متفرقه

شرکت با مسئولیت محدود

شرکت با مسئولیت محدود : به طوری که ضمن بحث راجع به شرکت های تضامنی و نسبی ملاحظه شد در شرکت های مزبور مسئولیت شرکاء غیر محدود است و شخصیت و اعتبار آن ها بسیار دخیل می باشد. بالعکس در شرکت سهامی شخصیت و اعتبار شرکاء مورد توجه نبوده و سرمایه اهمیت دارد و مسئولیت شرکاء هم محدود به سرمایه آن ها است. در شرکت با مسئولیت محدود به هر دو خاصیت توجه شده یعنی هم بسیاری از اصول شرکت سهامی اتخاذ شده است تا موضوع محدود بودن مسئولیت شرکاء تأمین گردد و هم بعضی از مقررات شرکت تضامنی و نسبی رعایت شده تا شخصیت شرکاء (نه اعتبار آن ها) در شرکت مؤثر باشد.

به عبارت دیگر به طوری که ذیلا نیز ملاحظه خواهد شد شرکت با مسئولیت محدود در حقیقت برزخ بین شرکت تضامنی و شرکت سهامی است.

تعریف شرکت با مسئولیت محدود :

شرکت با مسئولیت محدود شرکتی است که بین دو یا چند نفر برای امور تجارتی تشکیل شده و هریک از شرکاء – بدون این که سرمایه به سهام یا قطعات تقسیم شده باشد – فقط تا میزان سرمایه خود در شرکت مسئول قروض و تعهدات شرکت است (ماده 94 ق ت)

اسم شرکت ( شرکت با مسئولیت محدود ) :

در اسم شرکت باید عبارت (با مسئولیت محدود) قید شود و الا آن شرکت در مقابل اشخاص ثالث شرکت تضامنی محسوب می شود و تابع مقررات آن خواهد بود.

اسم شرکت نباید متضمن اسم هیچ یک از شرکاء باشد و الا شریکی که اسم او در اسم شرکت قید شده در مقابل اشخاص ثالث حکم شریک ضامن در شرکت تضامنی را خواهد داشت (ماده 95 ق . ت .)

تشکیل شرکت ( شرکت با مسئولیت محدود )  :

شرکت با مسئولیت محدود وقتی تشکیل می شود که تمام سرمایه نقدی تأدیه و سهم الشرکه غیر نقدی نیز تقویم و تسلیم شده باشد (ماده 96 ق . ت .)

در شرکتنامه باید صراحتا قید شده باشد که سهم الشرکه های غیر نقدی هر کدام به چه میزان تقویم شده است (ماده 97 ق . ت .)

بدیهی است که برای تشکیل شرکت تنظیم شرکتنامه که در ماده 97 به آن اشاره شده و امضاء آن توسط شرکاء نیز لازم است.

ضمنا همان طوری که از ماده مزبور ملاحظه می شود در باب سهم الشرکه غیر نقدی قانون همان احتیاطی را که در شرکت های سهامی نموده در شرکت با مسئولیت محدود نیز اعمال داشته است.

منتهی در شرکت با مسئولیت محدود تقویم سهم غیر نقدی باید در شرکتنامه نیز قید شده باشد تا اگر بر خلاف حقیقت تقویم شده باشد مسئولیت صاحب آن بالمآل معلوم باشد چه قبل از این که مسئولیت به شخص معین برسد « شرکاء نسبت به قیمتی که در حین تشکیل شرکت برای سهم الشرکه های غیر نقدی معین شده در مقابل اشخاص ثالث مسئولیت دارند.» (ماده 98 ق . ت .).

ضمنا طبق ماده 99 مرور زمان دعاوی ناشی از عدم تأدیه تمام سهم الشرکه نقدی و یا عدم تقویم سهم الشرکه غیر نقدی ده سال از تاریخ تشکیل شرکت است.

شرکت با مسئولیت محدود

بطلان شرکت ( شرکت با مسئولیت محدود ) :

برای ضمانت اجراء شرایطی که قانون جهت تشکیل شرکت لازم دانسته است مقرر گردیده که :

هر شرکت با مسئولیت محدود که بر خلاف مواد 96 و 97 (تأدیه تمام سرمایه نقدی و تقویم و تسلیم سهم الشرکه غیر نقدی) تشکیل شده باشد باطل و از درجه اعتبار ساقط است لیکن شرکاء در مقابل اشخاص ثالث حق استناد به این بطلان را ندارند. (ماده 100 ق . ت .)

سهم الشرکه و انتقال آن :

سهم الشرکه شرکاء نمی تواند به شکل اوراق تجارتی قابل انتقال اعم از با نام یا بی نام و غیره درآید.

سهم الشرکه را نمی توان منتقل به غیر نمود مگر با رضایت عده ای از شرکاء که لااقل سه ربع سرمایه متعلق به آن ها بوده و اکثریت عددی نیز داشته باشند (ماده 102 ق . ت .)

انتقال سهم الشرکه به عمل نخواهد آمد مگر به موجب سند رسمی (ماده 103 ق . ت .)

با توجه به ماده 94 (تعریف شرکت) و مواد 102 و 103 که در بالا نقل شد ملاحظه می شود که شرکت با مسئولیت محدود در مورد سهم الشرکه چهار تفاوت با شرکت سهامی دارد :

اول – سرمایه به سهام یا قطعات سهام تقسیم نمی شود.

دوم – سهم الشرکه نباید به شکل اوراق تجارتی قابل انتقال در آید.

سوم – سهم الشرکه را به غیر نمی توان منتقل نمود مگر با رضایت اکثریت عددی شرکاء که لااقل سه ربع سرمایه متعلق به آن ها باشد.

چهارم – انتقال حتما باید به موجب سند رسمی به عمل آید و اِلا قانونی نخواهد بود.

مدیران شرکت ( شرکت با مسئولیت محدود )  :

شرکت با مسئولیت محدود به وسیله یک یا چند نفر مدیر موظف یا غیر موظف که از بین شرکاء یا از خارج برای مدت محدود یا نا محدودی معین می شوند اداره می گردد (ماده 104 ق . ت .)

از مقایسه مفاد ماده فوق با مقررات مربوط به شرکت سهامی ملاحظه می شود که اولا مدیر یا مدیران شرکت با مسئولیت محدود ممکن است از بین شرکاء یا از خارج انتخاب شوند به خلاف شرکت سهامی که مدیران از بین شرکاء انتخاب می شوند ؛ ثانیا مدت خدمت مدیران ممکن است محدود باشد یا نامحدود به خلاف شرکت سهامی که مدت خدمت مدیران بیش از چهار سال نیست.

اختیارات مدیران شرکت :

مدیران شرکت کلیه اختیارات لازمه را برای نمایندگی و اداره شرکت خواهند داشت مگر این که در اساسنامه غیر این ترتیب مقرر شده باشد.

هر قراردادی راجع به محدود کردن اختیارات مدیران که در اساسنامه تصریح به آن نشده در مقابل اشخاص ثالث باطل و کان لم یکن است (ماده 105 ق . ت .)

به عبارت دیگر اگر شرکاء اختیارات مدیران شرکت را محدود کنند هرگاه محدودیت مزبور در اساسنامه قید نشده باشد نسبت به اشخاص ثالث معتبر نیست و اموری که مدیران شرکت در حدود وظایف خود انجام می دهند برای شرکت الزام آور است.

شرکت با مسئولیت محدود

مجامع عمومی و رأی شرکاء :

قانون تجارت به صراحت درباره مجمع عمومی شرکت با مسئولیت محدود بحث نمی کند مگر در موردی که عده شرکاء بیش از دوازده نفر باشد که در آن صورت مجمع عمومی باید سالانه تشکیل شود.

در موارد دیگر هرگاه ضرورت ایجاب نماید ممکن است رأی شرکاء توسط هیئت مدیره شرکت به وسیله دادن اطلاع و گرفتن جواب کتبی معلوم گردد.

در قانون تجارت دو قسم اکثریت رأی (که تعبیر به مجمع عمومی می شود) پیش بینی شده است :

الف )

تصمیم راجع به امور عادی شرکت و انتخاب مدیر یا هیئت نظار (که می توان آن را به مجمع عمومی عادی تعبیر نمود) باید با اکثرت لااقل نصف سرمایه اتخاذ شود.

اگر در دفعه اول این اکثریت حاصل نشد باید تمام شرکاء مجددا دعوت شوند.

در این صورت تصمیمات با اکثریت عددی شرکاء اتخاذ می شود اگر چه اکثریت مزبور دارای نصف سرمایه نباشد.

اساسنامه شرکت می تواند ترتیبی برخلاف مراتب فوق مقرر دارد (ماده 106 ق . ت .)

هر یک از شرکاء به نسبت سهمی که در شرکت دارد دارای رأی خواهد بود مگر این که اساسنامه ترتیب دیگری مقرر داشته باشد (ماده 107 ق . ت .)

ب )

تصمیم راجع به تغییر اساسنامه (که می توان آن را به مجمع عمومی فوق العاده تعبیر نمود) باید با اکثریت عددی شرکاء که لااقل سه ربع سرمایه را نیز دارا باشند به عمل آید مگر این که در اساسنامه اکثریت دیگری مقرر شده باشد (ماده 111 ق . ت .)

مجمع عمومی فوق العاده با اکثریت فوق یا با اکثریتی که در اساسنامه معین شده می تواند هر گونه تغییری در اساسنامه بدهد مگر در دو مورد ذیل که اتفاق آرا لازم است :

1 – شرکاء نمی توانند تابعیت شرکت را تغییر دهند مگر به اتفاق آرا (ماده 110 ق . ت .)

2 – در هیچ مورد اکثریت شرکاء نمی تواند شریکی را مجبور به ازدیاد سهم الشرکه خود کند (ماده 112 ق . ت .)

شرکت با مسئولیت محدود

هیئت نظار :

هیئت نظار (که به جای بازرس شرکت سهامی است) برای این است که عده اشخاصی که حق بازرسی کارها و دفاتر و محاسبات شرکت را دارند محدود باشد تا مخل هیئت مدیده و اداره شرکت نگردد.

در صورتی که عده شرکاء در شرکت با مسئولیت محدود 12 نفر یا کمتر باشد انتخاب هیئت نظار پیش بینی نشده زیرا وقتی عده شرکاء کم باشد بازرسی و تحقیق در امور شرکت را می توانند خودشان به عمل آورند.

ولی هرگاه عده شرکاء بیش از 12 نفر باشد تعیین هیئت نظار ضروری است.

مقررات مربوط به هیئت نظار را که در مواد (109 و 165 و 167 و 168 و 170) قانون تجارت درج شده است می توان به شرح زیر خلاصه نمود :

الف )

موارد لزوم هیئت نظار :

هر شرکت با مسئولیت محدود که عده شرکاء آن بیش از دوازده نفر باشد باید دارای هیئت نظار بوده و هیئت مزبور لااقل سالی یک مرتبه مجمع عمومی شرکاء را تشکیل دهد (ماده 109)

ب )

تعداد ، طرز انتخاب و مدت مأموریت :

هیئت نظار لااقل مرکب از سه نفر از شرکاء بر قرار می شود و این هیئت را مجمع عمومی شرکاء بلافاصله بعد از تشکیل قطعی شرکت و قبل از هر اقدامی در امور شرکت معین می کند.

انتخاب هیئت نظار بر حسب شرایط مقرر در اساسنامه شرکت تجدید می شود.

در هر صورت اولین هیئت نظار فقط برای یکسال انتخاب خواهد شد (ماده 165).

ج )

وظایف و اختیارات :

1– تحقیق راجع به تأدیه تمام سرمایه و تقویم سهم الشرکه های غیر نقدی – هیئت نظار باید بلافاصله بعد از انتخاب شدن تحقیق کرده و اطمینان حاصل کند که دستور مواد 96 و 97 (راجع به تأدیه تمام سرمایه نقدی و تقویم سهم الشرکه های غیر نقدی) رعایت شده است.

2– تشکیل مجمع عمومی عادی لااقل سالی یک مرتبه به شرح جزو (الف) بالا.

3– دعوت مجمع عمومی فوق العاده – هیئت نظار می تواند شرکاء را برای انعقاد مجمع عمومی فوق العاده دعوت نماید (ماده 109)

د )

رسیدگی به اسناد و دفاتر شرکت و تنظیم گزارش سالانه :

اعضاء هیئت نظار دفاتر و صندوق و کلیه اسناد شرکت را تحت تدقیق در آورده همه ساله گزارشی به مجمع عمومی می دهند و هرگاه در تنظیم ترازنامه بی ترتیبی و خطایی مشاهده نمایند در گزارش مزبور ذکر نموده و اگر مخالفتی با پیشنهاد مدیر شرکت در تقسیم سود داشته باشند دلایل خود را بیان می کنند (ماده 168)

ه )

حدود مسئولیت :

اعضاء هیئت نظار از جهت اعمال اداری و نتایج حاصله از آن هیچ مسئولیتی ندارند لیکن هریک از آن ها در انجام مأموریت خود بر طبق قوانین معموله مملکتی مسئول اعمال و تقصیرات خود می باشند (ماده 167)

و )

نظارت شرکاء :

تا پانزده روز قبل از انعقاد مجمع عمومی هر صاحب سهمی می تواند (خود یا نماینده او) در مرکز اصلی شرکت حاضر شده از صورت سود و زیان و ترازنامه و گزارش هیئت نظار اطلاع حاصل کند (ماده 170)

سود و زیان و اندوخته :

روابط بین شرکاء تابع اساسنامه است.

اگر در اساسنامه راجع به تقسیم سود و زیان مقررات خاصی نباشد تقسیم مزبور به نسبت سرمایه شرکاء به عمل خواهد آمد (ماده 108 ق . ت .)

همه ساله لااقل یک بیستم از سود ویژه شرکت برای تشکیل سرمایه احتیاطی موضوع خواهد شد همین که سرمایه احتیاطی به عشر سرمایه رسید موضوع کردن این مقدار اختیاری است (مواد 113 و 57 ق . ت .)

شرکت با مسئولیت محدود

انحلال شرکت با مسئولیت محدود :

به موجب مواد 114 و 93 قانون تجارت شرکت با مسئولیت محدود در موارد ذیل منحل می شود :

(الف) وقتی که شرکت مقصودی را که برای آن تشکیل شده بود انجام داده یا انجام آن غیر ممکن باشد.

(ب) وقتی که شرکت برای مدت معینی تشکیل و مدت منقضی شده باشد.

(ج) در صورتی که شرکت ورشکست شود.

(د) در صورت تصمیم عده ای از شرکاء که سهم الشرکه آن ها بیش از نصف سرمایه شرکت باشد.

(ه) در صورتی که به واسطه ضررهای وارده نصف سرمایه شرکت از بین رفته و یکی از شرکاء تقاضای انحلال کرده و محکمه دلایل او را موجه دیده و سایر شرکاء حاضر نباشند سهمی را که در صورت انحلال به او تعلق می گیرد پرداخته و او را از شرکت اخراج کنند.

(و) در مورد فوت یکی از شرکاء اگر به موجب اساسنامه پیش بینی شده باشد.

مسئولیت حقوقی و جزائی :

بطوری که قبلا ضمن بحث درباره تشکیل شرکت بیان شد سهم الشرکه های  نقدی باید تماما تأدیه و سهم الشرکه های غیر نقدی نیز تقویم و تسلیم شده باشد و همچنین در شرکتنامه باید صراحتا قید شود که سهم الشرکه های غیر نقدی هریک به چه میزان تقویم شده است و به موجب ماده 100 قانون تجارت اگر این دو امر انجام نشود شرکت باطل است.

قانون برای این بطلان دو نوع مسئولیت قرار داده است : حقوقی و جزائی

1 – مسئولیت حقوقی :

اگر حکم بطلان به علت عدم رعایت مواد فوق صادر شود شرکائی که بطلان مستند به عمل آن ها است و هیئت نظار و مدیر هایی که در حین حدوث سبب بطلان یا بلافاصله پس از آن سر کار بوده و انجام وظیفه نکرده اند در مقابل شرکاء دیگر و اشخاص ثالث نسبت به خسارات ناشیه از این بطلان متضامنا مسئول خواهند بود.

مدت مرور زمان ده سال از تاریخ حدوث موجب بطلان است (ماده 101 ق . ت .)

چنانچه از ماده اخیر ملاحظه می شود باید حکم به بطلان داده شود یعنی باید اشخاص ذینفع که در درجه اول طلبکاران شرکت و بعد شرکاء هستند از محکمه تقاضا کنند و محکمه حکم به بطلان بدهد ضمنا اگر تا ده سال از تاریخ حدوث موجب بطلان طرح دعوی نشود مرور زمان حاصل شده و دیگر تقاضای ابطال شرکت پذیرفته نخواهد شد.

2 – مسئولیت جزایی :

به موجب ماده 115 قانون تجارت اشخاص زیر کلاهبردار محسوب می شوند :

(الف) مؤسسین و مدیرانی که بر خلاف واقع پرداخت تمام سهم الشرکه نقدی و تقویم سهم الشرکه غیر نقدی را در اوراق و اسنادی که باید برای ثبت شرکت بدهند اظهار کرده باشند.

(ب) کسانی که به وسایل متقلبانه سهم الشرکه غیر نقدی را بیش از قیمت واقعی آن تقویم کرده باشند.

(ج) مدیرانی که با نبودن ترازنامه یا به استناد ترازنامه مزبور منافع موهومی را بین شرکاء تقسیم کنند.

مجازات کلاهبردار در ماده 238 قانون مجازات عمومی حبس تأدیبی از شش ماه به دوسال و یا تأدیه غرامت از پانصد الی پنج هزار ریال و یا هر دو مجازات و در صورت تکرار محرومیت از اقامت تا مدت پنج سال در محل مخصوصی معین شده است.

مقایسه با شرکت های سهامی و تضامنی :

از مطالعه مندرجات این مبحث ملاحظه می شود که شرکت با مسئولیت محدود در حقیقت برزخ بین شرکت سهامی و شرکت تضامنی است چه پاره از مشخصات و خصوصیات آن به شرکت سهامی و پاره دیگر به شرکت تضامنی شباهت دارد.

در شرکت با مسئولیت محدود مسئولیت شریک محدود به میزان سرمایه ای است که به شرکت گذارده – فوت و ورشکستگی و محجوریت یکی از شرکاء باعث انحلال شرکت نمی شود – شرکت ممکن است هیئت نظار و مجامع عمومی سالیانه داشته باشد و از این جهات شباهت تامی به شرکت سهامی دارد.

از طرف دیگر سهم الشرکه که شرکاء قابل انتقال به اشخاص خارج نیست مگر به رضایت اکثریت شرکاء – اوراق سهم الشرکه شرکاء نمی تواند به شکل اوراق تجارتی قابل انتقال در آید و از این جهات شباهت با شرکت تضامنی دارد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا