

آخرین دلیلی که برای حساب سازی شرکت ها هست تحت تاثیر قراردادن تامین کنندگان منابع مالی است .

گردانندگان شرکتها برای تحت تاثر قراردادن دیگر شرکا، بانکها، رقبا و … ممکن است شرکت اقدام به حسابسازی کند ، البته

ممکن است است بگویید این مورد با موارد بالا مشابهت هایی دارد که صحیح است اما آنچه بیشتر مدنظر است حساب

سازی باری شرکا و وام دهندگانی مثل بانک ها بود که با توجه به ساختار شرکتها در ایران از جمله مهمترین موارد است .

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا