حسابداری

حساب های دریافتنی و انواع آن

حساب های دریافتنی و انواع آن : ترازنامه هر واحد تجاری شامل انواع مطالبات اشخاص ثالث است. این مطالبات عموماً در آینده باعث ورود جریانات نقدی به واحد تجاری می شوند. منشاً مطالبات ، مبادلات و وقایعی نظیر فروش کالاها یا خدمات ، اعطای وام ، پذیره نویسی سهام یا اوراق قرضه توسط سرمایه گذاران ، دعاوی مربوط به برگشت مالیات ها ، دعاوی مطروحه در دادگاه ها و مبالغ مربوط به اجاره به شرط تملیک دارایی ها می باشد. طلب از مشتریان معمولاً بخش مهمی از دارایی های جاری هر واحد تجاری را تشکیل می دهد. بی توجهی در اعطای اعتبار یا عدم کارایی سیاست وصول مطالبات منجر به زیان های سنگینی می شود. در حقیقت کنترل های قوی حسابداری و مدیریت اثر بخش مطالبات ، خصوصیت اصلی واحدهای تجاری سود آور است.

ارزیابی مطالبات (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

مبلغ ريالی و تاریخ سررسید اغلب مطالبات را به طور معقولی می توان تعیین کرد.

بنابراین حسابداران با جریان ورودی نقدی نسبتاً مشخصی در آینده روبرو هستند و مشکل ، تعیین مبلغ خالص این جریان ورودی است.

در ارزیابی جریانات ورودی نقدی آتی ، عوامل متعددی را باید در نظر گرفت.

یکی از این عوامل این احتمال است که مطالبات واقعاً وصول می شوند؟

تعیین احتمال وصول هر یک از مطالبات به صورت جداگانه مشکل است ، اما معمولاً می توان قابلیت وصول گروه مطالبات را با تخمین قابل اطمینانی مشخص نمود.

احتمال عدم وصول مطالبات از موارد زیان احتمالی است ، چرا که وقایع آتی (عدم توانایی وصول) موید آن است که احتمال زیان وجود دارد و مبلغ زیان را می توان با برآورد معقولی تعیین کرد.

نکته (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

در مواردی که بتوان احتمال عدم وصول مطالبات را در یک فاصله تعیین کرد ولی نتوان عدد مشخصی را به عنوان برآوردی بهتر از سایر موارد اعلام نمود ، هیئت تدوین استانداردهای حسابداری توصیه می کند که مبلغ حداقل در این فاصله را باید به عنوان برآورد قطعی در نظر گرفت.

این که مبلغ زیان را بتوان به طور معقولی برآورد نمود ، به تجربه واحد تجاری ، اطلاعاتی در مورد توانایی بازپرداخت هر یک از مطالبات و ارزیابی مطالبات از جهت وضع اقتصادی موجود ، بستگی دارد.

واحد تجاری که تجربه ای در این زمینه ندارد ، می تواند از تجربه واحدهای تجاری مشابه استفاده کند.

عدم توانایی در انجام برآوردی معقول از مطالبات غیرقابل وصول مانعی در اجرای حسابداری تعهدی ایجاد می کند و چنانچه اطمینان زیادی به وصول مطالبات نباشد ، پیشنهاد می شود از روش های اقساطی ، بازیافت بهای تمام شده یا روش های دیگر شناخت درآمد استفاده گردد.

طول زمان دریافت طلب  :

عامل دیگری که باید در ارزیابی مطالبات مد نظر قرار گیرد ، طول زمان دریافت طلب است.

همان طوری که می دانید ، ارزش مبلغ معینی پول در آینده از ارزش آن در زمان حاضر کمتر است.

در اغلب قراردادهایی که مدت زمان آنها تا سررسید طولانی است ، براساس توافق بین بدهکار و طلبکار ، بهره ای به مبلغ طلب تعلق می گیرد ، به طوری که ارزش فعلی طلب مذکور با ارزش اسمی آن برابر می شود.

ارزش فعلی مطالبات بدون بهره (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

ارزش فعلی مطالبات بدون بهره کمتر از ارزش مبلغی است که در زمان وصول دریافت می گردد (ارزش اسمی).

چنانچه زمان سررسید کوتاه باشد اختلاف بین ارزش اسمی و ارزش فعلی معمولاً جزئی و قابل اغماض است.

به طور مثال یک حساب دریافتنی بدون وثیقه 30 روزه را تقریباً همیشه در حساب ها به ارزش اسمی ثبت می کنند.

در مورد مطالباتی که زمان سررسید آنها طولانی تر است ، به دلیل با اهمیت بودن اختلاف بین ارزش فعلی با ارزش اسمی ، این اختلاف مدنظر قرار می گیرد.

حساب های دریافتنی و انواع آن

مطالبات ناشی از فروش کالاها و خدمات :

اغلب  مطالبات عادی ، ناشی از انجام عملیات کسب درآمد ، نظیر فروش کالاها و خدمات می باشند.

حساب های تجاری بدون وثیقه مهم ترین آنها هستند.

به طور نمونه حساب های دریافتنی تجاری قراردادی ، معمولاً غیر رسمی بوده و موید آنها مدارکی نظیر سفارش فروش ، صورت حساب ها و قراردادهای تحویل کالا می باشد.

اغلب حساب های دریافتنی بدون بهره هستند.

البته در معاملات خورده فروشی دریافت بهره یا کارمزد ارائه خدمات اقساطی رایج است.

در عمده فروشی ها و کارخانجات ، چنانچه پرداخت بعد از تاریخ تعیین شده انجام شود ، در آن صورت مشتری اجازه استفاده از تخفیف ویژه را نخواهد داشت که این خود نوعی بهره محسوب می شود.

اخذ ضمانت در قبال مطالبات (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

برخی از واحدهای تجاری در قبال مطالبات خود تضمین های مختلفی نظیر سفته از مشتریان اخذ می کنند.

این تضمین ها ضمانت اجرایی قوی تری نسبت به حساب های دریافتنی تجاری دارند ، چرا که شرایط اعتبار اسناد تضمینی ذکر شده و دارنده آن اطمینان خاطر بیشتری دارد.

شرکت ها معمولاً از مشتری که خواستار مهلتی برای بازپرداخت بدهی خود است ، سفته دریافت می کنند و حتی ممکن است این سفته را در بازار به کسر فروخته و پول آن را دریافت نمایند.

اغلب اسناد و اعتبارات بازرگانی متضمن بهره می باشند ، چرا که این اعتبارات برای مدت زمان طولانی پرداخت می شوند.

حساب هایی که طرف آنها کارمندان یا حتی صاحبان واحد تجاری هستند ، اگر ناشی از فروش کالاها و خدمات با شرایط معمول اعتباری باشند نیز جزو مطالبات محسوب می شوند.

مطالبات متفرقه :

برخی از مطالبات مستقلاً به فروش کالاها و خدمات مربوط نمی شوند ، برای مثال برخی پرداخت های کوتاه مدت به شرکت های وابسته ، پیمانکاران دسته دوم و حتی مشتریان با هدف انتفاع از آنها در آینده ، جزو این موارد هستند.

اعاده طلب از شرکت های بیمه بابت خسارات و مطالبات ناشی از دعاوی حقوقی از جمله منابع متفرقه مطالباتند.

بازیابی مجدد مبالغی که قبلاً پرداخت شده اند نظیر اعتراض به پرونده های مالیاتی سال های قبل چنانچه قطعیت یافته باشند ، جزو مطالبات متفرقه می باشند.

طلب های ناشی از پذیره نویسی برگه های سهام و اوراق قرضه و نیز فروش دارایی های ثابت نیز از موارد دیگر هستند.

نمایش در ترازنامه (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

مطالباتی که مبلغ آنها با اهمیت است ، باید به طور جداگانه در ترازنامه گزارش شوند.

طلب های متفرقه ای که انتظار می رود ظرف کمتر از یک سال وصول شوند ، باید جزو دارایی های جاری طبقه بندی گردند.

مطالبات بلند مدت در قسمت سرمایه گذاری های بلند مدت طبقه بندی می شوند.

بهره ، سود سهام ، اجاره و حق الامتیازهای تحقق یافته جزو مطالبات جاری هستند که بیانگر ورود وجه نقد در آینده نزدیک می باشند.

اجاره و بهره دریافتنی با گذشت زمان تحقق می یابند.

سود سهام  :

سود سهام را معمولاً نمی توان تا قبل از تاریخ سهام بدون سود به عنوان دریافتنی در حساب ها ثبت کرد.

تحقق حق الامتیاز معمولاً ناشی از تولید یا فروش محصولی خاص یا استخراج از منابع طبیعی است.

گاهی اوقات به دلیل اضافه پرداختی به فروشندگان کالا ، حساب های پرداختنی بیش از طلب فروشنده بدهکار شده و در نتیجه مانده نهایی بدهکار خواهد بود.

در این مورد ، این مانده نیز جزو حساب های دریافتنی است.

چنانچه انتظار برگشت پول از فروشنده ای را داشته باشیم ، مبلغ مورد انتظار یک طلب محسوب می شود.

طبق قانون مانده های تهاتری دارایی ها و بدهی ها ، بهتر است مانده های بدهکار حساب های پرداختنی را به جای تهاتر با سایر حساب های پرداختنی ، به عنوان یک حساب دریافتنی یا طلب در نظر گرفت.

نمایش به عنوان بدهی (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

به همین منوال مانده بستانکار حساب مشتریان به عنوان بدهی جاری گزارش می شود.

پیش پرداخت هایی که بر اساس قراردادهای خرید پرداخت می شوند ، به جای طبقه بندی در گروه حساب های دریافتنی ، باید در گروه پیش پرداخت ها قرار گیرند.

حساب های دریافتنی و انواع آن

حساب های دریافتنی تجاری :

بخش زیادی از معاملات خرده فروشی در بسیاری از کشورها در قالب اعطای اعتبارات گوناگون است.

در سطح عمده فروشی و کارخانجات نیز تقریباً تمام مبادلات به صورت اعتباری انجام می شود.

مدت زمان بازپرداخت اعتبارات به طور نمونه 10 روزه و در برخی موارد نیز شش ماهه یا یک ساله است و در صورت بازپرداخت طی مدت تعیین شده معمولاً تخفیفی برای مشتری در نظر گرفته می شود.

سیستم حسابداری و کنترل های داخلی (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

واحدهای تجاری که حجم فروش های اعتباری یا نسیه آنها زیاد است ، معمولاً دفاتر حسابداری خود را مکانیزه می کنند.

سیستم کامپیوتری این امکان را برای حسابدار فراهم می کند که با انجام تنها یک عملیات ، فروش های حسابداری را ثبت ، به حساب های کنترلی منتقل و در دفاتر معین مربوطه وارد نماید.

سیستم کامپیوتری تهیه صورت های مالی را نیز در مقاطع زمانی مورد نظر آسان کرده و به سررسید یابی حساب های دریافتنی تجاری کمک می کند.

فروشگاه های بزرگ و شرکت های عام المنفعه نظیر شرکت های آب و برق که مشتریان زیادی دارند نیز برای ارسال صورت حساب های دوره ای یا صورت حساب های گردشی از کامپیوتر استفاده می کنند.

طبقه بندی دفتر معین (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

برمبنای این روش ، دفتر معین حساب های دریافتنی براساس مکان جغرافیایی مشتریان ، نوع مشتری یا حتی حروف الفبای نام آنها طبقه بندی شده و هر طبقه نیز حساب کنترلی فرعی خود را دارد.

برای هر یک از مشتریان در زمان های مختلف صورت حساب ارسال می گردد.

با حذف دفاتر معین مرسوم حساب های دریافتنی و تجاری ، می توان حجم عملیات دفتر داری را کاهش داد.

صورت حساب فروش های نسیه را می توان را می توان در یک حساب کنترلی فرعی نگهداری کرد و جمع کل را مستقیما ً در حساب کنترلی حساب های دریافتنی وارد نمود.

سپس صورت حساب های جداگانه ای را براساس مشتریان تهیه کرد.

عملیات در پایان دوره مالی (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

در پایان هر ماه یا دوره گردش صورت حساب ، مبلغ طلب از هر مشتری در یک صورت خلاصه می شود و یک کپی از این صورت در واقع دفتر معین خواهد بود.

صورت حساب ها مجدداً نوشته شده و همراه وضعیت حساب مشتریان برای آنها فرستاده می شود.

کنترل های داخلی موثر بر فروش کالاها و جمع آوری وجه آنها بخش جداناپذیری از مجموعه سیستم حساب های دریافتنی تجاری است.

مسئولیت ثبت فروش ها و جمع آوری وجه آنها را نباید به عهده اشخاصی گذارد که مسئول دریافت وجه و واریز آنها به بانک و تهیه صورت مغایرت بانکی هستند.

نکته (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

چنانچه این وظایف از یکدیگر تفکیک نشوند ، ممکن است یک کارمند غیر امین از وجوه جمع آوری شده از مشتریان برداشت نماید و با بدهکار کردن حساب برگشت از فروش و تخفیفات و بستانکار کردن حساب های دریافتی یا با حذف حساب های دریافتنی به عنوان مطالبات غیر قابل وصول ، برداشت خود را مخفی نگه دارد (با بدهکار کردن حساب ذخیره م.م. و بستانکار کردن حساب های دریافتنی).

ثبت حساب های دریافتنی تجاری و درآمد (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

حسابداران در ثبت حساب های دریافتنی تجاری با دو سوال مهم روبرو هستند :

1 )

در کدام مرحله از فرآیند کسب درآمد می توان حساب های دریافتنی تجاری را ثبت کرد؟

2 )

مبلغ خالص حساب های دریافتنی تجاری را چگونه باید تعیین نمود تا این دارایی و هزینه ها و درآمدهای مربوط به آن به درستی ثبت شوند.

حساب های دریافتنی تجاری زمانی ثبت می شوند که فروش انجام شده و مالکیت کالاها یا خدمات به مشتری انتقال یافته باشد.

مطالبات مربوط به خدمات ، زمانی ثبت می شوند که خدمات مربوطه ارائه شده باشند.

زمان دریافت سفارش خرید مشتری یا زمان تولید کالا نمی توان حساب های دریافتنی را ثبت کرد.

کالاهای امانی (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

همچنین کالاهای امانی ارسالی ، فروش تلقی نمی گردند ، چون تا زمانی که کالای امانی توسط گیرنده کالای امانی فروخته نشده ، حق مالکیت به کسی منتقل نگردیده است.

البته در قراردادهای پیمانکاری در روش کار تکمیل شده ، حساب های دریافتنی به هنگام تکمیل کار ثبت می شود.

وقتی مشخص گردید که درآمد تحقق یافته و بدهی مشتریان به طور قطعی ثبت شد ، هنوز یک سوال باقی است و آن این که مبلغ طلب (و درآمد مربوطه) چقدر است؟

مثال (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

فرض کنید یک دلال معاملات ملکی ، قطعه زمینی را به مبلغ 5.000.000 ريال فروخته باشد.

حالات زیر در مورد نحوه پرداخت مشتری متصور است :

مشتری ممکن است همه 5.000.000 ريال را به صورت نقدی پرداخت کند و یا 1.000.000 ريال را به عنوان پیش پرداخت و مابقی را در 5 قسط 1.100.000 ريالی در پایان هر سال پرداخت نماید.

اگر این عملیات را فروش اقساطی در نظر بگیریم ، آیا حساب های دریافتنی را باید به مبلغ 4.000.000 ريال ( 5.000.000 ريال منهای 1.000.000 ريال پیش پرداخت) ثبت نمود یا 5.500.000 ريال ، یعنی ارزش اسمی 5 قسط پرداختنی 1.100.000 ريالی؟

درآمد تحقق یافته سال جاری این شخص 5.000.000 ريال است یا 6.500.000 ريال یا مقادیر دیگر؟

مبلغ درآمد به ارزیابی دریافتنی ها (شامل مطالبات) ناشی از فعالیت اصلی درآمد بستگی دارد.

بنابراین شخص مزبور در زمان فروش زمین باید حساب های دریافتنی را به مبلغ 4.000.000 ريال و درآمد را به مبلغ 5.000.000 ريال در حساب ها ثبت کند.

در حسابداری حساب های دریافتنی تجاری باید به دو موضوع توجه شود (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

1- مبلغ طلب ؛

2- برآورد احتمال وصول مطالبات ؛

اندازه گیری (یا ارزیابی ) حساب های دریافتنی تجاری :

تخفیفات تجاری :

در برخی صنایع معمولاً فروشندگان صورت حساب فروش را با توجه به تخفیفات تجاری موجود به مبلغ ناخالص (قبل از منظور نمودن تخفیف) برای مشتریان ارسال می کنند.

قیمت ناخالص معمولاً قیمت پیشنهادی برای فروش مجدد است و تخفیف تجاری نشان دهنده اختلاف بین قیمت ناخالص (قیمت فهرست شده) و قیمت قبل از تخفیف به خریدار است.

قیمت ناخالص (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

به عبارت دیگر قیمت ناخالص قیمتی است که خریدار بایستی کالا را به آن قیمت به مشتریان خود بفروشد و سود ناویژه آن همان تخفیف تجاری است.

با استفاده از قیمت های فهرست شده ثابت و تخفیفات تجاری متغیر ، فروشنده بدون آن که مجبور به تغییر فهرست قیمت ها و یا کاتالوگ ها باشد ، قادر به تغییر قیمت ها یا اعطای تخفیفات ویژه به مشتریان خاص خود می باشد.

مبلغ پرداختی مشتری ، قیمت خالص است (یعنی قیمت ناخالص منهای تخفیفات تجاری) و این مبلغی است که باید در حساب های دریافتنی و درآمد ثبت شود.

از مباحث فوق چنین نتیجه گیری می شود که تخفیفات تجاری در دفاتر فروشنده و خریدار ثبت نمی شود و فقط گاهی اوقات می تواند به صورت آماری نگهداری گردد.

تخفیفات نقدی فروش (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

وقتی زمان بازپرداخت بدهی توسط مشتری کمی پس از تحویل کالا باشد ، برای تفکیک تفاوت قیمت فروش اقساطی با قیمت نقدی فروش از تخفیفات نقدی فروش استفاده می شود.

برای مثال اگر کالایی به مبلغ سیاهه 1.000.000 ريال با شرایط نسیه 30 روزه و  2 / 10 به فروش برسد ، مشتری دو راه دارد :

1 )

پرداخت 980.000 ريال طی مدت 10روز یا

2 )

پرداخت 1.000.000 ريال پس از گذشت 30 روز

اختلاف 20.000 ريال به دلیل استفاده از 980.000 ريال برای مدت 20 روز زودتر از موعد پرداخت با نرخ موثر بهره 7 / 36 % است.

بدین ترتیب مشتری انگیزه زیادی برای بازپرداخت بدهی طی 10 روز و استفاده از تخفیف نقدی دارد.

در ارزیابی مطالبات ، باید احتمال استفاده مشتری از تخفیفات نقدی را در نظر گرفت.

برای مثال در مورد فوق ، اگر احتمال استفاده مشتری از تخفیف زیاد باشد ، این طلب تنها 980.000 ريال ارزش دارد و چنانچه انتظار رود که مشتری مبلغ اسمی طلب را بپردازد در آن صورت ارزش آن 1.000.000 ريال می باشد.

برآورد مناسب (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

در مواردی که تعداد حساب های دریافتنی زیاد است ، حسابداران با استفاده از تجربه گذشته از واکنش مشتریان به شرایط تخفیف ، می توانند برآورد مناسبی از خالص دریافتی حساب های دریافتنی داشته باشند.

به خاطر صرفه جویی که در ماهیت استفاده از تخفیفات نقدی نهفته است ، انتظار می رود که اغلب مشتریان از آن استفاده نمایند.

در مورد نحوه برخورد با تخفیفات نقدی فروش ، نظرات مختلفی وجود دارد.

برخی حسابداران معتقدند که بایستی حساب های دریافتنی تجاری را به مبلغ اسمی ثبت کنند و در صورت استفاده مشتری از تخفیف ، حساب تخفیفات نقدی را بدهکار نمایند.

در این روش برای پیش بینی احتمال استفاده مشتریان از حساب تخفیفات نقدی به حساب های دریافتنی در پایان دوره ثبتی انجام نمی شود.

روش دیگر (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

روش دیگر این است که مطالبات و تخفیفات نقدی مانند مراحل بالا ثبت می شوند ، با این تفاوت که در پایان سال مالی برآوردی از تخفیفات نقدی احتمالی که توسط مشتریان استفاده خواهد شد ، انجام شده و ثبت تعدیلی در حساب ها به عمل خواهد آمد.

حساب تخفیفات نقدی فروش به مبلغ احتمالی استفاده از تخفیفات نقدی بدهکار و حساب ذخیره تخفیفات نقدی فروش به همان مبلغ بستانکار می شود.

مانده ذخیره تخفیفات نقدی فروش در ترازنامه از مبلغ حساب های دریافتنی کسر می گردد.

در سال مالی بعد ، حساب تخفیفات نقدی واقعی که توسط مشتریان استفاده می شود به حساب ذخیره تخفیفات نقدی فروش بدهکار می شود.

نکته (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

چنانچه در سال بعد برای حذف ذخیره محاسبه شده ، ثبت معکوس انجام می شود در آن صورت برای ثبت تخفیفات واقعی مثل حالت معمول ، حساب تخفیفات نقدی فروش بدهکار می گردد.

اگر به روش اول عمل شود ، حساب های دریافتنی و سود قبل از مالیات به مبلغ تخفیفات نقدی تحقق نیافته ، بیش از واقع گزارش می شود.

طبق روش دوم که در راستای اهداف گزارش گری و تحقق درآمد و نیز براساس خالص ارزش فروش است ، این اضافه برآورد حذف می گردد.

البته لازم به یادآوری است که شناسایی تخفیفات نقدی از لحاظ مالیاتی پذیرفته نیست.

برآورد هزینه وصول مطالبات (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

هنگام ارزیابی حساب های دریافتنی تجاری در تاریخ ترازنامه کلیه هزینه های مستقیم وصول مطالبات (در صورت با اهمیت بودن) بایستی در نظر گرفته شوند.

برای مثال ، هزینه های قانونی برآوردی که ممکن است هنگام وصول مطالبات در جریان تحقق یابند ، به عنوان هزینه دوره جاری شناسایی شده و ذخیره مربوط به آنها از حساب های دریافتنی تجاری در ترازنامه کسر می گردد.

به مثال زیر توجه کنید :

حساب های دریافتنی :

حساب های های دریافتنی اقساطی که سررسید اغلب آنها کمتر از یک سال است :               58.216.135    ريال

سایر حساب های دریافتنی تجاری                                                                              926.889

جمع ارزش اسمی حساب های دریافتنی                                                                   59.143.024   ريال

کسر می شود : ذخیره برگشت از فروش ، زیان و هزینه های وصول مطالبات                       13.563.641

جمع حساب های دریافتنی (خالص)                                                                         45.579.383

برگشت از فروش و تخفیفات (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

در ارزیابی حساب های دریافتنی باید این احتمال را نیز در نظر گرفت که شاید برخی از مشتریان اجناس خریداری شده را نپسندیده و یا ادعایی در مورد خرابی یا فساد آنها داشته باشندکه مجموع اینها باعث کاهش مبلغ خالص حساب های دریافتنی می شود.

برگشت های احتمالی فروش و تخفیفات ، مبلغ نهایی وصولی از مشتریان را کاهش داده و در نتیجه موجب کم شدن خالص ارزش بازیافتنی حساب های دریافتنی تجاری می گردد.

اگر مبالغ یاد شده با اهمیت باشند ، برای اندازه گیری درآمد دوره باید تعدیل لازم براساس برگشت از فروش و تخفیفات انجام شود.

مثال :

برای توضیح بیشتر فرض کنید در یک شرکت ، تجربه نشان داده است که میانگین برگشتی های فروش ، 10% حساب های دریافتنی است و در نهایت 60% قیمت فروس اولیه از اجناس برگشتی بازیافت می شود.

اگر مانده حساب های دریافتنی در پایان دوره حسابداری 100.000 ريال باشد و در مورد موجودی های جنسی سیستم ثبت دائمی مورد استفاده قرار گیرد ، اصلاحی لازم به شرح زیر خواهد بود :

آرتیکل حسابداری (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

موجودی جنسی در ارتباط با برگشت از فروش                  6.000

(به خالص ارزش بازیافتنی)(60% * (10% * 100.000))

برگشت از فروش (10%  * 100.000)                               10.000

.              بهای تمام شده کالای فروش رفته                                    6.000

.              ذخیره برگشت از فروش                                                 10.000

ثبت مربوط به برگشت از فروش

اثر آرتیکل فوق (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

اثر این ثبت روزنامه ، کاهش دارایی های جاری و سود ناخالص فروش به مبلغ 4.000 ريال (اختلاف بین قیمت فروش اولیه و خالص ارزش بازیافتنی کالای برگشت شده) است.

این ثبت اصلاحی معمولاً در ابتدای سال مالی بعد معکوس می شود.

بنابر این هر گاه مشتریان اجناس را برگشت دادند ، حساب برگشت از فروش بدهکار و حساب های دریافتنی بستانکار می شود.

معمولاً شرکت هایی از مبنای تعهدی برای برگشتی های فروش استفاده می کنند که کالاهای آنها به مقدار زیادی برگشت می شود.

البته شناسایی برگشت از فروش و تخفیفات برمبنای تعهدی از نظر مالیاتی پذیرفته نیست.

ذخیره حمل کالای فروش رفته (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

معمولاً مشتریانی که کالا خریداری می کنند ، هزینه های محل را از مبلغ پرداختی کسر می نمایند.

در این موارد ممکن است فروشنده حساب های دریافتنی و فروش را به مبلغ خالص دریافتی ثبت کند.

طبق روش دیگر حساب های دریافتنی و فروش به مبلغ ناخالص صورت حساب ثبت می شوند و در عوض حساب هزینه حمل به خارج و ذخیره هزینه حمل به خارج به ترتیب در حساب های مربوطه ، بدهکار و بستانکار می گردند.

مانده ذخیره مزبور در ترازنامه از مبلغ حساب های دریافتنی تجاری کسر می شود و مبلغ هزینه حمل نیز در صورت حساب سود و زیان انباشته منظور می گردد.

مالیات فروش و مالیات های غیرمستقیم (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

در برخی از کشورها بر محصولات خاصی مالیات فروش و مالیات غیرمستقیم وضع می شود.

معمولاً فروشنده این مالیات ها را از خریدار اخذ و به حساب دولت واریز می کند.

مالیات غیر مستقیمی که بر محصولات تولیدی وضع می شود ، بخشی از بهای تمام شده تولید محسوب می گردد ولی مالیات غیرمستقیم فروش به خریدار تحمیل شده و توسط فروشنده دریافت می گردد.

اگر مالیات های غیر مستقیم و فروش به طور جداگانه و مشخص به قیمت فروش اضافه شوند ، نباید آنها را با درآمد اشتباه گرفت بلکه باید به حساب بدهی بستانکار نمود.

این که این کار در زمان انجام شود یا در پایان سال مالی موضوعی قراردادی و سلیقه ای است و هر شرکت رویه خاص خود را دارد.

حسابداران عموماً ترجیح می دهند بدهی مالیاتی را در همان زمان فروش ثبت نمایند.

مثال (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

برای مثال اگر فروش روزانه شرکتی 200.000 ريال بوده و مشمول 6% مالیات فروش باشد ، مالیات پرداختی فروش 12.000 ريال خواهد بود که ثبت روزانه آن به صورت زیر است :

حساب های دریافتنی (نقد)                                           212.000

(1/06 * 200.000 ريال)

.                  مالیات پرداختنی                                                    12.000

.                  فروش                                                               200.000

ثبت فروش و بدهی مالیاتی

حساب های دریافتنی و انواع آن

سپرده ظروف (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

گاهی اوقات اجناس فروخته شده داخل ظروفی هستند که فروشنده بابت آنها سپرده ای از مشتری دریافت می کند.

این سپرده پس از بازگرداندن ظروف ، آزاد شده و به مشتری برگشت می شود.

ظروفی نظیر بشکه جزو دارایی های استهلاک پذیر واحد تجاری دارنده آن است.

چنانچه سپرده دریافتی نقدی باشد ، تنها مشکل موجود ، روش صحیح حسابداری برای بازپرداخت و وجه دریافتی است.

برگشت ظروف (در بررسی حساب های دریافتنی و انواع آن ) :

وقتی ظروف برگشت می شوند با پس دادن وجه سپرده ، بدهی از حساب ها حذف می گردد.

اما اگر ظروف برگردانده نشوند ، بدهی از حساب ها حذف شده و اختلاف بین مبلغ سپرده و بهای تمام شده ظروف برگشت نشده ، به عنوان سود یا زیان گزارش می شود.

البته ممکن است بنا به اقتضا و ضرورت ، این اختلاف در حساب استهلاک ظروف ثبت گردد.

در پایان هر دوره حسابداری باید برآورد شود که چه تعدادی از ظروف برگشت نمی شوند تا براساس آن ثبت تعدیلی لازم در حساب ها منظور گردد.

در برخی موارد سپرده ظروف به حساب های دریافتنی تجاری بدهکار می شود ، که البته این امر وقتی است که وصول حساب های دریافتنی با عدم اطمینان همراه باشد.

در این حالت چنانچه همه حساب های دریافتنی وصول شوند ، مبلغ باقیمانده در حساب های دریافتنی نشان دهنده سپرده دریافتنی از مشتریان بابت ظروف است.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا