حسابداری

شرکت های تلفیقی

شرکت های تلفیقی : هر گاه شرکتی بزرگ تر نسبت خرید سهام شرکتی کوچک تر اقدام نماید ، شرکتی تلفیقی به وجود می آید.

خرید مذکور به یکی از سه روش زیر می باشد :

1-خرید کل مجموعه ؛

2-خرید بیش از 50% سهام یک موسسه ؛

3-خرید درصدی کمتر از 50% سهام ؛

ادغام شرکت ها به مراحل زیر تقسیم می شود :

1-ادغام با هویت ثابت ؛

2-ادغام با هویت شرکت مادر ؛

3-ادغام با هویتی جدید ؛

شرکت مادر (در توضیح شرکت های تلفیقی) :

شرکت مادر شرکتی است که کنترل یک یا چند شرکت دیگر را به عنوان شرکت تابع ، در دست گیرد.

درصد سهم شرکت مادر * مبلغ دارایی در شرکت تابع = سهم شرکت مادر

شرکت تابع :

شرکتی است که به یکی از دو دلیل زیر توسط شرکت مادر کنترل می شود :

1-بیش از 50% سهام منتشر شده آن شرکت در تملک شرکت مادر است ؛

2-اگر چه تملک سهام در شرکت تابع از 50% کمتر است ، لیکن شرکت مادر از طریق هیات مدیره و با احراز آراء اکثریت ، شرکت را کنترل می نماید.

چنانچه تملک فوق به طور مستقیم در دست شرکت مادر باشد ، شرکت مورد سرمایه گذاری به عنوان شرکت تابع اطلاق می گردد و چنانچه تملک شرکت تابع به طور غیر مستقیم در دست شرکت مادر باشد ، شرکت مورد سرمایه گذاری به عنوان شرکت تابع فرعی نامیده می شود.

مفهوم حق کنترل (در توضیح شرکت های تلفیقی) :

در مواردی که واحد سرمایه گذاری بیش از 50% سهام منتشره باحق رای واحد سرمایه پذیر را در اختیار دارد.

فرض بر این است که می تواند فعالیت های واحد سرمایه پذیر اعمال کنترل نماید.

در چنین حالتی واحد سرمایه گذار به عنوان واحد اصلی مادر و واحد سرمایه پذیر به عنوان واحد فرعی شناخته می شود.

هر یک از واحدهای اصلی و فرعی ، فعالیت های خود را به عنوان شخصیت های قانونی جداگانه ای ادامه می دهند و دارای شخصیت حسابداری جداگانه نیز می باشند.

در نتیجه هر واحد دارای سیستم حسابداری و صورت های مالی جداگانه و مختص خود خواهد بود.

واحد های اصلی به دلیل ارتباطات ناشی از مالکیت سهام واحد فرعی ، باید صورت های مالی تلفیقی که در آن واحد اصلی و واحد فرعی به عنوان شخصیت اقتصادی یگانه تلقی می گردد ، تهیه کند.

برای تهیه صورت های مالی تلفیقی ، صورت های مالی جداگانه واحد اصلی و واحد فرعی در هر دوره توسط واحد اصلی در یک سری صورت های مالی کلی به نحوی ترتیب داده شودکه گویی واحد اصلی و واحدهای فرعی از ابتدا شخصیت حسابداری یگانه ای بوده اند.

عوامل اصلی برای تهیه صورت های مالی تلفیقی (در توضیح شرکت های تلفیقی) :

برای تهیه صورت های مالی تلفیقی ، وجود دو عامل اصلی ضروری است :

1-کنترل سهام دارای حق رای :

هنگامی که بیش از 50% سهام دارای حق رای یک واحد تجاری در مالکیت واحد تجاری دیگر است ، فرض بر این است که واحد سرمایه گذار بر عملیات واحد سرمایه پذیر کنترل دارد.

اما در مواردی ممکن است علی رقم در مالکیت داشتن بیش از 50% سهام یک واحد تجاری ، اعمال کنترل توسط واحد سرمایه گذار ، امکان پذیر نباشد.

مثلاً اگر واحد سرمایه پذیر در کشور دیگر مستقر باشد ، واحد سرمایه گذار به دلیل محدودیت های وضع شده توسط کشور مزبور قادر به اعمال کنترل بر خط مشی های عملیاتی واحد سرمایه پذیر نباشد ، در این گونه وضعیت ها ، واحد فرعی حائز شرایط لازم برای تلفیق نیست و واحد اصلی نیز الزامی برای صورت های مالی تلفیقی ندارد.

این گونه شرکت ها معمولاً به عنوان واحد فرعی نیز تلقی می شود و روش بهای تمام شده یا ارزش ویژه نسبت به آنها اجرا می گردد.

2-ارائه اطلاعات مالی به مفهومی ترین شکل :

ارائه اطلاعات مالی به مفهومی ترین شکل ارائه صورت های مالی  ، بدین معنی است که

صورت های مزبور از لحاظ شکل و محتوی باید به گونه ای ارائه شود که بیانگر شرایط عملیاتی به بهترین  وجه باشد.

در برخی موارد ممکن است به دلیل تفاوت فاحش بین فعالیت های واحد های فرعی و فعالیت واحد اصلی ارائه اطلاعات تلفیقی با مفهوم از طریق صورت های مالی تلفیقی ، امکان پذیر نباشد.

در چنین وضعیت هایی واحد اصلی ملزم به تهیه صورت های مالی تلفیقی نخواهد بود.

دستیابی به حق کنترل (در توضیح شرکت های تلفیقی) :

دستیابی به حق کنترل به مفهوم سرمایه گذاری واحد سرمایه گذار در بیش از 50% سهام منتشره با حق رای واحد سرمایه پذیر است.

که بدین ترتیب منابع واحد فرعی تحت کنترل واحد اصلی قرار می گیرد.

یک واحد تجاری ممکن از است به یکی از دو طریق حق کنترل در واحد تجاری دیگر را به دست آورد.

اتحاد منافع :

اگر سهام یک واحد فرعی از طریق مبادله با سهام واحد اصلی تحصیل شود ، در این مبادله وجه نقد یا دارایی دیگری غیر از سهام مزبور واگذار نشود ، هیچ گونه بدهی نیز ایجاد نگردد ، این نحوه تحصیل اصطلاحاً اتحاد منافع نامیده می شود.

خرید :

اگر سهام واحد فرعی توسط واحد اصلی از طریق پرداخت وجه نقد یا واگذاری دارایی یا ایجاد بدهی یا ترکیبی از این حالات تحصیل شود ، روش تحصیل اصطلاحاٌ روش خرید نامیده می شود.

در این روش واحد اصلی ، بخش عمده ای از منافع خود را صرف تحصیل سهام واحد فرعی می کند.

مراحل تهیه صورت های مالی تلفیقی (در توضیح شرکت های تلفیقی) :

1-دارایی ها و بدهی های واحد فرعی جایگزین حساب سرمایه گذاری منعکس در دفاتر واحد اصلی می شود.

این جایگزینی از طریق حذف حساب های تشکیل دهنده حقوق صاحبان سهام واحد فرعی با حساب سرمایه گذاری در حساب های واحد اصلی و واحد های اصلی انجام می گیرد.

2-دریافت ها و پرداخت های فی مابین واحد اصلی و واحد فرعی حذف می شود.

3-درآمد ، هزینه ها و سود و زیان های فی مابین واحد اصلی و واحد های فرعی حذف می شود.

4-سایر اقلام فی مابین واحد اصلی و واحدهای فرعی حذف می گردد.

5-به منظور انعکاس برخی اثرات دستیابی به حق کنترل از قبیل سرقفلی خریداری شده توسط واحد اصلی به عنوان بخشی از بهای تمام شده سرمایه گذاری در واحد فرعی برخی تعدیلات انجام می گردد.

6-درآمد و هزینه های باقیمانده واحد اصلی و واحد فرعی ، به منظور تهیه صورت حساب سود و زیان تلفیقی با یکدیگر تلفیق می شود.

7-دارایی ها و بدهی های واحد اصلی و واحد های فرعی به منظور تهیه ترازنامه تلفیقی با یکدیگر ترکیب می شود.

8-منابع و مصارف مالی واحد اصلی و واحدهای فرعی به منظور تهیه صورت تغییرات در صورت وضعیت مالی تلفیقی با یکدیگر ترکیب می شوند.

ارزش دفتری (در توضیح شرکت های تلفیقی) :

عبارت است از قیمت تمام شده دارایی و یا ارزش بدهی واحد اصلی و یا واحد فرعی که در دفاتر ثبت شده است.

ارزش بازار :

عبارت است از ارزش دارایی واحد اصلی یا فرعی که در تاریخ تنظیم صورت های مالی ، بازار حاضر است وجه آن را بپردازد.

از آن جایی که در تنظیم صورت های مالی تلفیقی هیچ سرقفلی محاسبه نمی گردد ، معمولاً روش ارزش بازار برای تنظیم صورت های مالی تلفیقی مورد استفاده قرار نمی گیرد.

شرکت های تلفیقی

ترکیب واحدهای تجاری از طریق اتحاد منافع (در توضیح شرکت های تلفیقی) :

غالباً دستیابی به حق کنترل از طریق مبادله سهام منتشره واحد اصلی در قبال دریافت سهام یا حق رای واحد فرعی انجام می گیرد.

زیرا ترکیب واحدهای تجاری می تواند بدون پرداخت وجه نقد و واگذاری سایر منابع توسط واحد اصلی انجام شود.

اتحاد منافع به مفهوم یک کاسه کردن حقوق صاحبان سهام در شرکت می باشد.

این روش به مفهوم خرید یا فروش نیست ، بنابر این دارایی ها و  بدهی ها ، درآمد و هزینه های ثبت شده واحد اصلی و واحد فرعی از نظر اهداف صورت های مالی تلفیقی به ارزش های مندرج در دفاتر واحد ها با یکدیگر ترکیب می شود.

سود یا زیان واحد اصلی و واحد فرعی با یکدیگر ترکیب و به عنوان سود و زیان تلفیقی ارائه مجدد می شود.

از آنجایی که مبادله سهام به عنوان فعالیت خرید یا فروش تلقی نمی شود ، لذا ارزش های جاری و دارایی های واحد فرعی در تلفیق مورد نظر قرار نمی گیرد و سرمایه گذاری به ارزش اسمی سهام صادره ثبت می شود.

ویژگی های کلی روش اتحاد منافع (در توضیح شرکت های تلفیقی) :

ویژگی های کلی روش اتحاد منافع برای صورت های مالی تلفیقی به شرح زیر است :

1-واحد اصلی باید حداقل 90% سهام دارای حق رای واحد فرعی را در اختیار داشته باشد ؛

2-دارایی ها و بدهی های واحدهای ترکیب شونده به ارزش های دفتری قبلی منعکس شود  اگر چه ممکن است تعدیلاتی به منظور انعکاس یک نواختی در بکار گیری اصول و روش های حسابداری صورت گیرد ؛

3-هیچ گونه سرقفلی ناشی از ترکیب شناسایی نمی شود ؛

4-مانده های سود و زیان انباشته و واحدهای ترکیب شونده به منظور تعیین سود و زیان انباشته تلفیقی در تاریخ دستیابی به حق با یکدیگر جمع می شوند ؛

5-صورت های مالی مربوط به دوره های قبل از ترکیب که به همراه صورت های مالی دوره جدید ارائه می گردد باید بر مبنای ترکیب با فرض این که واحدهای مزبور در تمامی دوره های مربوط تلفیق شده اند ، ارائه مجدد می شود.

ترکیب واحدهای تجاری از طریق خرید (در توضیح شرکت های تلفیقی) :

دستیابی به حق کنترل از طریق خرید زمانی انجام می شود که کلیه شرایط تعیین شده جهت استفاده از روش اتحاد منافع در مورد ترکیب واحد های تجاری مصداق نداشته باشد ( در ایران روش اتحاد منافع انجام نمی گیرد ) و واحد اصلی حق کنترل در واحد فرعی را از طریق خرید سهام واحد مزبور در قبال پرداخت وجه نقد یا منافع دیگر تحصیل کند.

این وضعیت به عنوان یک عمل خرید یا فروش محسوب می شود.

برای تلفیق لازم است قیمت های جاری دارایی های واحد فرعی طبق اصل بهای تمام شده مد نظر قرار گیرد.

طبق استانداردهای حسابداری ، در حسابداری ترکیب واحد های تجاری از طریق خرید از اصولی پیروی می کنند.

معمولاً از روش حسابداری بهای تمام شده تاریخی برای ثبت تحصیل دارایی ها و صدور سهام و نحوه عمل حسابداری دارایی ها و بدهی ها بعد از تحصیل اعمال می گردد.

بنابر این واحد اصلی باید حساب سرمایه گذاری را با توجه به این فرض که ارزش جاری سرمایه گذاری را پرداخت می کند بر مبنای ارزش جاری سهام واحد فرعی بدهکار کند.

طبق استاندارد حسابداری لازم است هنگام تهیه صورت های مالی تلفیقی ابتدا ارزش بازار دارایی های واحد فرعی شامل سرقفلی خریداری شده در تاریخ تحصیل سرمایه گذاری مشخص و سپس با ارزش های دفتری دارایی های واحد اصلی ترکیب کند.

به کار گیری روش خرید مشکلاتی را به همراه دارد.

با این وجود ویژگی های کلی این روش به شرح زیر خلاصه می شود (در توضیح شرکت های تلفیقی):

1 )

طبق اصل بهای تمام شده دارایی های واحد فرعی در ترازنامه تلفیقی به بهای تمام شده در تاریخ دستیابی به حق کنترل توسط واحد اصلی گزارش می شود.

بهای تمام شده :

عبارت از وجه نقد پرداخت شده ( یا معادل وجه نقد ) در قبال تحصیل سهام واحد فرعی است.

2 )

هر یک از دارایی های مشهود و نامشهود قابل شناسایی واحد فرعی ( دریافتی ها ، موجودی های کالا ، زمین ، انبار ، ماشین آلات و تجهیزات ، حق اختراع و غیره ) به ارزش بازار آن در تاریخ تحصیل گزارش شود.

بدهی های واحد فرعی معمولاً به ارزش های دفتری گزارش می گردد ، زیرا ارزش دفتری بدهی ها اغلب معادل ارزش بازار آنها است.

3 )(در توضیح شرکت های تلفیقی)

تفاوت بین بهای تمام شده خرید و ارزش بازار دارایی های قابل شناسایی تحصیل شده پس از کسر بدهی ها به عنوان سرقفلی حاصل از تحصیل گزارش می شود.

سرقفلی حاصل از تحصیل در دوره های بعد ، مستهلک و هزینه آن در صورت حساب سود و زیان تلفیقی واحد اصلی نشان داده می شود.

4 )

مانده سود و زیان انباشته واحد ترکیب شونده در تاریخ ترکیب به عنوان مانده سود و زیان انباشته واحد اصلی تعریف می شود.

بنابر این مانده سود و زیان انباشته واحد فرعی مورد نظر است و در ترازنامه تلفیقی گزارش نمی شود.

5 ) (در توضیح شرکت های تلفیقی)

بعد از ترکیب صورت های مالی مربوط به دوره های قبل از ترکیب ، باید تنها اطلاعات مربوط به واحد اصلی را گزارش کند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا