حسابداری مالیاتی

دستگاه های دولتی و دریافت مالیات

سازمان مالی دستگاه های دولتی و دریافت مالیات : هر يک از انواع مؤسسات دولتی ، دارای سازمان مالی متناسب با وظايف خاص برای هدف ها و حجم عمليات آن سازمان است.

سازمان مالی دستگاه های دولتی بر اساس قوانين ، تصويب نامه ها ، بخشنامه ها و آيين نامه ها اجرای وظيفه می نمايند و معمولا در تشکيلات آنان متخصصان حسابداری ، نقش بيشتری دارند.

قوانين مهم :

از قوانين مهم مربوط به سازمان مالی دستگاه های دولتی ، می توان به قانون بودجه ، قانون ماليات ها ، قانون ديوان محاسبات و قانون محاسباب عمومی اشاره کرد که بايد در تمام دستگاه های دولتی بر اساس دستور العمل مربوط به خود اجرا شود و عدم اجرای آنها جرم محسوب می شود.

قوانين مالی (در توضیح سازمان مالی دستگاه های دولتی و دریافت مالیات):

قوانين مالی و تجزيه و تحليل اطلاعات حسابداری می توانند مديران مؤسسات را در تنظيم برنامه ، رهبری عمليات ، نظارت بر کليه امور و بالاخره در تصميم گيری و تعيين خط مشی صحيح ياری دهند.

بنابراين ، سازمان مالی دستگاه ها بايد به گونه ای طراحی شود که اطلاعات صحيح مالی در هر زمان تهيه در صورت لزوم به طور منظم مورد استفاده قرار گيرد.

وسايل محاسباتی پيشرفته مانند ماشين های محاسب و کامپيوتر ، توانسته اند کمک های ذيقيمتی در اجرای سريع فعاليت های مالی انجام داده و اطلاعات مالی درون سازمالی و برون سازمانی را به روز در اختيار مديران می دهند.

ذیحساب (در توضیح سازمان مالی دستگاه های دولتی و دریافت مالیات) :

واحدهای سازمان مالی دستگاه های دولتی زير نظر «ذيحساب» انجام وظيفه می نمايند.

( ماده 31 ) قانون محاسبات عمومی کشور وظايف ذيحسابان را به شرح زير مشخص کرده است :

«ذيحساب» مأموری است که به موجب حکم وزارت امور اقتصادی و دارايي از بين مستخدمان رسمی واجد صلاحيت به منظور اعمال نظارت و تأمين هماهنگی لازم در اجرای مقررات مالی و محاسباتی در وزارتخانه ها و مؤسسات و شرکتهای دولتی و دستگاههای اجرايي محلی و مؤسسات و نهادهای عمومی غير دولتی به اين سمت منصوب می شود

و به انجام وظايف زير می پردازد :

1_ نظارت بر امور مالی و محاسباتی و نگهداری و تنظيم حسابها بر طبق قانون.

2_ نظارت بر حفظ اسناد و دفاتر مالی.

3_ نگاهداری و تحويل وجوه و نقدينه ها و سپرده ها و اوراق بهادار.

4_ نگاهداری حساب اموال دولتی و نظارت بر اموال مذکور.

تبصره (در توضیح سازمان مالی دستگاه های دولتی و دریافت مالیات):

ذيحساب زير نظر رئيس دستگاه اجرايي وظايف خود را انجام می دهد.

به استناد ماده 22 و 95 قانون محاسبات عمومی ، تنها وظيفه ذيحساب نظارت و کنترل نبوده بلکه در مواردی بخشي از اداره امور مالی دستگاه به عهده او گذاشته می شود.

ذيحساب برای اجرای وظيفه خود دارای معاون ذيحساب است که قانون محاسبات عمومی کشور معاون ذيحساب را

چنين تعريف می نمايد :

ماده 33 :

«معاون ذيحساب مأموريست که با حکم وزارت امور اقتصادی و دارايی از بين کارکنان رسمی واجد صلاحيت به اين سمت منصوب می شود.»

 

با مطالعه موارد فوق ، در می يابيم که به منظور کنترل بيشتر امور مالی دستگاه های دولتی ، وزارت امور اقتصادی و دارايی ، مأمورانی را به کليه سازمان ها به نام ذيحساب می فرستد که با همکاری معاون ذيحساب به تنظيم ، نگهداری و اداره امور اسناد و دفاتر مالی سازمان ها بپردازد.

دستگاه های دولتی و دریافت مالیات

مراجع تشخيص و وصول ماليات و وظايف و اختيارات آنها (در توضیح سازمان مالی دستگاه های دولتی و دریافت مالیات) :

وزارت امور اقتصادی و دارايی و شعبات آن در مراکز استان ها به نام اداره کل امور اقتصادی و دارايی و در شهرستان ها به نام اداره امور اقتصادی و دارايی وظيفه دارند نسبت به تشخيص و وصول ماليات ها به صور مختلف بر طبق قانون اقدام کنند.

ماليات چنانچه بر اساس اصولی صحيح تشخيص داده و وصول گردد ، می تواند بهترين ابزار و سياست مالی دولت ها برای رسيدن به هدف های مالی (پر کردن خزانه دولت) و غير مالی (توزيع عادلانه ثروت) در جامعه باشد.

قانون ماليات های مستقيم مصوب 1366 و اصلاحيه سال 1371 مراجع تشخيص ماليات و وظايف و اختيار آنها را (در مواد 219 تا پايان 235) بيان داشته است که مطالعه  آن به علاقمندان توصيه می شود.

از آنجا که اصل مواد قانون بسيار واضح است ، بعضی از مواد عينا آورده می شود (در توضیح سازمان مالی دستگاه های دولتی و دریافت مالیات) :

ماده 219 :

تشخيص در آمد مشمول ماليات و تعيين ماليات موضوع اين قانون به عهده مأموران تشخيص ماليات است که طبق مقررات اين قانون صلاحيت رسيدگي های فنی ، تخصصی ، اداری و تشخيص را خواهد داشت.

ماده 220 :

مأموران تشخيص ماليات عبارتند از : کمک مميز مالياتی ، مميز مالياتی ، سر مميز مالياتی و مميز کل مالياتی که نمودار سازمانی آنها در زير آورده شده است :

نمودار سازمانی مأموران تشخيص ماليات

دستگاه های دولتی و دریافت مالیات

ماده 221 :

وظايف و مسئوليت مأموران تشخيص منحصرا در حوزه مالياتی است که در آن حوزه به خدمت منصوب شده اند.

حوزه مالياتی از طرف وزارت امور اقتصادی و دارايی تعيين خواهد شد.

ماده 222 :

بنا بر اقتضای کار تحت نظر هر مميز مالياتی يک يا چند نفر کمک مميز قرار خواهد گرفت که زير نظر او کار خواهد کرد ، ليکن هيچگاه مسؤوليت کمک مميزين رافع مسؤوليت قانونی مميزين مالياتی نخواهد بود.

ماده 223 :

برای يک يا چند حوزه مالياتی يک سر مميز تعيين می شود که علاوه بر اجرای وظايف قانونی ، بر کار مميزين مالياتی نظارت خواهد کرد و برای هر چند حوزه سرمميزی ، يک مميز کل تعيين می شود که علاوه بر اجرای وظايف خود مسؤوليت نظارت بر کار کليه مأموران حوزه و حسن اجرای قانون به عهده اوست.

طبق تبصره 2 اين ماده از قانون ماليتها در هر حوزه سر مميز واحد اداری مخصوصی تحت عنوان «اداره وصول و ابلاغ و خدمات مالياتی» وجود دارد که تعداد کافی مأمور زير نظر سر مميز انجام وظيفه می کنند.

شرح (در توضیح سازمان مالی دستگاه های دولتی و دریافت مالیات) :

قانون ماليات های مستقيم درباره تشخيص و وصول ماليات از اشخاص حقوقی نيز مقرراتی به شرح زير دارد :

مميزين مالياتی بر طبق مقررات اين قانون به اظهارنامه يا ترازنامه و حساب سود و زيان تسليمی مؤدی رسيدگی و آن را قبول يا رد خواهند کرد.

البته مؤيدان مالياتی اجازه دارند ظرف مدت يک ماه از تاريخ ابلاغ ماليات به آنها نسبت به ميزان تشخيص مالياتی خود اعتراض و تقاضای رسيدگی مجدد نموده ، درخواست خود را به ادارات امور اقتصادی و دارايی تسليم نمايند.

محرمانه بودن :

در قانون ماليات های مستقيم ، چگونگی تشخيص ماليات به صورت علی الرأس رسيدگی به اظهار نامه ، تشخيص هرگونه درآمد مؤدی ، جرائم عدم تسليم اطلاعات برای تشخيص ماليات ، تشخيص ماليات بانکها ، جرائم ارائه اطلاعات بر خلاف حقيقت  روشن شده و مأموران تشخيص ماليات طبق ماده 232 قانون بايد اطلاعاتی را که ضمن رسيدگی به امور مالياتی مؤدی به دست می آورند ، محرمانه تلقی کنند و از افشای آن ، جز در امر تشخيص ماليات خودداری نمايند.

«واحدهای وصول و ابلاغ و خدمات مالياتی و يا حسب مورد حوزه های مالياتی مربوط ، مکلفند نسبت به مؤديانی که بدهی مالياتی قطعی خود را پرداخت نموده اند ، حداکثر ظرف 5 روز برای مؤدی مفاصا حساب مالياتی تهيه و برای امضا به سر مميز مالياتی ارائه دهند.

سرمميز مالياتی مکلف است ظرف مدت 3 روز امضا کرده و به مؤدی تسليم نمايد».

دستگاه های دولتی و دریافت مالیات

چگونگی تشخيص ماليات و وظايف ادارت امور اقتصادی ودارايی (در توضیح سازمان مالی دستگاه های دولتی و دریافت مالیات) :

کليه اشخاص (حقيقی وحقوقی) که بر اساس قانون مکلف به پرداخت ماليات باشند ، (مؤديان مالياتی) موظفند به حوزه مالياتی مستقر در ادارات امور اقتصادی و دارايی مراجعه کنند و بر اساس منابع درآمد خود نسبت به تنظيم اظهانامه مالياتی اقدام نمايند.

مؤديان مالياتی لازم است پس از تکميل اظهار نامه و ذکر درآمد مشمول ماليات (برای اشخاص حقيقی) و اظهار نامه همراه ترازنامه و حساب سود و زيان (برای اشخاص حقوقی) ، آن را به دفتر مميزی مالياتی محل سکونت خود در زمان مقرر در قانون تحويل دهند يا از طريق پست بفرستند.

مميز مالياتی موظف است مراتب تحويل اظهارنامه را در پرونده مؤيدی ثبت و در مدت 3 روز آن را به حوزه مالياتی تسليم نمايد.

تعلق جریمه :

چنانچه مؤيدی در موعد مقرر در قانون ماليات ها از تسليم اظهارنامه خودداری نمايد ، چنانچه اشخاص حقيقی باشند ، معادل 5 درصد و اگر اشخاص حقوقی باشند معادل 20 درصد ماليات متعلقه مشمول جريمه خواهند شد.

البته سيستم مالياتی کشور منتظر تسليم اظهارنامه مالياتی اشخاص نمی شود و کارکنان سيستم مالياتی کشور مخصوصا مميزان مالياتی ، موظفند هرساله درآمد مؤدی را تعيين و چنانچه مشمول ماليات باشد ، برای برگ تشخيص ماليات صادر نمايند و اگر تا 3 سال اين کار صورت نگيرد ، مؤيدی از پرداخت ماليات معاف است.

 نقش ممیزان مالیاتی :

در حوزه مالياتی همان گونه که قبلا گفته شد مميزان مالياتی نقش مهمی بر عهده دارند.

مميز مالياتی مکلف است اظهارنامه مؤديان مالياتی را در مدت يک سال پس از تاريخ انقضای مهلت مقرر برای تسليم اظهارنامه رسيدگی کرده ، قبول يا رد نمايد.

تشخيص علی الرأس :

در هر صورت مميز مالياتی پس از بررسی ، نسبت به صدور برگ تشخيص درآمد مشمول ماليات اقدام می نمايد ، چنانچه در اين مدت برگه مزبور را صادر ننمايد و يا تا سه ماه پس از انقضای مدت مذکور برگ تشخيص درآمد مزبور را به مؤدی ابلاغ نکند ، اظهارنامه مؤيدی ، قطعی تلقی شده و بايد بر اساس آن ماليات دريافت شود و همان گونه که گفته شد اگر مؤدی مالياتی اظهارنامه مالياتی تسليم نکرده باشد ، مميز مالياتی رأسا موظف به رسيدگی و صدور برگ تشخيص ماليات است که به اين موضوع «تشخيص علی الرأس» می گويند.

در مواردی که اظهارنامه يا ترازنامه و حساب سود و زيان (برای اشخاص حقوقی) مورد قبول مميز مالياتی واقع می شود ، مميز مالياتی پس از اظهار نظر آن را برای رسيدگی نزد سرمميز مالياتی ارسال می دارد.

اظهار نظر سرممیز مالیاتی (در توضیح سازمان مالی دستگاه های دولتی و دریافت مالیات) :

سر مميز مالياتی در صورت قبول نظر مالياتی ، اظهارنامه يا ترازنامه و حساب سود و زيان را تأييد می نمايد و در صورت عدم قبول نسبت به ميزان درآمد مشمول ماليات مؤدی اظهار نظر کرده ، پرونده را نزد مميز مالياتی بر می گرداند.

در صورت اخير ، مميز مالياتی بر اساس سر مميز برگ تشخيص ماليات تهيه می نمايد و چنانچه با نظر سر مميز مالياتی موافق بود آن را امضا می کند و در غير اينصورت ، آن را برای امضا نزد سرمميز ارسال می نمايد.

ارائه دلایل کافی :

برگ تشخيص ماليات صادره بايد مبتنی بر دلايل کافی باشد زيرا امضا کنندگان ، آن در برابر مؤدی جواب گو خواهند بود.

برگ تشخيص ماليات پس از صدور از حوزه مالياتی به مؤدی ابلاغ می شود.

در صورتی که مؤدی آن را قبول کند و يا آن ميزان ماليات را بپردازد ، اداره امور اقتصادی و دارايی نسبت به صدور برگ تشخيص ماليات قطعی اقدام می کند و نسخه ای از آن را برای مؤدی می فرستد.

اعتراض مودی :

اما چنانچه مؤدی نسبت به آن اعتراض داشته باشد ، می تواند مراتب اعتراض خود را با ارائه اسناد و دلايل لازم در مدت 30 روز از تاريخ ابلاغ به مميز کل مالياتی اعلام دارد ، مميز کل در مدت سی روز مجددا موضوع را بررسی و در صورت قبول درخواست مؤدی ، دلايل خود را در پشت برگ تشخيص می نويسد و برگ تشخيص ماليات رد می شود و هرگاه دلايل و اسناد و مدارک ارائه شده مؤدی را برای رد برگ تشخيص و يا تعديل درآمد مؤدی (و بالطبع ماليات مؤدی) مؤثر تشخيص ندهد ، مراتب را با ذکر دليل در پشت برگ تشخيص منعکس و پرونده را برای بررسی مجدد به هيأت حل و اختلاف ارجاع می نمايد.

نقش هيأت حل اختلاف :

هيأت حل اختلاف پس از دريافت پرونده می تواند زمان رسيدگی خود را به مأمور تشخيص مالياتی و مؤدی ابلاغ نمايد.

در زمان طرح پرونده در هيأت حل اختلاف مميز مالياتی مميز يا سر مميز که برگ تشخيص را امضا کرده است ، بايد در جلسات حاضر شود و دلايل خود را ابراز نمايد.

اعضای جلسه پس از مشورت ، ميزان درآمد قطعی و مأخذ مورد محاسبات ماليات را تعيين و به مميز مالياتی برای صدور برگ ماليات قطعی ابلاغ می نمايند.

مميز مالياتی نيز برگ تشخيص ماليات قطعی را به نام مؤدی در 5 نسخه تنظيم می کند و نسخه ای از آن را برای مؤدی و نسخه ای را هم برای مميز کل ارسال می دارد.

مميز کل يا مؤدی هر کدام می توانند در پاره ای از موارد يک ماه پس از تاريخ ابلاغ رأی هيأت حل اختلاف مراتب عدم رضايت خود را از رعايت قوانين موضوعه و يا نقص رسيدگی صدور و رأی هيأت حل اختلاف به شورای عالی مالياتی شکايت کنند که در هر حال رأی آن شورا قطعيت دارد.

نقش وزارت امور اقتصادی و دارايی (در توضیح سازمان مالی دستگاه های دولتی و دریافت مالیات) :

وزارت امور اقتصادی و دارايی علاوه بر سازماندهی و استقرار سيستم مالياتی کشور ، از سازمان هايی است که کار اصلی آنها جمع آوری و ايجاد درآمدهای  دولت و نظارت بر خرج در ساير سازمانهای دولتی است و به خاطر نقش حساسی که در وزرات مزبور در تنظيم سياست بودجه ای کشور دارد ، لازم است اجرای فعاليتهای آن دقيقا کنترل شود و به همين منظور در وزارت امور اقتصادی و دارايی دو سازمان برای کنترل کار مأموران تشخيص و وصول ماليات وجود دارد که عبارتند از :

1- دادستانی انتظامی مالياتی:

دادستانی انتظامی مالياتی از بين کارمندان با سابقه و عالی مقام وزارت امور اقتصادی و دارايی توسط وزير مربوطه انتصاب می شود که وظيفه اش کشف تخلفات و تقصيرات مأموران تشخيص ماليات و نمايندگان وزارت امور اقتصادی و دارايی در هيأت حل اختلاف مالياتی و تمام کسانی است که در امر وصول ماليات نقش دارند و همين طور اين سازمان می تواند نسبت به کليه فعاليتهای کارکنان اظهار نظر نمايد.

 2- هيأت انتظامی مالياتی :

اين هيأت مرکب از سه نفر عضو اصلی و دو نفر عضو علی البدل است که برای مدت سه سال از بين کارمندان با سابقه و عالی مقام وزارت امور اقتصادی و دارايی از طرف وزير به عنوان عضو اين هيأت انتصاب می شوند.

وظايف هيأت انتظامی مالياتی عبارت است از :

1 _ رسيدگی به تخلفاتی اداری در امور مالياتی کليه مأموران تشخيص ماليات ؛

2 _ نفی صلاحيت مأموران تشخيص ماليات به جهات مسائل اخلاقی يا رفتار منافی با شؤون مأموران مالياتی و يا مسامحه در کار ؛

3 _ رسيدگی به اعتراض مأمورانی صلاحيت آنان از طرف دادستانی انتظامی مالياتی رد شده است.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا