حسابداری دولتی

حساب های مستقل وجوه عمومی

به منظور آشنایی بهتر با حسابداری حساب های مستقل وجوه عمومی لازم است با پاره ای از اصطلاحاتی که معمولاً در این نوع حسابداری عنوان می شود ، آشنا شویم :

1-تنخواه گردان و انواع آن :

تنخواه گردان عبارت است از مبلغی که برای تامین مخارج نقدی و جزئی تعیین می گردد و در نوبت های معین معادل وجوه مصرفی و طبق مدارک مثبته ، آن را به میزان اولیه می رساند.

وجوه تنخواه گردان به طور نقد یا به صورت حساب بانکی ، معمولاً در اختیار مامور خرید ( کارپرداز ) یا عامل ذی حساب و یا هر واحدی که به اقتضای وظایفش نیاز به تنخواه دارد ، قرار می گیرد و در پایان دوره مالی تسویه می شود.

در قانون محاسبات عمومی کشور انواع تنخواه گردان به شرح زیر تعریف شده است :

الف- تنخواه گردان خزانه (در توضیح حساب های مستقل وجوه عمومی) :

تنخواه گردان خزانه عبارت است از اعتبار بانکی در حساب درآمد عمومی نزد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران که به موجب قانون اجازه استفاده از آن به میزان معینی در هر سال مالی برای رفع احتیاجات نقدی خزانه در همان حساب به وزارت امور اقتصادی و دارایی داده می شود ، منتهی تا پایان سال واریز گردد.

میزان تنخواه فوق همه ساله در تبصره یک قانون بودجه کل کشور تعیین می شود.

ب- تنخواه گردان استان (در توضیح حساب های مستقل وجوه عمومی):

تنخواه گردان استان عبارت است از وجهی که خزانه از محل اعتبارات مصوب به منظور ایجاد تسهیلات لازم در پرداخت هزینه های جاری و عمرانی دستگاه های اجرایی محلی تابع نظام بودجه استانی در اختیار نمایندگی های خزانه در مرکز استان قرار می گیرد.

پ- تنخواه گردان حسابداری :

عبارت است از وجهی که خزانه و یا نمایندگی خزانه در استان از محل اعتبارات مصوب برای انجام بعضی از هزینه های سال جاری و تعهدات قابل پرداخت سال های قبل در اختیار ذی حساب قرار می دهد تا در قبال حواله های صادر شده واریز و با صدور درخواست وجه ، مجدداً دریافت گردد.

وجوه این تنخواه معمولاً در ابتدای سال مالی برای انجام هزینه های ضروری بنا به درخواست ذی حساب از طریق خزانه یا نمایندگی خزانه در اختیار ذی حساب قرار می گیرد.

ج- تنخواه گردان پرداخت (در توضیح حساب های مستقل وجوه عمومی ) :

عبارت است از وجهی که از محل تنخواه گردان حسابداری از طرف ذی حساب با تایید وزیر و یا رئیس موسسه و یا مقامات مجاز از طرف آنها برای انجام برخی از هزینه ها در اختیار واحدها و یا مامورینی که حسب این قانون و آئین نامه های اجرایی آن مجاز به دریافت تنخواه گردان هستند ، قرار می گیرد تا به تدریج که هزینه های مربوط انجام می شود ، اسناد هزینه تحویل و مجدداً وجه دریافت دارند.

خ- تنخواه گردان رد وجوه سپرده :

رد وجوه سپرده ، طبق مقررات خود به عمل می آید و وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است از طریق واگذاری تنخواه گردان رد سپرده ، از حساب تمرکز وجوه سپرده یا به طریق مقتضی دیگر موجبات تسریع و تسهیل در رد کلیه سپرده های فراهم نماید.

تنخواه گردان رد وجوه سپرده را می توان این چنین تعریف کرد :

” مبلغی که برای تامین استرداد سپرده ها از طریق خزانه در وجه حسابی که بدین منظور مفتوح گردیده ، پرداخت می شود و برابر آیین نامه مربوط در نوبت های بعد ، معادل وجوه استردادی ذی حساب از خزانه درخواست و دریافت وجه سپرده مربوط را می نماید. ”

2-کارپرداز  (در توضیح حساب های مستقل وجوه عمومی) :

کارپرداز ماموری است که از بین مستخدمین رسمی واجد صلاحیت دستگاه ذی ربط به این سمت منصوب می شود و نسبت به خرید و تدارک کالاها و خدمات مورد نیاز طبق دستور مقامات مجاز با رعایت مقررات اقدام می نماید.

3-عامل ذی حساب :

عامل ذی حساب ماموری است که با موافقت ذی حساب و به موجب حکم دستگاه اجرایی مربوطه از بین مستخدمین رسمی واجد صلاحیت در مواردی که به موجب آیین نامه اجرایی این ماده معین خواهد شد ، به این سمت منصوب و انجام قسمتی از وظایف و مسئولیت ها ، توسط ذی حساب به وی محول می شود.

4-اعتبار :

اعتبار عبارت است از مبلغی که برای مصرف یا مصارف معینی به منظور نیل به اهداف و اجرای برنامه های دولت به تصویب مجلس شورای اسلامی می رسد.

5-هزینه (در توضیح حساب های مستقل وجوه عمومی) :

عبارت است از پرداخت هایی که به طور قطعی به ذینفع در قبال تعهد با رعایت قوانین و مقررات مربوط صورت می گیرد.

6-تعهد :

عبارت است از ایجاد دین بر ذمه دولت.

حساب های مستقل وجوه عمومی

7-ذی حساب (در توضیح حساب های مستقل وجوه عمومی) :

ماموری است که به موجب حکم وزارت امور اقتصادی و دارایی از بین مستخدمین رسمی واجد صلاحیت به منظور اعمال نظارت و تامین هماهنگی لازم در اجرای مقررات مالی و محاسباتی در وزارت خانه ها و موسسات و شرکت های دولتی و دستگاه های اجرایی محلی و نهادهای عمومی غیر دولتی به این سمت منصوب می شود و انجام سایر وظایف مشروحه زیر را به عهده خواهد داشت :

الف- نظارت بر امور مالی و محاسباتی و نگاهداری و تنظیم حساب ها بر طبق قانون و صحت و سلامت آنها ؛

ب- نظارت بر حفظ اسناد و دفاتر مالی ؛

ج- نگاهداری و تحویل وجوه نقدینه و سپرده ها و اوراق بهادار ؛

د- نگاهداری حساب اموال دولتی و نظارت بر اموال مذکور ؛

ذی حساب زیر نظر رئیس دستگاه اجرایی وظایف خود را انجام می دهد.

8-حواله :

اجازه ای است که کتباً به وسیله مقامات مجاز وزارت خانه یا موسسه دولتی یا شرکت دولتی و یا دستگاه های اجرایی برای تادیه بدهی ها از محل اعتبارات مربوط عهده ذی حساب در وجه ذی نفع صادر می گردد.

9-درخواست وجه :

سندی است که ذی حساب برای دریافت وجه به منظور پرداخت حواله های صادر شده و سایر پرداخت هایی که که به موجب قانون از محل وجوه متمرکز شده در خزانه مجاز می باشد ، در وجه حساب بانکی پرداخت دستگاه اجرایی ذیربط صادر کند.

10-پیش پرداخت و علی الحساب (در توضیح حساب های مستقل وجوه عمومی) :

پیش پرداخت و علی الحساب از اقلام پرداخت های غیر قطعی محسوب می شوند.

پیش پرداخت عبارت است از پرداختی که بر اساس احکام و قرار دادها پیش از انجام تعهد صورت می گیرد.

علی الحساب در واقع به پرداختی گفته می شود که بخشی از بدهی ناشی از کالای تحویلی و یا خدمت انجام شده را مستهلک نماید.

مثلاً اگر صد ریال کالا تحویل یا خدمت انجام شود ، به علت کمبود نقدینگی یا نبودن مدارک کافی برای تکمیل تعهد ، هفتاد ريال آن به عنوان علی الحساب پرداخت شود.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا