حسابداری

دارایی ثابت چیست

دارایی ثابت چیست : منظور از دارایی ثابت اقلامی از دارایی است که دارای عمری دائمی یا نسبتاً طولانی می باشد ، در جریان عادی فعالیت های یک موسسه مورد استفاده قرار می گیرد و به منظور فروش به مشتریان موسسه مذکور خریداری نشده است.

زمین ، ساختمان ، ماشین آلات ، اثاثه ، وسایط نقلیه و سایر اقلام مشابه دارایی متعلق به یک سازمان که در همان سازمان مورد استفاده قرار می گیرد ، از انواع دارایی ثابت به شمار می آید.

مشخصات دارایی ثابت (در توضیح دارایی ثابت چیست) :

به طوری که از تعریف فوق بر می آید ، اهم مشخصات دارایی ثابت عبارت است از :

الف ) عمر طولانی یا نسبتاً طولانی ؛

ب ) استفاده از آن در جریان فعالیت های عادی یک موسسه ؛

پ ) عدم اختصاص آنها برای فروش به مشتریان.

ذیلاً این سه خصیصه مهم دارایی ثابت و برخی دیگر از خصوصیات این گروه دارایی به اختصار مورد بحث قرار می گیرد :

1-عمر طولانی یا نسبتاً طولانی :

از انواع دارایی ثابت ” زمین ” استثناء است و تنها دارایی ای است که معمولاً دارای عمر دائمی می باشد.

لکن سایر اقلام دارایی ثابت غالباً پس از مدتی به صورت غیر قابل استفاده در می آیند.

بدیهی است ” زمین ” نیز ممکن است در برخی از موارد فقط برای مدت محدودی قابل استفاده باشد ، مانند اراضی معدن و زمین هایی که به علل اقتصادی و اجتماعی قابلیت استفاده اولیه خود را از دست می دهند.

به طور کلی ، ضابطه خاصی برای سنین عمر یک دارایی ثابت وجود ندارد که بتوان بر اساس ضابطه مزبور ، الزاماً یک دارایی را به عنوان دارایی جاری یا ثابت شناخت.

مثال :

ساختمانی که ممکن است مدت 50 سال عمر کند ، دارایی ثابت تلقی می شود و میز تحریری نیز که ممکن است عمر مفیدش برای یک مغازه مدت 4 سال یا حتی کمتر باشد دارایی ثابت شناخته می شود.

نکته (در توضیح دارایی ثابت چیست ) :

فقط باید توجه داشت ، اشیائی را که با یک یا چند بار استفاده از بین می رود یا غیر قابل مصرف می شود ، مانند کاغذ تحریر ، پوشه ، مداد ، مرکب ، تمبر و نظایر آنها ، را نمی توان در زمره دارایی ثابت قرار داد.

دارایی ثابت از اقلامی تشکیل می شود که بتواند به طور مکرر مورد استفاده قرار گیرد و مدت چند یا چندین سال در خدمت سازمان مالک مفید واقع شود.

2-استفاده از دارایی ثابت در جریان عادی فعالیت های یک موسسه :

دارایی ثابت شامل اقلامی از دارایی است که در جریان عادی فعالیت های یک موسسه مورد استفاده واقع می شود.

مثال :

مثلاً قالی که در مغازه یک قالی فروش از جمله اقلام موجودی کالا و در شمار دارایی جاری می باشد ، چنانچه توسط یک وکیل دادگستری خریداری و در دفتر کار او مورد استفاده واقع شود از نظر وکیل دادگستری دارایی ثابت تلقی می گردد.

یا این که مبل و صندلی که در یک کارخانه ، زمانی به صورت موجودی مواد خام ، مدتی به شکل کالای نیمه ساخته و بالاخره به عنوان کالای ساخته شده از جمله اقلام دارایی جاری کارخانه محسوب می شود ، چون به وسیله یک تاجر خریداری و در تجارت خانه وی مورد استفاده قرار گیرد از نظر تاجر در حکم دارایی ثابت می باشد.

نکته (در توضیح دارایی ثابت چیست) :

همین دارایی ثابت اگر در جریان عادی فعالیت های موسسه مالک غیر قابل استفاده شود ، دیگر به عنوان دارایی ثابت شناخته نمی شود.

مثلاً اگر یک ماشین یا صندلی در جریان استفاده خارج و به معرض فروش گذارده شود ، باید فوراً آن را از طبقه دارایی ثابت خارج ساخت.

به همین سبب صاحبان نظر معتقدند که اگر یک موسسه صنعتی قطعه زمینی را به منظور فروش یا برای استفاده در سنوات آینده خریداری کند ، نمی تواند آن را در زمره اقلام دارایی ثابت قرار دهد ، بلکه می تواند آن را از جمله ” سرمایه گذاری ها ” یا ” سایر دارایی ها ” محسوب نمود.

همچنین اگر ساختمانی که قبلاً برای کارخانه مورد استفاده بوده است ، غیر قابل استفاده گردد ، باید آن را از گروه ” دارایی ثابت ” خارج کرد و از جمله ” سایر دارایی ها ” شناخت.

3-عدم اختصاص دارایی ثابت برای فروش به مشتریان (در توضیح دارایی ثابت چیست) :

همان طور که فوقاً متذکر گردید ، هر گاه یک دارایی در موسسه ای در معرض فروش قرار گیرد ، از جمله موجودی کالا و در شمار دارایی جاری آن موسسه می باشد.

بنابر این ، لازمه اطلاق عنوان ” دارایی ثابت ” به یک دارایی در یک موسسه این است که دارایی مذکور در آن موسسه جهت فروش به مشتریان اختصاص نیافته باشد.

دارایی ثابت چیست

4-ثابت بودن دارایی :

غیر منقول بودن یک دارایی شرط حتمی برای شناختن آن به عنوان ” دارایی ثابت ” نمی باشد.

بدیهی است برخی از انواع دارایی ثابت ، مانند زمین و ساختمان ، طبیعتاً غیر منقول و ثابت است.

لیکن سایر اقلام دارایی ثابت به علت منظور خریدار از خرید آنها ثابت تلقی می شود.
زیرا ، همان طور که در بالا توضیح داده شد ، چنانچه یک دارایی به قصد فروش خریداری نشده بلکه جهت استفاده در جریان فعالیت های یک موسسه تهیه گردیده باشد ، دارایی مذکور از جمله اقلام دارایی ثابت به شمار می آید.

نکته :

بنابر این چنانچه یک سازمان تولیدی دو عدد ماشین خریداری کند که یکی از آنها را در کارخانه مورد استفاده قرار دهد و دیگری را به فروش برساند ، از نظر سازمان مذکور و در دفاتر حسابداری و صورت حساب ها ، ماشین اول دارایی ثابت و ماشین دوم ، دارایی جاری شناخته می شود.

5-دارایی ثایت حاوی مجموعه ای از خدمات است که به مرور ایام مورد استفاده قرار می گیرد :

در حقیقت می توان اقلام دارایی ثابت را مجموعه ای از خدماتی تلقی کرد که در طی سنوات آینده مورد استفاده مالک آنها واقع می شود.

مثال :

مثلاً یک ماشین بافندگی ممکن است قادر به بافتن 500 میلیون متر مربع پارچه باشد.

بنابر این مبلغی که به عنوان قیمت خرید این ماشین پرداخت و در دفاتر در بدهکار حساب دارایی ثبت می شود ، عبارت است از بهای خدمات ماشین مذکور برای بافتن 500 میلیون متر مربع پارچه.

حال اگر این ماشین در یک سال 50 میلیون متر مربع ببافد ، بهای خدمت ماشین در سال مذکور عبارت خواهد بود از عشر قیمت تمام شده ماشین مورد مثال.

همین خصوصیت دارایی ثابت است که لزوم محاسبه استهلاک را مطرح می سازد.

طبقه بندی انواع دارایی ثابت (در توضیح دارایی ثابت چیست) :

معمولاً دارایی ثابت به دو گروه اصلی زیر تقسیم می شوند :

1-دارایی ثابت مشهود ؛

2-دارایی ثابت غیر مشهود ؛

منظور از دارایی ثابت مشهود انواعی از دارایی ثابت است که قابل لمس و رویت می باشد ، در صورتی که عنوان دارایی ثابت غیر مشهود به اقسامی از این دارایی اطلاق می گردد که نتوان آنها را لمس و رویت نمود.

دارایی ثابت مشهود :

این نوع دارایی به دو طبقه به شرح زیر تقسیم می شود :

1 )

دارایی ثابت مشهود که در جریان فعالیت های بازرگانی و صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد. شامل :

الف- اقلام استهلاک ناپذیر ، مانند زمین و …

ب- اقلام استهلاک پذیر مانند ساختمان ، ماشین آلات ، اثاثه ، وسایط نقلیه و نظایر آنها.

2 )

منابع طبیعی که در اثر استفاده تحلیل می یابند و ارزش ابتدایی خود را از دست می دهند.

دارایی ثابت غیر مشهود (در توضیح دارایی ثابت چیست) :

این نوع دارایی را نیز می توان به دو گروه زیر تقسیم کرد :

1 )

دارایی ثابت غیر مشهود استهلاک پذیر ، مانند حق التالیف ، حق الاختراع و نظایر آنها.

2 )

دارایی ثابت غیر مشهود استهلاک ناپذیر مانند حق سرقفلی ، ارزش علائم تجاری و امثال اینها.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا