حسابداری مالیاتی

مالیات چیست؟ و انواع مالیات مستقیم و غیر مستقیم در حسابداری

در این مقاله به تعریف مالیات و بررسی انواع مالیات مستقیم و غیر مستقیم بر درآمد شرکت ها و ارزش افزوده تکلیفی در حسابداری و اثبات مشروعیت آن خواهیم پرداخت. اخذ مالیات از دیرباز در جوامع بشری موسوم بوده است و دولت ها با اخذ خراج و مالیات ، درآمد کسب و آن را در راه هزینه های جامعه، خرج می نموده اند. بعضی دولت ها در اخذ آن زیاده روی نموده و با اخذ بیش از حد آن، فشار بر عوام مردم را زیاد و موجبات نارضایتی مردم را فراهم می نموده اند.

در بعضی از دولت ها این فشار کمتر و سعی در وصول درآمد از طرق دیگر داشته اند ، لیکن می توان گفت که دولتی را نمی توان یافت که کلاً مالیات از جامعه خود دریافت ننموده باشد.

مقاله مرتبط »» حسابداری چیست و انواع حسابداری

 

تعریف مالیات

در تعریف این گونه آن را تعریف نموده اند : “مالیات مبلغی است که افراد و مؤسسات برای تأمین بخشی از هزینه ها و تحقق برخی از اهداف دولت می پردازند و معمولاً متناسب با میزان درآمد ، و یا ثروت آن ها تعیین می گردد. ”

چرا باید مالیات پرداخت کنیم

پرداخت مالیات دلایل مختلفی دارد و پیامدهای مثبتی برای افراد، جامعه و نیز دولت ها دارد. در ادامه به بعضی از مهم ترین موارد آنها می پردازیم :

*تحقق بخشی از درآمدهای دولت
*تعدیل توزیع درآمد و ثروت جامعه
*کنترل و هدایت مخارج و هزینه ها در اقتصاد
*کنترل حجم واردات و صادرات

تاریخچه مالیات در ایران

مالیات قدیمی ترین درآمد حکومت ها است و همواره در تعیین و تنظیم رابطه فرمانروایان و فرمانبرداران موثر بوده است.

از خراج سلجوقی تا مالیات امروزی :

تاثیر این پدیده اساسا سیاسی بر رابطه حاکمان و مردم چنان عمیق و ریشه دار است که… در متون ادبی و تاریخی کهن هرجا که میخواسته اند از دادگری حکومت ها یادی کنند به قطع یا کاهش «خراج ملک» اشاره کرده اند و آنگاه که خواسته اند بیدادگری حاکمی را به وضوح نشان دهند به میزان خراج ملک او اشاره کرده اند.

در تاریخ ایران یکی از مشهورات اسطورهای-تاریخی به نحوه خراج گیری مغولان و سلجوقیان و تدبیر خواجه نظام الملک برای دفع شر و فتنه خراج گیران اختصاص یافته است.

نظام مالیات سراسری در دوران سلجوقی :

به منظور آشنایی بیشتر با تاریخچه مالیات ، گفته می شود ترکان سلجوقی برای تحکیم موقعیت سیاسی، اداری و اقتصادی خود تصمیم گرفتند نظام مالیات سراسری اجرا کنند. اما از آنجا که حتی دانش کافی برای بیان خواسته های خود نداشتند مدام از مصادیق سخن می گفتند و خواسته های جزئی را بر زبان می راندند :

«زن، انگور، گندم، خرما، کشمش، عسل، رمه، شمشیر و…»

خواجه نظام الملک که هم امور دیوانی و لشگری می دانست و هم دانش گستردهای در حوزه های نظری و عملی سیاست داشت، آنان را گفت:

«شما سه چیز می خواهید. خراج ملک، اطاعت رعیت و تدبیر امور»

ترکان تایید کردند و کار به خواجه سپرده شد. نتیجه کار این شد که خراج ملک سامان گرفت و واقع بینی خواجه نظام الملک به دستگاه دیوانی سلجوقیان راه یافت.

مالیات مناسب :

در بیان تاریخچه مالیات می توان گفت ، بر اثر این تدبیر، رعیت خراج داد ، اما اسباب کسبش ویران نشد. تمکین کرد بی آنکه شلاق بدویت بر سرش فرود آید و ملک اداره شد بی حضور بی کفایت پادشاه و اطرافیانش.

قدمت مالیات :

از این مقدمه موجز بر می آید که مالیات لزوما مبحثی مدرن نیست و در عصر حکومت های خودکامه هم وجود داشته است. در آن دوران حاکمان با دسترنج مردم می زیستند و می جنگیدند و مردمان همواره شریک شکست آنان بودند. اما به هر حال از آنجا که هر دولتی هزینه هایی دارد و محل تامین آن هم اتباع کشورند که از امنیت و رفاه کشور بهره مند می شوند ، مالیات با تغییر شکل های مکرر تا جهان امروز پاییده است.

تفاوت مالیات عهد قدیم و جدید :

مالیات عهد قدیم با مالیات عهد جدید تفاوتی بنیادی دارد ؛ مالیات قدیم ادای تکلیف و دین رعیت به حاکم بود که بابت پرداخت آن می بایست شاکر هم می بود. زیرا پادشاه یا سلطان با قبول خراج بر رعیت منت می گذاشت و او را در خیل خادمان می پذیرفت. حال آنکه مالیات در عصر جدید بر آمده از اشکال مختلف قرارداد است که حاکم به عنوان «کارگزار امنیت و همچنین برای ارائه خدمات عمومی» دریافت می کند.

این شکل مالیات در حکم دستمزد است و از بابت آن نه تنها ملت (رعیت سابق) وامدار دولت نمی شود بلکه ولی نعمت او می شود و می تواند دولت را بابت بی کفایتی هایش مواخذه کند.

دولت  اساسا حق اخذ چه میزان مالیات دارد :

در بیان تاریخچه مالیات ، می توان گفت این بحث در ۲۰۰ سال اخیر از موضوعات جدی علوم اقتصادی و سیاسی بوده و موجب پیدایش پرسش هایی بنیادی شده است. مهم ترین این پرسش ها این است که دولت اساسا حق اخذ چه میزانی از درآمد و دارایی شهروندان را دارد و دیگر اینکه مالیات های مأخوذه نصیب چه کسانی می شود؟

دست کم چهار مکتب اقتصادی عمده در جهان امروز به این پرسش ها، پاسخ هایی مدون داده اند که البته ارزش علمی آنها از جهت سازگاری اجزای نظریه یکسان نیست. به اعتقاد سوسیالیست ها مالیات ها در جهت منافع بنگاه ها و ثروتمندان هزینه می شود.

سرمایه داران در پی کسب درآمد و سود هستند و هزینه این کار آنها را جامعه مالیات دهنده می پردازد. این وضع به این علت پیش آمده که سرمایه داران و ثروتمندان به سیاست کشورها نفوذ و تاثیر دارند.دموکراسی واقعی می تواند مانع این کار شود.

اقدام هایی مانند اصلاح روشهای جذب اعانه انتخاباتی یا پرداخت هزینه های انتخابات توسط دولت تا حدود زیادی این مشکل را رفع می کند.

مقاله مرتبط »» حسابداری دولتی چیست؟

مودی مالیاتی - مالیات چیست

تعریف مودی مالیاتی چیست؟

در توضیحاتی که ارائه شد پی بردیم که مالیات امری اجتناب ناپذیر برای جامعه است و افراد از دیرباز موظف به پرداخت آن بوده اند. حال به منظور آشنایی بیشتر واژه مودی مالیاتی را بررسی می نماییم. حسب قوانین، اشخاصی مشمول مالیات می شوند، این مالیات می تواند هر یک از انواع مالیات ها باشد. به شخص حقیقی یا حقوقی که مشمول مالیات می شود، مودی مالیاتی اتلاق می شود.

قابل ذکر است این که شخص بدهی مالیاتی خود را پرداخت نموده باشد یا خیر ، در واژه فوق موثر نیست.

اظهارنامه مالیاتی چیست؟

شیوه‌ی محاسبه‌ی مالیات در ایران به دو صورت علی‌الرأس و خود اظهاری است. امروزه نظام‌های مالیاتی پیشرفته تمایل دارند به جای شیوه‌ی علی‌الرأس که در آن مأموران اداره‌ی مالیات به تعیین میزان مالیات می‌پردازند، خوداظهاری را جایگزین کنند.

خوداظهاری به این معناست که شخص حقیقی یا حقوقی اعلام می‌کند که در سالِ مالیاتی خود به چه میزان سود داشته و به چه میزان باید مالیات پرداخت کند. برای خود اظهاری در سیستم مالیاتی کشور فرمی با عنوان ” اظهارنامه مالیاتی ” طراحی شده و در سایت آن سازمان موجود است.

ثبت اظهارنامه کلیه شخصیت های حقیقی و حقوقی مشمولان قانون مالیات مستقیم و مالیات ارزش افزوده، طبق قانون و روش مصوب، الزامی است و اکنون ثبت اظهارنامه الکترونیک شرکت ها و موسسات در سامانه سازمان امور مالیاتی، به صورت اینترنتی انجام می شود و نیازی به مراجعه حضوری به ادارات کل سازمان امور مالیاتی در سراسر کشور نیست. انجام فرآیند ثبت، به صورت اینترنتی و با داشتن کد کاربری و رمز عبور انجام شده و مودیان مالیاتی می توانند طبق دستور العمل موجود، اطلاعات کارکرد شرکت/موسسه/کارگاه/فروشگاه/کسب و کار خود را وارد کنند.

تهیه اظهارنامه مالیاتی طبق استانداردهای مصوب و روش های مورد قبول سازمان امور مالیاتی کشور، یکی از کارهایی است که مودیان مالیاتی باید همه ساله انجام داده و کارنامه فعالیت کسب و کار خود را جهت محاسبه دقیق مالیات، تحویل دهند. اشخاصی که از نظر قانون موظف به تکمیل اظهار نامه مالیاتی می باشند، در صورت عدم تکمیل و ارسال، مشمول جریمه خواهند بود و مالیات آنها به صورت علی الراس محاسبه می گردد.

مقاله مرتبط »» اظهارنامه مالیاتی چیست؟

 

پایه مالیاتی چیست؟

در تمامی مشاغل هنگام محاسبه مالیات به صورت علی الراس ، عواملی را مدنظر قرار می دهند و با ضرب نمودن آنها در ضریب جداول مالیاتی، میزان مالیات را تعیین می نمایند. به این عوامل، قرینه یا پایه مالیاتی اتلاق می گردد.

پایه های مالیاتی در ایران عبارتند از :

1-خريد سالانه
2-فروش سالانه
3-در آمد ناويژه
4-ميزان توليد در كارخانجات
5-جمع وجوهي كه بابت حق التحرير و حق الزحمه وصول و مصرف تمبر عايد دفاتر اسناد رسمي مي شود
6-ساير عوامل به تشخيص كميسيون تعيين ضرايب.

انواع مالیات

مالیات دارای انواع مختلفی است که هر کدام با توجه به کارکردهای خود در اقتصاد به کار گرفته می‌شود. مالیات بر اساس چگونگی تعلق به کالاهای مورد مالیات به مالیات مستقیم و غیرمستقیم تقسیم می‌شود.

مالیات های مستقیم چیست؟

مستقیما از دارائی یا درآمد افراد گرفته می‌شوند و شامل مالیات بر دارائی و مالیات بر درآمد هستند؛ همان طور که از نام این مالیات‌ها مشخص است بدون هیچ واسطه‌ای بر درآمد افراد و یا سازمان‌ها و مؤسسات اقتصادی اعمال می‌شوند و توسط مأموران مالیاتی به طور مستقیم وصول می‌شوند.

نمونه بارز این مالیات‌ها، مالیاتی است که دولت به طور مستقیم از حقوق کارمندان خود کسر می‌کند. مالیات مستقیم اگر براساس میزان دارائى و یا درآمد اشخاص و موسسات استوار باشد و شامل درآمدهاى سطح پائین نگردد در تامین عدالت اجتماعى نقش بسزایى خواهد داشت.

انواع مالیات های مستقیم

الف) مالیات بر درآمد

این مالیات دارای انواع مختلفی است که به تعدادی از آنها اشاره می‌شود:

مالیات بر درآمد املاک

مالیاتی است که از درآمد شخص حقیقی یا حقوقی ناشی از واگذاری حقوق خود نسبت به املاک واقع در ایران پس ازکسر معافیت مقرر اخذ می‌شود.

مالیات بردرآمد مشاغل

مالیاتی است که از درآمد شخص حقیقی که از طریق اشتغال به مشاغل یا به عناوین دیگر غیر از موارد مذکور درسایر فصل های قانون مالیات ها در ایران تحصیل می شود پس از کسر معافیتهای مقرر وصول می گردد.

مالیات بردرآمد اشخاص حقوقی

مالیاتی است که از جمع درآمد شرکتها و درآمد ناشی از فعالیتهای انتفاعی سایر اشخاص حقوقی که از منابع مختلف در ایران یا خارج از ایران تحصیل می شود پس از وضع زیانهای حاصل ازمنابع غیرمعاف و کسر معافیتهای مقرر به استثنای مواردی که طبق مقررات قانون دارای نرخ جداگانه ای می باشد مشمول مالیات به نرخ ۲۵% وصول می شود.

مالیات بردرآمد اتفاقی

مالیاتی است که از درآمد نقدی و یا غیرنقدی که شخص حقیقی یا حقوقی به صورت بلاعوض و یا از طریق معاملات محاباتی و یا به عنوان جایزه یا هر عنوان دیگر از این قبیل تحصیل می نماید مشمول مالیات اتفاقی بوده و به نرخ مقرر در ماده ۱۳۱ قانون وصول می گردد.

ب- مالیات بر دارایی:

دارایی یا ثروت، مشتمل بر کلیه حقوقی است که شخص حقیقی یا حقوقی نسبت به ا شیاء و اموال دارد و به آنها این اجازه را می دهد که در آن اموال تصرفات مالکانه نمایند. در قانون مالیات های مستقیم مصوب ۱۳۶۶، مالیات بر دارایی به پنج دسته تقسیم شده است که عبارتند از: مالیات سالانه املاک، مستغلات مسکونی خالی، اراضی بایر، ارث و حق تمبر که در اینجا تنها مالیات های ارث و حق تمبر به اختصار توضیح داده می شود:

مالیات برارث

مالیاتی است که در نتیجه فوت شخص اعم از فوت واقعی یا فرضی بر اموال باقی مانده متوفی طبق قانون تعلق می گیرد.

مالیات حق تمبر

نوعی مالیات مستقیم است که از طریق الصاق و ابطال تمبر بر اسناد، اوراق و مدارک به منظور رسمیت بخشیدن یا لازم الاجرا نمودن آنها، از مودی گرفته می شود؛ برای نمونه حق تمبری که از هر برگ چک که از طرف بانکها چاپ و به مصرف کنندگان ارائه می شود یا ازکارنامه و گواهینامه دانش آموزان دوره ابتدایی، راهنمایی و متوسطه اخذ می شود.

مالیات های غیرمستقیم چیست؟

مالیات غیر مستقیم در واقع به مالیاتی می گویند که از تمام شهروندان اخذ شده اما این امر محسوس نیست . در واقع بر روی اکثر کالا ها و خدمات مبلغی به عنوان مالیات از مصرف کننده دریافت شده که به این نوع از مالیات ، مالیات غیر مستقیم گفته می شود .

انواع مالیات های غیرمستقیم :

از جمله مالیات های غیر مستقیم می توان به مالیات بر واردات و مالیات بر معاملات اشاره کرد.

الف ) مالیات بر واردات : برای حمایت از تولید داخلی و سایر دلایلی که دولت در دستور کار قرار داده است ، مالیاتی را از کالاهای وارداتی اخذ می کند

ب ) مالیات بر معاملات : در موقع خرید و فروش کالا ، مالیاتی از فروشنده دریافت می شود و فروشنده در هنگام فروش کالا ، این مالیات را از خریدار اخذ می کند . مالیات بر ارزش افزوده یکی از انواع مالیات بر معاملات می باشد.

مالیات بر دارایی چیست؟

اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی مالک دارایی هایی هستند، این دارایی ها ممکن است حاصل تلاش خود شخص باشد و یا از طریق ارث به وی انتقال یافته باشد. کلیه دارایی های اشخاص مشمول مالیات می باشد، این نوع مالیات بیشتر در جوامعی کاربرد دارد، که اختلاف فاحشی در دارایی و ثروت افراد آن جامعه وجود داشته باشد و موجب کم شدن اختلاف طبقاتی در جوامع می گردد.

مقاله مرتبط »» حسابداری صنعتی چیست؟

مالیات بر درآمد - مالیات چیست

مالیات بر درآمد چیست؟

این نوع مالیات را افرادی که اصطلاحا به آنها کسبه، اصناف، پیشه وران، صنعت گران گفته می شود و یا سایر افرادی که به صورت شخص حقیقی بابت درآمد حاصل از اشتغال به مشاغل آزاد و بطور انفرادی یا با مشارکت مدنی پرداخت می نمایند تشکیل می دهند.

کسبه، بازرگانان، صاحبان بیمارستانها، دفاتر اسناد رسمی و پزشکان و دندانپزشکان ، وکلا و کلیه مشاغلی که در ماده 96 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366/12/03 و اصلاحیه مصوب 27 /11/ 1380 ذکر شده اند مشمول فصل مالیات بر درآمد مشاغل هستند.

نحوه تعیین درآمد مشمول مالیات:

الف – با قبولی دفاتر و یا قبولی درآمد مشمول مالیات مندرج در اظهارنامه .

ب – از طریق علی الرأس در صورت عدم رعایت موارد زیر ، درآمد صاحبان مشاغل به صورت علی رأس تشخیص خواهد شد.

ب-1- درصورتی که تا موعد مقرر ترازنامه و حساب سود و زیان و یا حساب درآمد و هزینه و حساب سود و زیان، حسب مورد تسلیم نشده باشد.

ب – 2- درصورتی که مؤدی به درخواست کتبی اداره امور مالیاتی مربوط از ارائه دفاتر و یا مدارک حساب در محل کار خود خودداری نماید.

ب – 3- درصورتی که دفاتر و اسناد و مدارک ابرازی برای محاسبه درآمد مشمول مالیات به نظر اداره امور مالیاتی غیرقابل رسیدگی تشخیص شود و یا به علت عدم رعایت موازین قانونی و آئین نامه مربوط مورد قبول واقع شود.

درآمد مشمول مالیات چیست؟

همان گونه که قبلاً نیز بیان شد، به لحاظ توزیع عادلانه ثروت در جامعه این نوع مالیات ها اخذ می شود و با توجه به این که کسب درآمد امری اجتناب ناپذیر است، قانون گذار نیز تا میزانی از درآمد را حق اشخاص می داند و هیچ گونه مالیاتی از آنها دریافت نمی نماید، به عبارتی دیگر تا سقف تعیین شده اشخاص مشمول معافیت های مالیاتی هستند و لیکن به مبالغ فراتر از سقف تعیین شده، مالیات تعلق می گیرد.

انواع مالیات بر درآمد

انواع مالیات بر درآمد حسب مصوبات قانونی به شرح زیر است :

  • مالیات بر درآمد مشاغل
  • مالیات بر درآمد اجاره املاک
  • مالیات بر درآمد املاک
  • مالیات بر درآمد وکلای دادگستری یا حق الوکاله
  • مالیات بر درآمد حق تمبر
  • مالیات بر درآمد کشاورزی
  • مالیات بر درآمد اتفاقی

مالیات بر درآمد حقوق

طبق ماده 86 قانون مالیات‌های مستقیم (ق.م.م) و تبصره این ماده، مالیات بر حقوق جز مالیات‌های تکلیفی محسوب می‌شود. مالیات تکلیفی بدین معناست که شناسایی مبلغ و پرداخت مالیات حقوق پرسنل به عهده پرداخت کننده حقوق (کارفرما) است و پرسنل در قبال این امور وظیفه‌ای ندارند.

حسب توضیحاتی که بالا ارائه گردید، میزان حقوق وصولی اشخاص نیز تا مبلغی که در قانون مشخص است مشمول معافیت مالیاتی شده و مازاد آن مشمول مالیات است. حسب ماده قانونی فوق الذکر، تمامی افرادی که به هر شکل مشغول کار هستند و حقوق دریافت نموده و بیمه تامین اجتماعی برای آنها لحاظ می گردد، مشمول این بند می باشند.

مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی

در بالا در خصوص مالیات بر حقوق اشخاص حقیقی توضیحاتی ارائه شد، اشخاص حقوقی نیز به صورت مشابه دارای درآمدهایی هستند که مشمول مالیات می گردد. درآمد اشخاص حقوقی نیز تا میزان مشخص شده ای مشمول معافیت مالیاتی می باشد و مازاد بر آن مشمول مالیات خواهد بود.

اشخاص حقوقی مشابه افراد حقیقی ملزم به ارائه اظهارنامه می باشند و نیز دفاتر قانونی هم بایستی ارائه دهند، در غیر این صورت مشمول جریمه بوده و مالیات آنها به صورت علی الراس خواهد شد.

مالیات بر درآمد کشاورزی

درآمد حاصل از کلیه فعالیت‌های کشاورزی، دامپروری، پرورش ماهی و زنبور عسل و پرورش طیور، صیادی و ماهیگیری، نوغان داری، احیای مراتع و جنگل‌ها، باغات اشجار از هر قبیل و نخلیات از پرداخت مالیات معاف است.

دولت مکلف است مطالعات و بررسی‌های لازم را در زمینه کلیه ی فعالیت‌های کشاورزی و آن رشته از فعالیت‌های مزبور که ادامه فعالیت آن‌ها ضرورت داشته باشد معمول و لایحه مربوط را حداکثر تا آخر برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی به مجلس تقدیم نماید.

مالیات بر درآمد مشاغل

این نوع مالیات را افرادی که اصطلاحاً به آن‌ها کسبه، اصناف، پیشه وران، صنعت‌گران گفته می‌شود و یا سایر افرادی که به صورت شخص حقوقی بابت درآمد حاصل از اشتغال به مشاغل آزاد و به‌طور انفرادی یا با مشارکت‌های مدنی پرداخت می‌نمایند، کسبه، اصناف، پیشه وران، صاحبان حرف، صاحبان کارخانه ها، کارگاه های تولیدی و سایر افرادی که به صورت شخص حقیقی از طریق مشاغل آزاد کسب درآمد می کنند و یا به طور انفرادی مشارکت مدنی دارند یا به عناوین دیگری غیر از موارد مذکور در سایر فصل های قانون مالیات های مستقیم در ایران درآمدی تحصیل کنند، مشمول مالیات بر درآمد مشاغل هستند.

قانون مالیات های مستقیم(ق،م،م)، صاحبان مشاغل را به ۳ گروه و به شرح زیر تقسیم بندی کرده است (ماده ۹۵ قانون مالیات های مستقیم) :

*گروه الف:

صاحبان مشاغلی که به موجب ق.م.م مکلف به ثبت فعالیت‌ های شغلی خود در دفاتر و روزنامه و کل هستند.

*گروه ب :

صاحبان مشاغلی که بر حسب قانون مالیات‌های مستقیم مکلف به ثبت فعالیت ‌های شغلی خود در دفاتر درآمد و هزینه هستند.

*گروه ج :

صاحبان مشاغلی که مشمول مقررات بندهای (الف) و (ب) فوق نیستند و مکلفند صورت خلاصه وضعیت درآمد و هزینه خود را طبق نمونه‌های تعیین شده از طرف سازمان امور مالیاتی نگهداری کنند.

مالیات بر درآمد اتفاقی

ممکن است شخص حقیقی یا حقوقی درآمدهای نقدی و غیرنقدی را به صورت اتفاقی داشته باشد مانند دریافت جوایز، هدایا، به صورت بلاعوض و یا از طریق معاملات محاباتی؛ این نوع درآمدها مشمول صد در صد مالیات بر درآمد اتفاقی می گردند.

درآمد مشمول مالیات اشخاص حقوقی ناشی از درآمدهای اتفاقی از طریق رسیدگی به دفاتر تشخیص می‌گردد و مالیات‌ هایی که طبق مقررات این فصل در منبع پرداخت می‌گردد بعنوان پیش پرداخت مالیات آن‌ها منظور خواهد شد. ( ماده 128 ق.م.م)

در آمدهایی که مشمول مالیات اتفاقی نمی گردد :

1-کمک‌های نقدی و غیر نقدی بلاعوض سازمان‌های خیریه یا عام المنفعه یا وزارتخانه‌ها یا موسسات دولتی و شرکت‌های دولتی یا شهرداری‌ها یا نهادهای انقلاب اسلامی به اشخاص حقیقی پس از مواردی که مشمول مالیات فصل حقوق است.

2-وجوه یا کمک‌های مالی اهدائی به خسارت دیدگان جنگ، زلزله، سیل، آتش سوزی و یا حوادث غیر مترقبه.

3-جوایزی که دولت برای تشویق صادرات و تولید و خرید محصولات کشاورزی پرداخت می‌نماید (ماده ۱۲۷ ق.م.م).

مالیات بر درآمد املاک

اشخاص حقیقی یا حقوقی اقدام به خرید و نقل و انتقال املاک می نمایند و از این رهگذر درآمدهایی را کسب می نمایند. درآمد مذکور، پس از کسر معافیت های مربوطه، مشمول مالیات می گردد.

با توجه به اصلاح ماده ۵۹ و حذف ماده ۶۰ و تبصره‌های آن و نیز حذف ماده ۶۲ قانون مالیات‌های مستقیم از تاریخ اجرای ماده اصلاح مزبور(1371/1/1) مالیات نقل و انتقالات قطعی املاک بدون در نظر گرفتن تاریخ تملک مالک؛ از مأخذ ارزش معاملاتی زمان انتقال و به نسبت سهم هر مالک، به نرخ مقرر در ماده ۵۹ محاسبه و وصول خواهد شد و در صورتی‌که ملک مورد معامله فاقد ارزش معاملاتی باشد ارزش معاملاتی نزدیک‌ترین محل مشابه مبنای محاسبه مالیات قرار خواهد گرفت. ضمنا چنانچه ملک در سنوات قبل دارای ارزش معاملاتی بوده ولی در سال انتقال برای آن ارزش معاملاتی تعیین نشده باشد در این صورت آخرین ارزش معاملاتی تعیین شده قبلی فاقد اعتبار خواهد بود.

املاکی که طبق قوانین مربوطه در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده یا می رسد در صورت انتقال به سازمان میراث فرهنگی کشور نسبت به کل مالیات نقل و انتقال قطعی متعلق و در سایر موارد که مالکیت در دست اشخاص باقی می ماند نسبت به 50% مالیات مربوط به درآمد موضوع فصل مالیات بر عملکرد املاک از معافیت مالیاتی برخوردار خواهد شد و همچنین هرگونه وجه یا مالی که از طرف اشخاص مذکور بابت تملک املاک یا حقوق واقع در محدوده طرح‌های نوسازی، بهسازی و بازسازی محلات قدیمی و بافت‌های فرسوده‌ی شهرها به مالکین یا صاحبان حق تعلق می گیرد از پرداخت مالیات، نقل و انتقال معاف است ( ماده 70 ق.م.م).

عوارض چیست

عوارض چیست؟

عوارض نوعی مالیات است که در مقابل ارائه خدمات معین به وسیله سازمان های رسمی از مردم دریافت می شود. یکی از نهادهایی که عوارض دریافت می کند و عوارض به عنوان منبع درآمد آن مطرح است شهرداری است.
قانون بلدیه مصوب ۱۲۸۱ اولین قانونگذاری در خصوص اخذ عوارض شهرداری بوده است.

قانون فوق در بند ۱۹ از ماده ۷۰ خود مقررمی دارد که تعیین مقدار عوارضی که باید از مردم بابت استفاده از راه های اطراف شهر، پل ها و معابر، سلاخ خانه ها و لوله های مجاری آب که به خرج شهر ساخته شده است بدهند این قانون در نهایت عملی نشد و سرانجام بموجب قانون بلدیه مصوب اردیبهشت ۱۳۰۹ ملغی شد.

اگر مردم خواستار ارائه خدمت مثل احداث خیابان، تأمین آب آشامیدنی سالم، تأمین نیروی برق، آموزش کودکان ، مراکز بهداشتی چون احتیاج به هزینه دارد و این هزینه ها بوسیله نماینده انجمن شهر واجرای آن بر عهده شهردار است که بعنوان عوارض از مردم دریافت می کند. قانون اساسی شوراهای محلی را عامل پیشرفت سریع برنامه های اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، بهداشتی و آموزشی قلمداد کرده است و تعیین حدود و وظیف شوراها را به قانونگذار محول کرده است که وضع عوارض یکی از این وظایف شوراهاست. اگر در آمدهای پیش بینی شده کافی نباشد شورای شهر می تواند با تصویب وزارت کشور و تنفیذ ولی امر عوارض متناسب با امکانات اقتصادی محل تعیین نماید.

تفاوت مالیات و عوارض چیست

عوارض از نظر ماهوی و مبنایی با مالیات تفاوت ندارد.در واقع عوارض نوعی مالیات است که توسط نهادهای محلی صرف امور محلی می شود.در حقوق ایران، عوارض، مختص شهرداریها بوده و متعاقب ایجاد دهیاری ها در روستاهای کشور، جزیی از منبع درآمدی آنها نیز می باشد.عوارض همچون مالیات لزوماً دارای نرخ تناسبی یا تصاعدی نیست.عوارض به مالیات غیرمستقیم (مالیات مصرف یا مالیات بر ارزش افزوده) شباهت بیشتری دارد تا مالیات مستقیم.

حقوق و عوارض گمرکی

تعرفه عبارت است از مالیات و عوارضی که دولت‌ها به دلایل حمایتی، مالی یا ترکیبی از آنها از کالاها اخذ می‌کنند. اصطلاحا این دریافتی به حقوق گمرکی Customs Duties موسوم است. تعرفه گمرکی ممکن است براساس ارزش کالا دریافت شود که در این صورت، آن را تعرفه ارزشی می‌نامند و به روش‌های مختلف محاسبه و دریافت می‌شود.

به عبارت دیگر، تعرفه یک نوع معیار رقمی و عددی و درواقع کمی می باشد برای شناسایی و تعیین جایگاه کالا در ترخیص کالا.

حقوق و عوارض گمرکی چیست

حقوق و عوارض توسط گمرک وصول می‌شود ولی هزینه‌ها توسط سازمان‌های ارائه‌کننده خدمت مثل سازمان بنادر در بنادر، انبارهای عمومی در گمرکات داخلی و سازمان ملی استاندارد وصول می‌گردد. حقوق ورودی که در بند (ح) ماده یک قانون امور گمرکی تعریف شده شامل دو قسمت است:

1 ـ حقوق گمرکی (که برای همه کالاها 4 درصد است و توسط مجلس وضع شده است).

2 ـ سود بازرگانی که توسط دولت تعیین می‌شود.

مالیات بر حقوق گمرکی چیست

این نوع از مالیات ها اصولا تابع سیاست های کلان بازرگانی و شرایط اقتصادی کشورها هستند و به غیر از اینکه یکی از راه های درآمدزایی دولت ها هستند، معمولا برای حمایت از صنایع داخلی نیز به کار گرفته می شوند. این دسته از مالیات ها ممکن است بر اساس قیمت و ارزش کالاها یا بر اساس ویژگی ها و مشخصات آنها (مانند حجم، وزن و…) تعیین و دریافت شوند.

مالیات بر حقوق گمرکی جز کدام نوع مالیات است

همان گونه که قبلاً نیز توضیح داده شد، مالیات بر حقوق گمرکی جزو دسته مالیات های غیر مستقیم است.

مالیات بر مصرف چیست

مالیات بر مصرف یک مالیات غیرمستقیم است که روی خرید کالاها یا خدمات دریافت می‌شود و ممکن است تحت عنوان مالیات بر فروش هم باشد. Consumption Tax ممکن است به یک سیستم مالیاتی هم اشاره کند که مردم بر اساس مبلغ مصرفشان مالیات پرداخت می‌کنند به‌جای اینکه بر اساس درآمد عملکرد و مشارکت در اقتصاد مالیات بدهند.

مالیات بر مصرف را مصرف کنندگان کالاهای خاص که بیشتر آن را مصرف می‌کنند در زمان خرید کالا به همراه قیمت کالا مالیات را پرداخت می‌کنند گرچه پرداخت کننده نهایی این مالیات مصرف کننده نهایی است در صورتی که به لحاظ قانونی تولیدکنندگان و فروشندگان این محصولات باید مالیات پرداخت کنند. انواع آن عبارتند از:

– مالیاتی که از فروش دخانیات(سیگار) از تولیدکنندگان و فروشندگان آن دریافت می‌کنند

– مالیاتی که از خرید و فروش الکل طبی و صنعتی از تولیدکنندگان و فروشندگان این محصول دریافت می‌شود.

– مالیاتی که از خرید و فروش نوشابه‌های غیرالکلی دریافت می‌شود.

– مالیاتی که از خرید و فروش اتومبیل دریافت می‌شود.

– خرید و فروش خاویار نیز مشمول این نوع مالیات می‌باشد.

– حق اشتراک تلفن‌های خودکار و خدمات مخابرات بین‌المللی مشمول مالیات‌اند.

– پاز تولیدکنندگان و فروشندگان فرآورده‌های نفتی و پتروشیمی نیز مالیات دریافت می‌شود.

– دولت می‌تواند از نوارهای صوتی و تصویری مالیات دریافت کنند.

مالیات بر مصرف معمولا نرخ متفاوتی برای انواع کالاها دارد برای اینکه بر اساس اساسی بودن یا لوکس بودن یک کالا تعیین می‌شود؛ مثلا بسیاری از مواد غذایی، کالای اساسی هستند پس نرخ مالیات کمتری دارند اما جواهرات، کالای لوکس محسوب می‌شوند و درنتیجه نرخ مالیات بالاتری دارند.

البته ممکن است بر روی دسته خاصی از کالاها اعمال شود تا هدف فرهنگی یا اقتصادی خاصی حاصل شود؛ مثلا مالیات بر تنباکو نرخ بالایی دارد تا عدم خرید یا مصرف سیگار تشویق شود چراکه برای سلامت مضر است. این نوع مالیات معمولا به نام «مالیات گناه» هم شناخته می‌شود که روی مشروبات الکلی هم اعمال می‌شود.

نوع دیگری از مالیات‌ به افرادی مانند راننده‌ها تکلیف می‌شود که از منابع خاصی مانند بنزین بهره‌مند می‌شوند تا صرف تعمیر و نگهداری جاده‌ها، بزرگراه‌ها و پل‌ها شود.

مالیات بر ارزش افزوده - مالیات چیست

مالیات بر ارزش افزوده چیست؟

مالیات بر ارزش افزوده عبارت است از مالیاتی که به طور غیر مستقیم بر اجناس و خدمات تعلق می گیرد و مصرف کننده آن را همراه با بهای واقعی و در ازای دریافت کالا و یا خدمات پرداخت می نماید و در مقابل دریافت کننده نیز موظف می باشد این مبلغ را به خزانه دولتی واریز نماید.

طبق ماده 3 قانون مالیات بر ارزش افزوده ، تفاوت بین ارزش کالا و خدمات عرضه شده و ارزش کالا و خدمات خریداری شده در یک دوره معین ارزش افزوده نام دارد که نوعی مالیات بر مصرف است که هم اکنون در 140 کشور جهان انجام می شود.

مالیاتی است که غیر از تولید کننده اصلی؛ هر واسطه ای موظف است یک بار آن را پرداخت و در مرحله بعد آن را از مشتری اش دریافت و به حساب دولت واریز نماید.در واقع مالیاتی است که خریدار ( مصرف کننده) در زمان استفاده از خدمات یا همراه با خرید کالا؛ در طول فرآیند تولید و خدمات می پردازد و دریافت کننده مبلغ؛ بایستی مالیات دریافتی را به دولت پرداخت نماید. این مالیات برای تمامی کالاهاوخدماتی که دربرابر پول انجام می شود ؛ تعلق می گیرد.

چند نکته :

-کلیه مشمولین مالیات بر ارزش افزوده؛ موظف هستند در پایان هر فصل ( هر سه ماه یکبار ) ، با ” فرجه 15 روزه ” اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده خود را ارائه داده وپرداختنمایند ؛ در غیر اینصورت با آنها برخورد قانونی خواهد شد.

-گردشگران که در کشوری در سفر هستند و اقامت دائم ندارند؛ میتوانند ” برگه تفکیک بهای خرید و مالیات بر ارزش افزوده ”
(export document) را در حین خرید از فروشنده دریافت دارند ؛ این برگه ها بایستی توسط اداره گمرک مرکزی بررسی شده و تایید شود.

-این برگه ها بایستی حداکثر تا سه ماه پس از خرید به اداره گمرک مرکزی؛ تحویل داده شود.

– مسافر می تواند طی سفر بعدی ازهمان فروشنده یا شرکت‌های ویژه مستقر در بخش ترانزیت فرودگاه یا در کشور مقصد، مالیات پرداختی را دریافت نماید.

– افراد ساکن در کشورهای اتحادیه اروپا، در این اتحادیه؛ امکان دریافت مبلغ را ندارند.

– فروشگاه های مستقر در سفارت خانه ها؛ یونسکو؛ فایو ؛ سالن ترانزیت فرودگاه ها و سایر مکان های مشابه به این مکان ها که خرید به صورت ویژه ای انجام میشود و Duty-free shop خرید بدون مالیات می باشد که مالیات برارزش افزوده را ازخریداردریافت نمی کنند.

کالاهای وارداتی پس از کسر مبلغی به عنوان مالیات بر ارزش افزوده؛ به کشور وارد می شوند و کالاهای صادراتی از این مالیات معاف هستند.

نحوه محاسبه ماليات بر ارزش افزوده

ارزش افزوده در هر یک از سطوح واحد اقتصادي قابل محاسبه است ، سطوح شامل:

  • طبقه (متشکل از چند واحد اقتصادي داراي فعالیت مشابه)
  • گروه (متشکل از چند طبقه)
  • بخش (متشکل از چندگروه)
  • قسمت (متشکل از چند بخش)

و بالاخره کل اقتصاد( شامل کلیه قسمت هاي اقتصادي) می باشد.

انواع مالیات بر ارزش افزوده

جهت ثبت موارد مربوط به محاسبات مالیات و عوارض ارزش افزوده باید چهار فصل مجزا تعریف شود:

1- حساب مالیات بر ارزش افزوده خرید

2- حساب مالیات بر ارزش افزوده فروش

3- حساب عوارض خرید

4- حساب عوارض فروش

ماده 14:

میزان مالیات، با توجه به ارزش کالا که در صورتحساب موجود می باشد محاسبه می شود. چنانچه برای کالا؛ صورت حسابی وجود نداشته باشد، اسناد و مدارک بیانگر این مطلب باشد که ارزش کالا به صورت واقعی اعلام نشده ، مالیات آن کالا با توجه به بهای روز آن کالا یا خدمات محاسبه می شود.

تبصره:

موارد زیر از منابع محاسبه مالیات نمی باشد:

الف) تخفيفات اعطائي

ب) ماليات موضوع اين قانون كه قبلاً توسط عرضه كننده كالا يا خدمت پرداخت شده است.

ج) ساير مالياتهاي غير مستقيم و عوارضي كه هنگام عرضه كالا يا خدمت به آن تعلق گرفته است.

ماده15:

ماليات واردات كالا، از ارزش گمركي كالا (قيمت خريد، هزينه حمل و نقل و حق بيمه)، به علاوه حقوق ورودي (حقوق گمركي و سود بازرگاني) درج شده در اوراق گمركي محاسبه می شود.

ماده16:

نرخ ماليات بر ارزش افزوده، يك و نيم درصد ميباشد.

تبصره:

نرخ ماليات بر ارزش افزوده كالاهاي خاص به شرح زير تعيين مي گردد:

1-انواع سيگار و محصولات دخاني، دوازده درصد (12%)

2- انواع بنزين و سوخت هواپيما، بيست درصد (20%)

ماده 17:

تبصره1) در صورتي كه موديان مالیات پرداخت شده توسط مودیان بیشتر از مبلغ اصلی در هر دوره باشـند، مبلغ اضافه پرداختی جهت مالياتهایدورهبعدمحاسبه خواهـد شـد و در صـورت تقاضـاي مؤديان، مبلغ اضافه ماليات پرداخت شده استرداد خواهدشد.

تبصره2) در صورتي كه موضوع فعالیت موديان جز موارد معاف از ماليات باشد و يا مشمول ماليات نباشند، ماليات هاي پرداخت شده بابت این موارد دریافتنمیشود.

تبصره3) در صورتي كه فعالیت مورد نظر، معاف از ماليـات باشد، تنها مالیات فعالیت هایی که مشمول ماليات هستند ، منظور خواهد شد.

تبصره7) ماليات هايي كه زمان خريدكالاهاو خدمات، توسط شهرداري ها و دهياري ها پرداخت مي گردد، طبق مقررات اين قانون، قابل تهاتر و يا استرداد خواهد بود.

معافیت های مالیات بر ارزش افزوده

موارد معافیت از ارزش افزوده ها:

طبق ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده؛ موارد معاف از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده به شرح ذیل می باشد:

1- برنج ، سویا ، نان ، شکر ، شیرخشک مخصوص تغذیه کودکان ، آرد خبازی ، پنیر ، حبوبات ، شیر ، قند ، روغن نباتی و گوشت.

2- اموال غیر منقول.

3- فرش دستباف.

4- رادار و تجهیزات کمک ناوبری هوانوردی ویژه فرودگاهها بر اساس فهرستی که به پیشنهاد مشترک وزارت راه و ترابری و وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه و ظرف مدت شش ماه از تاریخ تصویب این قانون به تصویب هیأت وزیران می رسد.

5- صندوق های قرض الحسنه مجاز، خدماتبانکیواعتباری بانکها ، صندوق تعاون و موسسات و تعاونی های اعتباری.

6- محصولات کشاورزی فرآوری نشده.

7- خوراک دام وطیور.

8- دام و طیور زنده ، آبزیان ، زنبور عسل و نوغان.

9- موسسات دولتی و نهادهای عمومی غیر دولتی با تایید هیأت وزیران و حوزه های گیرنده هدایا ، کالاها یا هدایی به صورت بلاعوض به وزارتخانه ها.

10-انواع کود ، سم ، بذر ، نهال.

11- خدمات حمل و نقل عمومی و مسافری درون و برون شهری جاده ای ، ریلی ، هوایی و دریایی.

12- کتاب ، مطبوعات ، دفاتر تحریر وانواع کاغذ چاپ و تحریر و مطبوعات.

13- خدمات مشمول مالیات بر درآمد حقوق ، موضوع قانون مالیاتهای مستقیم.

14- خدمات درمانی ( انسانی ، حیوانی ، گیاهی )، خدمات توانبخشی و حمایتی ، انواع دارو و لوازم مصرفی درمانی.

15- امور اقتصادی و دارایی ، درمان و آموزش پزشکی ، انواع خدمات پژوهشی و آموزشی که طبق آیین نامه ای که با پیشنهاد مشترک وزارتخانه های علوم تحقیقات و فن آوری ، بهداشت ، آموزش و پرورش و کار و امور اجتماعی ظرف مدت شش ماه از تاریخ تصویب این قانون به تصویب هیات وزیران میرسد.

16- کالاهایی که همراه مسافر و برای استفاده شخصی تا میزان معافیت مقرر طبق مقررات صادرات و واردات وارد کشور میشود ، مازاد بر آن طبق مقررات این قانون مشمول مالیات خواهد بود.

17- اقلام با مصارف صرفاً دفاعی (نظامی و انتظامی ) و امنیتی بر اساس فهرستی که به پیشنهاد مشترک وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه و به تصویب هیات وزیران می رسد ، فهرست مذکور از اولین دوره مالیاتی پس از تصویب هیات وزیران قابل اجرا خواهد بود.

طبق ماده 13 قانون مالیات بر ارزش افزوده؛ صادرات کالا و خدمت به خارج از کشور از طریق مرزهای رسمی کشور، مشمول مالیات این قانون نمی باشد و چنانچه مالیاتی در این باره پرداخت شود ، با ارایه برگه خروجی صادره توسط گمرک ( در مورد کالا) و اسناد و مدارک ، میتوان مبلغ را باز پس گرفت.

تبصره:

چنانچه مسافران کشورهای خارجی بابت خرید کالاها، مالیاتی پرداخت نمایند، تا دو ماه پس ازتاریخ خرید آنها ، پس از ارائه اسناد و مدارک قابل دریافت خواهد بود.

موارد تخلف در قوانین مالیات بر ارزش افزوده

موارد تخلف از قوانین مالياتبرارزشافزوده ، مطابق ماده 22 و 23 شامل موارد ذیل می باشد:

1-عدم ثبت‌ نام در مهلت مقرر؛ موضوع بند 1 ماده 22 قانون.

2- عدم صدور صورتحساب؛ موضوع بند 2 ماده 22 قانون.

3- عدم درج صحيح قيمت در صورتحساب.

4- عدم درج و تكميل اطلاعات صورتحساب طبق نمونه.

5- عدم تسليم اظهارنامه.

6- عدم ارائه دفاتر يا اسناد و مدارک.

7- تاخير در پرداخت در موعد مقرر.

اخذ گواهی مالیات بر ارزش افزوده - مالیات چیست

مراحل اخذ گواهی مالیات بر ارزش افزوده

گواهی مالیات بر ارزش افزوده به صورت 6 ماهه ، یا یک ساله صادر می شود ( بنا بر تشخیص حوزه مالیات بر ارزش افزوده) که پس از پایان اعتبار آن، بایستی نسبت به تمدید اعتبار از حوزه مالیاتی اقدام شود. خریداران موظفند هنگام پرداخت مبلغ مالیات بر ارزش افزوده در صورتحساب فروشندگان، گواهینامه ثبت نام را از آنها درخواست کرده و پس از رویت آن ، و اعتبار تاریخ ، نسبت به پرداخت آن اقدام نمایند.

گواهی ارزش افزوده گواهی ای است، که مودیان پس از ثبت شرکت و اخذ کد اقتصادی ؛ می بایست حتما برای اخذ آن اقدام نمایند.

مقاله مرتبط »» گواهی ارزش افزوده و مراحل آن

مدارکی که برای ثبت نام اولیه ارزش افزوده ضروری می‌باشد ، عبارتند از :

-کد اقتصادی

– کپی مدارک اعضای شرکت (کپی شناسنامه و کپی کارت ملی)

– آگهی تاسیس شرکت

– وکالت نامه

– آدرس کامل سکونت پیمانکار

– آخرین تغییرات شرکت

– تلفن ثابت و همراه پیمانکار و مدیرعامل

– کدپستی پیمانکاری ؛ کدپستی دفتر و در صورت نبود، کد پستی محل فعالیت یا منزل

– گواهی صلاحیت یا نام شرکت در سایت

مدارکی که برای مرحله آخر ارزش افزوده لازم می‌باشد، از جمله :

-نام بانک شرکت

– نام شعبه

– شماره حساب

– تلفن رئیس هیئت مدیره

– آخرین تغییرات

– مدارک آخرین اعضاء

مراحل دریافت ارزش افزوده

1-ثبت نام اولیه ارزش افزوده شرکت

2- دادن برگ ثبت نام اولیه همراه با مدارک فوق الاشاره (مدارک ثبت نام اولیه ارزش افزوده)

3- ثبت نام مرحله دوم پس از آمدن رمز عبور

4- دادن کلیه مدارک فوق برای اداره دارایی (اظهار نامه برای سه ماهه های سالهای قبل از تاسیس تا سالی که قرار است ارزش افزوده ثبت نام و گواهی صادر شود ، برگ اولیه و مرحله دوم ثبت نام و شناسه کاربری ورمز عبور ، نامه ، کپی کلیه قراردادها برای ثبت نام مرحله آخر و صدور گواهی ارزش افزوده.

چند نکته درباره گواهی ارزش افزوده

– افرادی که کسب و کارهای مختلفی دارند، دقت کنند که باید برای هرکدام از کسب و کارها به طور جداگانه گواهی ارزش افزوده دریافت کنند.

– کسانی که شغل آن ها شامل مالیات بر ارزش افزوده می باشد ، باید مدارک و صورتحساب های خود را تا 10 سال مالی نگهداری کنند.

– دریافت گواهی ارزش افزوده کاری زمانبر و نیازمند صبوری است. چرا که در فرآیند ثبت نام و تایید مدارک ارسالی ممکن است چندین بار با مشکل عدم تایید اسناد رو به رو شوید.

– آدرس ارسال درخواست ثبت نام برای دریافت گواهی ارزش افزوده با سامانه ارسال لیست مالیات بر حقوق تفاوت دارد.

برای دریافت گواهی ارزش افزوده باید در سامانه Evat.ir  درخواست خود را ثبت کنید.

تمدید گواهی ارزش افزوده از طریق سامانه گواهی ارزش افزوده

بعد از اتمام تاریخ 6 ماهه یا یک ساله گواهینامه ارزش افزوده این گواهی به صورت خودکار تمدید نمی شود و باید برای تمدید آن اقدام کنید. طبق قانون، همه فروشندگان کالا و ارائه دهندگان خدمات باید گواهی ارزش افزوده خود را که دارای اعتبار کافی می باشد به مشتریان خود نشان دهند یا آن را در معرض دید قرار دهند. مشتریان نیز باید برای مشاهده آن درخواست کنند.

برای تمدید گواهی ارزش افزوده نیز باید مراحل زیر را طی کنید:

-وارد سامانه گواهی ارزش افزوده به آدرس Evat.ir شوید.

-گزینه درخواست گواهینامه را انتخاب کنید.

– در مرحله بعد، برای ورود نام کاربری و کلمه عبور که قبلا در زمان ثبت نام دریافت کرده بودید را وارد کنید.

– سپس فرم درخواست گواهینامه ثبت نام را میبینید. شماره اقتصادی را در آن وارد کرده و اطلاعات دیگر را تکمیل کنید.

– حالا گزینه «دارای گواهینامه مالیات بر ارزش افزوده هستم» را انتخاب کنید.

-اطلاعات آخرین گواهی ارزش افزوده خود را وارد کنید.

– گزینه ثبت درخواست را انتخاب کنید و از فرم درخواست خود پرینت بگیرید.

– در نهایت کد پیگیری به شما اعلام می شود که می توانید از آن جهت پیگیری درخواست خود استفاده کنید.

پس به طور کلی مراحل دریافت گواهی مالیات بر ارزش افزوده به 3 قسمت زیر تقسیم می شود :

مرحله اول ) پیش ثبت نام گواهی مالیات بر ارزش افزوده ؛

مرحله دوم ) اخذ اطلاعات کاربری ؛

مرحله سوم ) ثبت نام نهایی.

 

مقاله مرتبط »» شماره اقتصادی چیست؟

مالیات تکلیف - مالیات چیست

مالیات تکلیفی چیست؟

مالیات تکلیفی قسمتی از مالیات بر درآمد اشخاص است که تکلیف کسر و پرداخت آن طبق احکام قانونی مربوطه در برخی منابع مالیات بر درآمد به عهده پرداخت کنندگان وجوه می باشد (برای مثال همان مالیاتی که کارفرما از حقوق کارگر کسر و به اداره مالیات می پردازد).

مالیات‌ تکلیفی در لغت به معنای انجام یک تکلیف می‌باشد و هدف از آن،فرآیند پرداخت نوعی مالیات است که انجام آن بر عهده اشخاص معینی می باشد که قانون آنها را مکلف ساخته است.

بر طبق قانون این اشخاص معین ، باید قبل از پرداخت هر وجهی به اشخاص ثالث، مکلف هستند که وجوهی که میزان آن را قانون تعیین کرده از مبالغ مذبور کسر کنند و در موعد مشخص به حساب سازمان امور مالیاتی واریز نموده و مابقی آن را پس از کسر سایر کسورات در وجه آن اشخاص ثالث پرداخت نمایند.

بنابراین سه نقش یعنی کارفرما (فردی که تکلیف پرداخت مالیات بر عهده او است)، مالیات و اشخاص ثالث در این میان وجود دارند.

انواع مالیات تکلیفی

تهیه لیست کاملی از انواع مالیات تکلیفی کار چندان آسانی نیست، لیکن لیست معروف‌ترین انواع مالیات تکلیفی را در زیر می‌بینید :

1- ماده53،تبصره9 (مالیات تکلیفی اجاره املاک)

2- مواد85و86 اصلاحی (مالیات تکلیفی حقوق)

3- ماده102 (مالیات تکلیفی مضاربه)

4- ماده103 (مالیات تکلیفی حق الوکاله)

5- ماده59 (مالیات تکلیفی نقل و انتقال)

6- ماده107 (مالیات تکلیفی اشخاص حقوقی خارجی وموسسات مقیم خارج)

7- ماده109 (مالیات تکلیفی موسسات بیمه)

8- ماده116 (تکلیف مدیران تصفیه اشخاص حقوقی)

9- ماده118 (مسئولیت آخرین مدیران شخص حقوقی ومدیران تصفیه وضامن ها)

10- ماده123 (مالیات تکلیفی منافع بلاعوض اموال)

11- ماده143 (مالیات تکلیفی نقل وانتقال سهام)

مالیات تنازلی چیست؟

این روش محاسبه مالیات، عکس روش تصاعدى است. یعنى نظام مالیاتى کشور بگونه اى تنظیم شده است که هر چه درآمد پائین تر باشد مالیات بیشترى باید بپردازد و در برابر آنانى که از ثروت بیشترى برخوردارند مالیات کمترى مى پردازند.
البته این چنین مالیاتى همیشه با ظاهرى مردم پسند و در زیر شعارهاى زیبا انجام مى گیرد به عنوان نمونه مى توان از مالیات هاى غیر مستقیم سخن راند که بسیارى آن را طرح مى کنند در نتیجه بار سنگین مالیات بطور عمده بر دوش محرومان و کم درآمدهاى جامعه خواهد بود. گرچه روش مالیات تنازلى مى تواند هم بطور مستقیم و هم بطورغیرمستقیم قابل اعمال باشد.

مالیات بر ثروت چیست؟

این نوع مالیات مختص افراد ثروتمند است و آنان را معافیت های مالیاتی محروم می نماید. در این نوع مالیات برای هر یک از عوامل کسب ثروت، سقفی تعیین شده است و مازاد بر مبلغ مذکور، افراد مشمول مالیاتی بالاتر می شوند. این نوع مالیات در کشور ما سابقه چندانی ندارد و لیکن به صورت مختصر، اجرا می شود. جدول مالیاتی مربوطه، هر ساله توسط سازمان امور دارایی و مالیاتی تهیه و ارائه می گردد.

دریافت مالیات بر اساس اطلاعات دقیق مالیاتی در قانون جدید مالیات‌های مستقیم نتایج اقتصادی و اجتماعی خوشایندی برای جامعه به بار خواهد آورد یکی از مهمترین نتایج آن مبارزه با فرار مالیاتی و مالیات گریزان است. دسترسی سازمان امور مالیاتی به اطلاعات مربوط به فعالیت‌های اقتصادی باعث خواهد شد از وسعت اقتصاد زیرزمینی کاسته شود و همه فعالان اقتصادی که در سایه امنیت داخلی اقدام به راه اندازی کسب و کار و کسب سود می‌نمایند، سهم خود را در تامین هزینه خدمات عمومی و زیربنایی جامعه ایفا کنند.

دریافت مالیات بر اساس اطلاعات دقیق سبب خواهد شد تا مالیات‌های متعلقه بر مبنای شیوه‌ای عادلانه ستانده شود و هر گونه ابهام و برخورد تبعیض آمیز با مودیان مالیاتی از بین برود. از طرف دیگر، دریافت مالیات بر اساس روش‌های عادلانه که به عدالت مالیاتی معروف است، راه هر گونه توجیه را بر مالیات گریزان خواهد بست و متعاقبا به افزایش رضایتمندی مودیان و در نهایت تقویت فرهنگ مالیات دهی فعالان اقتصادی و تمامی اعضای جامعه خواهد انجامید.

مالیات در ایران چند درصد است؟

می دانیم که در کشور ایران، مالیات های مختلفی از مودیان دریافت می گردد که توضیحات آن در قسمت های بالا ارائه گردید. قابل ذکر است که نرخ مالیات های مختلف را اداره دارایی، تعیین نموده و اجرا می نماید. در ابتدای هر سال جدول ضرائب و مبالغ مالیاتی توسط اداره مذکور تهیه و ارائه می نماید. لذا نمی توان درصد و نرخ خاصی برای مالیات در نظر گرفت.

مالیات در آمریکا چند درصد است؟

در کشور آمریکا نیز دولت آن کشور است که میزان مالیات ها را تامین می نماید و در راستای وصول آن اقدام می نماید. ذکر این نکته حایز اهمیت است که ایالات متحده دارای بالاترین نرخ مشارکت مردمی در جهت پرداخت مالیات با 35% بین تمامی کشورها را دارا است.

و جالب تر اینکه علیرغمِ این نرخِ بالا، درآمدی که از آن حاصل می شود نسبت به کشورهای پیشرفته ی دیگر پایین تر است، به طوری که تنها حدودِ ۲ درصد از تولیدِ ناخالصِ داخلیِ آمریکا از طریقِ آن تامین می شود. این بدان خاطر است که کسورات و اعتباراتِ مالیاتیِ این نوع مالیات زیاد بوده و بخشِ زیادی از آن را کأن لم یکن می سازد.

در دورانِ اوباما محافظه کاران بحث های لافری را کنار گذاشتند. البته همچنان مدافعِ کاهشِ مالیات ها بودند اما آنچه بیش از همه برآن تاکید داشتند کاهشِ «هزینه ها» بود. در دورانِ اوباما محافظه کاران بحثهای لافری را کنار گذاشتند. البته همچنان مدافعِ کاهشِ مالیات ها بودند اما آنچه بیش از همه برآن تاکید داشتند کاهشِ «هزینه ها» بود.

انواع مالیات در آمریکا

همان گونه که در کشور ایران و سایر کشورها، مالیات اخذ می شود، در آمریکا نیز این موضوع وجود دارد و از مردم خود مالیات هایی بسیار متنوع دریافت می نمایند به گونه ای که در بعضی موارد، تشخیص نوع آن کار آسانی نیست و صرفاً متخصیص این امر، تفکیک را تعیین می نمایند.

لذا در این مقاله به بیان سه مالیات کلی و اصلی در کشور آمریکا به شرح زیر عنوان می گردد :

1-مالیات بر درآمد و دستمزد (Taxes on income and earnings)

2-مالیات بر ارزش و قیمت کالاها (Ad valorem taxes)

3-مالیات بر مصرف (Consumption taxes)

مالیات بر درآمد و دستمزد :

مالیاتِ بر درآمد همان طور که از اسمش پیداست مالیاتی است که به درآمد تعلق می گیرد. و اما پیچیدگیِ آن ناشی از این حقیقت است که هر یک از انواعِ مختلفِ درآمد به شیوه ی مختلفی مالیات بندی می شوند؛ پس از این جهت فرق می کند که درآمد به صورتِ دستمزد و مستمری باشد یا سودِ سرمایه (سودِ ناشی از خرید و فروشِ سرمایه) و یا سودِ سهام (پولی که شرکتها به سهامدارانشان پرداخت می کنند).

دولت فدرال، هفت نرخ مالیاتی مشخص نموده و بر اساس آن ها از شهروندان مالیات حاشیه ای اخذ می کند. این مالیات ها در یک دوره ی یک ساله جمع‌آوری می‌شوند. مالیات ها اغلب در چک حقوقی مردم لحاظ شده و از آن کسر می گردد. اگر شما دارای شغل آزاد باشید و یا دورکاری می کنید باید هر سه ماه یک بار خود اظهاری مالیاتی کنید و مالیات تخمین زده شده را بپردازید. در حالت ایده آل، شما باید مبلغ دقیق تعیین شده ی مالیات را بپردازید اما از آنجا که اکثر مردم مبالغ بیشتری پرداخت می کنند، هر ساله مبلغ اضافه به آنها استرداد می شود.

مالیات بر ارزش و قیمت کالاها :

مالیات بر ارزش کالاها و خدمات مستقیما بر ارزش کالاها، خدمات یا دارایی ها استوار است. یکی از رایج ترین نوع از این مالیات ها در ایالات متحده، مالیات بر املاک و مستغلات می باشد.

مالیات بر مصرف :

مالیات بر مصرف، بر کالاهایی که آنها را خریداری می کنید و خدماتی که از آن ها استفاده می کنید، تعلق می گیرد. این مالیات در دسته ی مالیات های غیر مستقیم قرار می گیرد زیرا با این که دولت این مالیات را از عرضه کنندگان نهایی و یا همان خرده فروشان و مغازه دارها دریافت می کند، اما خریدار باید آن را بپردازد.

به عبارت ساده تر، در واقع فروشنده، میزان مالیات را در قیمت کالا لحاظ می کند و آن را به قیمت کل کالا اضافه می کند و خریدار بطور غیر مستقیم آن را پرداخت می کند. (مالیات مستقیم بر کالاها و یا تراکنش ها تعلق نمی گیرد بلکه به درآمدها، سودها و دارایی های شخص تعلق می گیرد. مالیات بر درآمد و مالیات بر املاک و مستغلات، مالیات های مستقیم محسوب می شوند.)

دو مورد از مالیات های بر مصرف رایج عبارت اند از مالیات بر فروش و مالیات بر ارزش افزوده.

فرار مالیاتی - مالیات چیست

فرار مالیاتی چیست؟

در بیشتر کشورها، بخش عمده ای از منابع درآمدی دولت، از طریق مالیات تامین می شود. سهم مالیات از کل درآمدهای عمومی در میان کشورها، متفاوت است و میزان آن بستگی به سطح توسعه و ساختار اقتصادی آنها دارد.

در این میان، فرار مالیاتی و گریز از مالیات در کشورها باعث شده است تا درآمدهای مالیاتی کشورها، همواره از آنچه که برآورد می شود کمتر باشد و تمامی کشورها تلاش خود را برای کاهش این دو پدیده به کار می گیرند یا از طریق اصلاح نظام مالیاتی، به چاره جویی برمی خیزند.

هرگونه تلاش غیر قانونی برای پرداخت نکردن مالیات مانند ندادن اطلاعات لازم در مورد عواید و منافع مشمول مالیات به مقامات مسئول ، فرار مالیاتی خوانده می شود. تعریف فرار مالیاتی، برای انواع مالیات ها یکسان است. در فرار مالیاتی، به رغم تطبیق فعالیت با قوانین، در اجرای فعالیت یک یا چند ضابطه مصوب مراجع ذی ربط تعمداً نادیده گرفته می شود.

مقاله مرتبط »» فرار مالیاتی چیست؟

 

تمایز فرار مالیاتی و اجتناب مالیاتی :

تمایز مفهومی بین فرار مالیاتی و اجتناب از پرداخت مالیات به قانونی یا غیرقانونی بودن رفتار مؤدیان مربوط می شود. فرار مالیاتی، یک نوع تخلف از قانون است. وقتی که یک مؤدی مالیاتی از ارائه گزارش درست در مورد درآمدهای حاصل از کار یا سرمایه خود که مشمول پرداخت مالیات می شود، امتناع می کند، یک نوع عمل غیر رسمی انجام می دهد که او را از چشم مقامات دولتی و مالیاتی کشور دور نگه می دارد.

اما دراجتناب از مالیات، فرد نگران نیست که عمل او افشا شود. اجتناب از مالیات، ازخلاهای قانونی در قانون مالیات ها نشات می گیرد. در اینجا فرد به منظور کاهش قابلیت پرداخت مالیات، خود دنبال راه های گریز می گردد.

مجازات فرار مالیاتی چیست؟

برای مقابله با پدیده فرار مالیاتی باید این پدیده جرم انگاری شود،جرم انگاری به معنای این است که قانون گذار فعل یا ترک آنرا ممنوع و برای آن ضمانت اجرایی کیفری وضع می‌کند; جرم‎انگاری مالیاتی امری مثبت، سازنده و در عین‌حال بازدارنده است که در نظام‌های مالیاتی اکثر کشورها به کار گرفته می‌شود; یکی از مهمترین تحولات ایجادشده در اصلاحیه قانون مالیات‎های مستقیم مصوب 31 تیر 1394 جرم‎انگاری فرار مالیاتی است; هرگونه تلاش قانونی یا غیرقانونی برای عدم پرداخت یا کمتر پرداخت کردن مالیات، فرار مالیاتی نامیده می‌شود.

طبق قانون مالیات های مستقیم جرایم مالیاتی عبارتند از:

الف- تنظیم دفاتر، اسناد و مدارک خلاف واقع و استناد به آن

ب- اختفای فعالیت اقتصادی و کتمان درآمد حاصل از آن

پ- ممانعت از دسترسی مأموران مالیاتی به اطلاعات مالیاتی و اقتصادی خود یا اشخاص ثالث در اجرای ماده (181) ق.م.م و امتناع از انجام تکالیف قانونی مبنی بر ارسال اطلاعات مالی موضوع مواد (169) و (169 مکرر) به سازمان امور مالیاتی کشور و وارد کردن زیان به دولت با این اقدام

ت- عدم انجام تکالیف قانونی مربوط به مالیاتهای مستقیم و مالیات بر ارزش افزوده در رابطه با وصول یا کسر مالیات مودیان دیگر و ایصال آن به سازمان امور مالیاتی در مواعد قانونی تعیین شده

ث- تنظیم معاملات و قراردادهای خود به نام دیگران، یا معاملات و قراردادهای مودیان دیگر به نام خود برخلاف واقع

ج- خودداری از انجام تکالیف قانونی درخصوص تنظیم و تسلیم اظهارنامه مالیاتی حاوی اطلاعات درآمدی و هزینهها در سه سال متوالی

چ- استفاده از کارت بازرگانی اشخاص دیگر به منظور فرار مالیاتی

مرتکبان جرایم مالیاتی حسب مورد، به مجازاتهایی محکوم میشوند که عبارتست از: حبس بیش از 6 ماه تا دو سال، جزای نقدی بیش از 20 تا 80 میلیون ریال، محرومیت و انتشار حکم قطعی در رسانهها. طبق ماده 275 قانون مالیات های مستقیم چنانچه مرتکب هریک از جرایم مالیاتی شخص حقوقی باشد، برای مدت 6 ماه تا دو سال به یکی از مجازاتهای «ممنوعیت از یک یا چند فعالیت شغلی» یا «ممنوعیت از اصدار برخی از اسناد تجاری» محکوم میشود. مسئولیت کیفری شخص حقوقی مانع از مسئولیت کیفری شخص حقیقی مرتکب جرم نیست.چنانچه هریک از حسابداران، حسابرسان و همچنین موسسات حسابرسی، مأموران مالیاتی و کارکنان بانکها و موسسات مالی و اعتباری در ارتکاب جرم مالیاتی معاونت یا تخلفات صورتگرفته را گزارش نکنند، به حداقل مجازات مباشر جرم محکوم میشوند.

قانون‌گذار ایران پس از اصلاحات مکرر قوانین مالیاتی، در ماده ۲۰۱ قانون مالیات‌های مستقیم ۱۳۸۰ و در ماده ۲۷۴ اصلاحیه قانون مزبور مصوب ۱۳۹۴ این پدیده اقتصادی را جرم‌انگاری و کیفر حبس برای آن مشخص کرده است. قانون‌گذار سعی نموده‌ تعریفی از فرار مالیاتی در قانون مالیات‌های مستقیم ارائه کند. بر این اساس در ماده ۲۰۱ همین قانون مقرر داشته:

«هرگاه مؤدی مالیات به قصد فرار از پرداخت، عمداً به ترازنامه و حساب سود و زیان یا به دفاتر و اسناد و مدارکی که برای تشخیص مالیات، ملاک هستند و برخلاف حقیقت تهیه و تنظیم شده‌، استناد نماید یا برای سه سال متوالی از تسلیم اظهارنامه مالیاتی و ترازنامه و حساب سود و زیان خودداری کند، مجرم شناخته می‌شود»

لازم به‌ ذکر است که در برخی کشور‌ها میزان مجازات حبس برای فرار مالیاتی تا پنج سال نیز پیش‌بینی شده است.

جرایم مالیاتی طبق قانون چگونه می باشد

قانون‌گذار برای استقرار عدالت و رعایت انصاف میان مؤدیانی که به تکالیف و وظایف خود عمل کرده و فعالان اقتصادی که از مسئولیت‌های خویش سرپیچی می‌کنند تقاوت قائل است؛ بدین معنی که برای دسته اول امتیازات و تسهیلات خاصی را درنظر گرفته و در مقابل برای گروه دوم جرایم سختی را پیش‌بینی کرده که شامل جریمه دیرکرد، جریمه عدم تسلیم اظهارنامه، جریمه عدم ارائه دفاتر و اسناد حسابداری و جریمه تخلف درقبال اشخاص ثالث است.

در صورتی که فعالان اقتصادی پس از موعد مقرر مالیات خویش را پرداخت کنند، موجب تعلق جریمه‌ای معادل ۲.۵ درصد مالیات به ازای هر ماه دیرکرد در پرداخت مالیات خواهند بود.

مبدا احتساب جریمه مالیاتی در مورد مؤدیانی که مکلف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی هستند، نسبت به مبلغ مندرج در اظهارنامه از تاریخ انقضای مهلت تسلیم آن و نسبت به مابه‌الاختلاف از تاریخ مطالبه و در مورد مؤدیانی که از تسلیم اظهارنامه خودداری کرده یا اصولا مکلف به تسیلم اظهارنامه نیستند، تاریخ انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه یا سررسید پرداخت مالیات هستند.

در کلیه مواردی که مؤدی یا نماینده او که به موجب مقررات مالیات‌ها، از بابت پرداخت مالیات مکلف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی است، چنانچه نسبت به تسلیم آن در موعد مقرر اقدام نکند، مشمول جریمه غیرقابل بخشودگی معادل ۳۰ درصد مالیات متعلق برای اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع قانون مالیات‌های مستقیم و ۱۰ درصد مالیات متعلق برای سایر مؤدیان می‌شود.

همچنین، نسبت به مؤدیانی که به موجب این قانون و مقررات مربوط به آن مکلف به نگهداری دفاتر قانونی هستند؛ در صورت عدم تسلیم ترازنامه و حساب سود و زیان یا عدم ارائه دفاتر، مشمول جریمه‌ای معادل ۲۰ درصد مالیات برای هر یک از موارد مذکور خواهند بود.

علاوه براین، هر شخص حقیقی که به موجب مقررات این قانون مکلف به کسر و ایصال مالیات مؤدیان دیگر است، در صورت تخلف از انجام وظایف تعیین شده علاوه بر مسئولیت تضامنی که با مؤدی در پرداخت مالیات خواهد داشت، مشمول جریمه‌ای معادل ۱۰ درصد مالیات پرداخت نشده در موعد مقرر و ۲.۵ درصد مالیات ما به ازای هر ماه نسبت به مدت تاخیر از سررسید پرداخت، خواهد بود.

چنانچه مالیات توسط دریافت‌کننده وجوه پرداخت شود، در این صورت جریمه ۲.۵ درصد موضوع این ماده تا تاریخ پرداخت مالیات توسط مؤدی از مکلفین کسر و ایصال مالیات، مطالبه و وصول خواهد شد.

جرایم مالیاتی در چه صورتی قابل بخشودگی است

در اجرای بند (۳) مصوبات چهل و هشتمین جلسه شورای عالی هماهنگی اقتصادی و همچنین مفاد ماده ۱۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم، بدین وسیله بخشودگی جرائم قابل بخشش موضوع قانون مالیات‌های مستقیم و قانون مالیات بر ارزش افزوده در هر منبع برای هر سال یا دوره، حسب مورد در سال ۱۳۹۹ در صورت پرداخت مانده بدهی (اصل بدهی، جرائم غیر قابل بخشش وآن بخش از جرائمی که مورد بخشودگی واقع نشده است) به شرح ذیل تعیین می‌شود:

ماده ۱- بخشودگی جرایم موضوع این دستورالعمل برای هر دوره یا سال در هر منبع حسب مورد حداکثر تا مبلغ ۵۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال به شرح زیر می‌باشد.

الف) پرداخت مانده بدهی (طبق برگ قطعی ابلاغ شده تا پایان دی ماه سال ۱۳۹۸) حداکثر تا تاریخ ۱۳۹۹/۰۳/۳۱ برای واحد‌های تولیدی نود درصد (۹۰%) و برای سایر مودیان هشتاد درصد (۸۰%) ;

ب) پرداخت مانده بدهی (طبق برگ قطعی ابلاغ شده از تاریخ ۱۳۹۸/۱۱/۰۱ تا تاریخ ۱۳۹۹/۰۳/۳۱) حداکثر تا پایان تیرماه سال جاری، به میزان صد درصد (۱۰۰%) ;

ج) پرداخت مانده بدهی (طبق برگ قطعی ابلاغ شده از تاریخ ۱۳۹۹/۰۴/۰۱) حداکثر ظرف مدت یک ماه پس از ابلاغ برگ قطعی، به میزان صد درصد (۱۰۰%) ;

ماده ۲- مودیان موظفند درخواست بخشودگی جرایم را به اداره امور مالیاتی ذی ربط تسلیم نمایند. ادارات مذکور تا میزان مندرج در ماده (۱) این دستورالعمل ضرورتی به تهیه و تنظیم فرم بخشودگی جرایم ندارند و صرفا با دستور رئیس امور مالیاتی ذی ربط نسبت به اعمال بخشودگی جرایم اقدام نمایند.

تبصره- محدودیت زمانی در ارائه درخواست برای اعمال بخشودگی تا سقف تعیین شده در ماده (۱) وجود ندارد.

ماده ۳- اعمال بخشودگی جرایم برای هریک از سنوات یا دوره‌ها در هر منبع با پرداخت بدهی قطعی آن سال یا دوره امکان پذیر می‌باشد.

ماده ۴- در صورتی که مودیان مالیاتی مشمول خسارت تأخیر موضوع ماده (۲۴۲) قانون مالیات‌های مستقیم و تبصره «۶» ماده (۱۷) قانون مالیات بر ارزش افزوده می‌باشند، ابتدا باید مبالغ مذکور از جرایم مالیاتی کسر و سپس نسبت به بخشودگی جرایم اقدام گردد.

ماده ۵- مودیانی که بابت اصل مالیات و جرایم غیر قابل بخشش، فاقد بدهی می‌باشند و یا به واسطه معافیت‌های قانونی، مشمول جرایم عدم انجام تکالیف قانونی شده اند، حسب مورد از بخشودگی صد درصد (۱۰۰%) جرایم برخوردار خواهند شد.

ماده ۶- ملاک تاریخ تعیین قطعیت بدهی برای مودیان در خصوص بدهی ابرازی، تاریخ سر رسید پرداخت مقرر در قوانین موضوعه می‌باشد.

ماده ۷- محدودیت موضوع بند (۵۲) قانون بودجه سال ۱۳۹۲ و بند (۲) تبصره «۹» قانون بودجه سال‌های ۱۳۹۳ و ۱۳۹۴ مانع از بخشودگی جرایم نخواهد بود.

ماده ۸- شرط برخورداری از بخشودگی جرایم موضوع ماده (۱۶۹) مکرر قانون مالیات‌های مستقیم برای عملکرد سال‌های ۱۳۹۱ لغایت ۱۳۹۴، پرداخت بدهی مالیات عملکرد آن سال می‌باشد. لیکن برای سال ۱۳۹۵ به بعد شرط برخورداری از بخشودگی جرایم موضوع ماده (۱۶۹) قانون مالیات‌های مستقیم، ارسال فهرست معاملات هر یک از سال‌های مذکور می‌باشد. درصورتی که تمام یا بخشی از فهرست معاملات در سنوات اخیرالذکر

بنا به دلایل خارج از اختیار مودی (با تشخیص مدیران کل امور مالیاتی) ارائه نگردیده باشد، بخشودگی جرایم یاد شده به شرط پرداخت مانده بدهی عملکرد سال مربوطه به ایشان تفویض می‌گردد.

ماده ۹- مفاد این دستورالعمل مانع از اعمال بخشودگی جریمه عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی و جریمه تأخیر موضوع قانون مالیات بر ارزش افزوده نسبت به مهلت‌های اعلامی به موجب بخشنامه‌های صادره نخواهد بود.

ماده ۱۰- مفاد این دستورالعمل مانع از اختیار اجرای ماده (۱۹۱) قانون مالیات‌های مستقیم توسط سازمان امور مالیاتی کشور نخواهد بود.

با عنایت به مفاد ماده ۱۰ این دستورالعمل بخشودگی جرائم قابل بخشش مازاد بر مبلغ مندرج درماده (یک) حداکثر تا درصد‌های تعیین شده در ماده مذکور و با رعایت مقررات ماده ۱۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم به مدیران کل امور مالیاتی تفویض می‌گردد.

جرایم غیر قابل بخشش مالیاتی کدامند

در پاسخ به سوال فوق می توان به دو ماده قانونی مربوطه به شرح زیر اشاره نمود :

ماده ۱۹۲ ق.م.م

برای تمامی صاحبان مشاغل(گروه اول،دوم و سوم موضوع آئین نامه اجرایی ماده ۹۵ ق.م.م) که مکلف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی هستند در صورت عدم تسلیم آن در موعد مقرر مشمول جریمه ای معادل سی درصد(۳۰%)مالیات می باشند که این جریمه غیر قابل بخشش است.در واقع اگر اظهارنامه ای ارسال نشود به کل مالیات مطالبه شده ۳۰%جریمه تعلق میگیرد نه به درآمد مشمول مالیات.اما اگر اظهارنامه ای ارسال شده بابت درآمدهایی که در اظهارنامه نیامده است مالیات آن حساب شده و جریمه ۳۰درصد تنها روی این بخش از مالیات محاسبه میگردد.

همچنین جریمه کتمان درآمد یا اظهار هزینه های غیرواقعی علی رغم تسلیم اظهارنامه با نرخ ۳۰% مالیات متعلق به آن بخش کتمان شده لحاظ میشود.فرض کنید شرکتی با درآمد مشمول مالیات به مبلغ ۲۰۰ میلیون ریال داریم و مالیات آن ۵۰میلیون ریال می باشد.جریمه عدم ارسال به موقع اظهارنامه این شرکت ۱۵ میلیون ریال می باشد که غیر قابل بخشش است.

ماده ۱۹۳ ق.م.م

مودیانی که مکلف به نگهداری دفاتر قانونی هستند ولی ترازنامه یا حساب سود و زیان را ارائه نمی نمایند طبق این ماده مشمول جریمه ای معادل بیست درصد(۲۰%)مالیات لحاظ می شود.به بیانی دیگرمودیانی که ملزم به ارائه دفاتر قانونی هستند ولی از ارائه آن خودداری مینمایند معادل ۲۰% مالیات جریمه می شوند.همچنین ذکر این نکته خالی از لطف نیست که اگر اظهارنامه، ترازنامه و حساب سود و زیان در دوره معافیت ارائه نگردد آن مودی از معافیت مقرر در سال مربوطه نمی تواند استفاده نماید.

معافیت های مالیاتی :

حسب ماده 24 موارد زیر مشمول معافیت های مالیاتی می باشند :

1.وجوه بازنشستگی و وظیفه و پس انداز خدمت و …

2.اموالی مورد وقف برای سازمان های ماده 2

3. (80%) اوراق مشارکت (50%) ارزش سهام (40%) ارزش سهام در بورس (40%) دارایی در واحدهای تولیدی، و…

ماده 25 :

وراث طبقات اول و دوم نسبت به اموال شهدای انقلاب اسلامی مشمول مالیات بر ارث موضوع این فصل نخواهند بود.

احراز شهادت برای استفاده از مقررات این ماده منوط به تأیید یکی از نیروهای مسلح و یا بنیاد شهید

ماده 26 :

وراث مکلف اند ظرف شش ماه از تاریخ فوت متوفی اظهارنامه ای حاوی کلیه اقلام ماترک با تعیین بهای زمان به ضمیمه مدارک زیر به اداره امور مالیاتی صلاحیتدار تسلیم و رسید دریافت دارند.

رونوشت بدهی متوفی :

رونوشت اوراقی که مثبت حق مالکیت متوفی نسبت به تموال و حقوق مالی است.

اگر اظهارنامه بوسیله وکیل و یا قیم یا ولی داده شود رونوشت وکالت نامه یا قیم نامه.

رونوشت آخرین وصیت نامه :

ماده 27 :

اداره امور مالیاتی صلاحیت دار در مورد ارث ، امور مالیاتی آخرین که اقامتگاه قانونی متوفی در محدوده آن واقع بوده است و اگر متوفی در ایران مقیم نبوده ، اداره امور مالیاتی مربوط در تهران.

ماده 28 :

مشمولین مالیات بر ارث مکلف اند مالیات متعلق را بر اساس اظهارنامه تا سه ماه از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه به رسم علی الحساب پرداخت کنند. امور مالیاتی مکلفند مفاصا حساب را ظرف یک هفته تسلیم نماید.

ماده 30 :

اداره امور مالیاتی مربوطه مکلف است اظهارنامه مؤدیان را طبق مقررات این فصل رسیدگی و ارزش اموال را تشخیص و به شرح زیر عمل کند:

الف) اگر ارزش اموال بیش از پانزده درصد اختلاف نباشد، اظهارنامه را قطعی تلقی نماید.

ماده 31 :

اداره امور مالیاتی باید ازتسلیم اظهارنامه از طرف وراث یا نماینده قانونی آنها در صورت درخواست کتبی ظرف یک هفته گواهینامه متضمن رونوشت مصدق ریز ماترک را صادر و به مؤدی تسلیم نماید.

مالیات ها همواره به عنوان یکی از ابزارهای مهم سیاست گذاری مالی با هدف تأمین درآمد ، رعایت عدالت اجتماعی و تخصیص مجدد منابع و تثبیت اقتصادی از سوی دولت ها به کار گرفته می شوند.

با وجود گسترش نقش دولت در اقتصاد ایران در چند دهه گذشته ، نظام مالیاتی در ایران نه تنها نتوانسته نقش شایان توجهی در تأمین منابع مالی دولت داشته باشد ، بلکه به مرور زمان از توان آن نیز کاسته شده است.

لزوم یافتن منابع جدید مالیاتی :

از طرف دیگر تأکید بر افزایش درآمدهای مالیاتی و کاهش تکیه بر درآمد نفت در سالهای اخیر، بررسی امکان گسترش درآمدهای مالیاتی از طریق یافتن منابع جدید را ضروری می نماید.

معافیت های بخشی یکی از انواع معافیت های موضوعی است که درکشور ما سهم عمده یی از ارزش افزوده بخش ها را از اصابت مالیاتی مصون می دارد.

با ملاحظه ارزش افزوده بخشهای معاف در تولید ناخالص داخلی، شاهد میزان قابل توجهی درآمد از دست رفته ناشی از معافیتهای بخشی می باشیم.

فزونی میزان درآمد از دست رفته :

علاوه بر این معافیت هایی که قانون برحسب نوع فعالیت در بخش های مشمول مالیات قایل گردیده است میزان درآمد از دست رفته را فزونی می بخشد.

عدم موفقیت در نیل به هدف تخصیص مجدد منابع به کمک معافیت های موضوعی از یک سو و ملاحظه سهم معافیتهای بخشی در تولید ناخالص داخلی (با وجود کسری بودجه) از سوی دیگر ، ضرورت بحث اثرات درآمدهای از دست رفته ناشی از معافیت های موضوعی را بیش از پیش روشن می نماید.

معافیت سود سپرده بانکی :

از این رو گزارش حاضر به بررسی اهمیت و وسعت درآمدهای از دست رفته ناشی از معافیت سود سپرده بانکی طی سال های مختلف می پردازد

و اصولاً این سؤال را مطرح می کند که آیا برای تخصیص مجدد منابع ابزاری دقیق تر و کارآتر از اعطای معافیت های بخشی وجود ندارد و این که حذف این درآمدهای از دست رفته ، هدف تخصیص مجدد منابع را تا چه حدی محقق نموده است.

تورم کمتر :

آنچه مسلم است در صورت وصول مبالغ ناشی از معافیت های موضوعی ، دولت با کسری بودجه کمتری مواجه می شد و از آنجایی که کسری بودجه در ایران یکی از عوامل مؤثر در تورم شناخته می شود ، تورم نسبتاً کمتری در طی سال های مذکور تجربه می نمودیم. برای اندازه گیری اثرات معافیت سود سپرده بانکی بردرآمدهای دولت، ابتدا سود پرداختی مشخص می شود سپس تحت دو سناریو میزان مالیات از دست رفته تعیین می گردد.

در انتها مالیات از دست رفته را با برخی از اقلام بودجه یی مقایسه خواهیم نمود.

معافیت ها :

معافیت ها همواره به عنوان یک ضرورت در سیستم مالیاتی به منظور تأمین دو هدف عدالت اجتماعی و تخصیص مجدد منابع در قوانین مالیاتی اعمال می گردند.

ازنظر تئوری این معافیت ها عمدتاً به دو دسته معافیتهای موضوعی و پایه درآمدی تقسیم می گردند.

معافیت های موضوعی :

آن دسته از معافیت هایی می باشند که با هدف تخصیص مناسب به نوعی خاص از فعالیت های اقتصادی برای مدت معینی (به شکل کامل یا درصدی) وضع می گردند.

این گونه معافیت ها با توجه به اهداف اقتصادی و اجتماعی برنامه ریزی شده و قابل مانور و تغییر می باشند.

همچنین پایه تئوریک معافیت های پایه درآمدی براساس بهبود توزیع درآمد بخشی از درآمد افراد است که تا سطح معینی از شمول معافیت برخوردار می گردد.

این معافیت به عنوان یک اصل در سیستم مالیاتی پذیرفته شده است و تغییر در چگونگی آن جز در چارچوب محدوده خاص درآمدی امکان پذیر نمی باشد.

به عبارت دیگر معافیت های پایه درآمد جهت تأمین اهداف عدالت اجتماعی وضع می گردند و وجود این چنین معافیتها موضوع بحث این گزارش نمی باشد.

وضع مالیات بر سود سپرده بانکی و تأثیر آن بر حجم سپرده ها

به اعتقاد برخی منتقدان، وضع مالیات بر سود سپرده بانکی کاهش سود سپرده گذاری و به دنبال آن کاهش پس انداز را در پی خواهد داشت.

نیز معتقدند این مشکل در زمان تورم حادتر نیز خواهد بود.

در پاسخ به این گروه بایستی متذکر شویم این امر به هدف سپرده گذاران بستگی دارد.

چنانچه هدف سپرده گذار ، کسب درآمد باشد کاهش سود سپرده گذار به کاهش انگیزه سپرده گذاری می انجامد.

ولی اگر هدف از سپرده گذاری چیزی غیر از کسب درآمد ، نظیر رسیدن به یک درآمد معین در آینده ، تأمین مالی مخارج دوران بازنشستگی ، تأمین مالی زندگی فرزندان از طریق پس انداز (ارث) یا کسب شهرت ناشی از پس انداز و ثروت و… باشد ،

کاهش سود سپرده بانکی نه تنها اثر نامساعدی بر سپرده گذاری نخواهد داشت بلکه در برخی موارد به منظور تأمین اهداف بالا (احتمالاً) انگیزه سپرده گذار حتی با افزایش مواجه خواهد شد.

نقش غیرفعال سود سپرده های بانکی

مجموع مباحث فوق نشان دهنده نقش غیرفعال سود سپرده های بانکی در جامعه ایران می باشد.

به عبارت دیگر انگیزه سپرده گذاری جامعه در سیستم بانکی طی دهه گذشته بیشتر ناشی از نگرش مردم به بانک ها به عنوان مأمنی مطمئن برای حفظ اصل پول و نه به جهت دریافت درآمد از آن (سود پرداختی) بوده است.

بررسی مالیات بر سود سپرده های بانکی در برخی از کشورها

وضع یا عدم وضع مالیات بریک فعالیت بستگی به شرایط اقتصادی و اجتماعی هر کشور و سیاست های کلی نظام در آن کشور دارد.

با این وجود تجربیات دیگر کشورها در اغلب موارد از جمله وضع یا عدم وضع مالیات بریک فعالیت می تواند به عنوان یک شاخص مطرح باشد.

براساس موارد مذکور و برخلاف ایران که سود سپرده بانکی از پرداخت مالیات معاف است، سود سپرده بانکی در اغلب کشورهای مورد بررسی مشمول مالیات بوده و نرخ مالیات بر سود سپرده های بانکی در این کشورها معمولاً ثابت و در حدود ۱۰ تا ۴۰ درصد قراردارد.

علاوه براین جدول مذکور نشان می دهد با وجود این که سود سپرده واقعی در برخی از کشورها نظیر ژاپن ، ایرلند، اندونزی ، استونی و … منفی است مشمول مالیات می باشد.

به عبارت دیگر دراین کشورها برخلاف برخی منتقدین درایران که لازمه وضع مالیات برسود سپرده بانکی را مثبت بودن آن می دانند منتفی می باشد.

محاسبه مالیات از دست رفته ناشی از معافیت سودسپرده بانکی

اولین عامل

همان طور که اشاره شد یکی از عوامل مؤثر درپایین بودن درآمدهای مالیات مستقیم، وجود معافیت های موضوعی می باشد. گستردگی این معافیت ها ، دو بخش از بخش های اقتصادی یعنی کشاورزی و نفت (خام ) را بطور کامل دربرمی گیرد.

علاوه براین وجود برخی از مواد قانون و بخشنامه ها موجب می شود که قسمت هایی از سایر بخش ها نیز از اصابت مالیات مستقیم مصون بماند که در این رابطه می توان به معافیت سود سپرده بانکی (به استناد ماده ۱۴۵ قانون مالیاتهای مستقیم ) اشاره نمود.

دومین عامل

دومین عامل مؤثر برای تعیین مالیات از دست رفته دراین بخش نرخ مالیاتی می باشد.

نرخ مالیات بردرآمد درایران به موجب ماده ۱۳۱ مشخص می گردد ، لیکن به جهت اجتناب از پیامدهای احتمالی ناشی از اعمال نرخ تصاعدی ومشکلات ناشی از محاسبه مالیات براساس این نرخ ها ، از اعمال ماده مذکور خودداری می نماییم.

از طرف دیگر با توجه به اینکه دراغلب کشورهای مورد بررسی نرخ مالیات بر سود سپرده بانکی ثابت و درحدود ۱۰ الی ۴۰ درصد می باشد بدین جهت در اینجا ما با فرض دو نرخ متفاوت ۱۰و۲۰درصد (تحت دو سناریو ) مالیات از دست رفته را محاسبه می نماییم.

تأکید بر لزوم کاهش کسری بودجه :

آثار سوء کسری بودجه و اثرات تورمی آن بر اقتصاد کشور و ملاحظه روند کسری بودجه دولت در طی سال های مورد مطالعه ، تأکید بر لزوم کاهش این کسری از طریق رشد درآمدهای مالیاتی را ضروری می نماید.

باتوجه به سهم قابل ملاحظه مالیات از دست رفته ناشی از معافیت سود سپرده بانکی این سؤال در ذهن خطور می کند که آیا لغو این گونه معافیت ها و به کارگیری درآمد ناشی ازآن ، توسعه سریعتر اقتصادی فراهم نمی گردید؟

نکته

به عبارت دیگر ، باتوجه به این که در مرحله انتخاب سپرده گذاری عوامل متعددی بر سپرده گذاران مؤثر است که این عوامل نقش معافیت مالیاتی را در تصمیم گیری افراد کم رنگ می نماید ، مناسب تر است

با حذف معافیت مالیاتی و به کارگیری درآمد ناشی از حذف آن ، رشد و گسترش فعالیت ها در دیگر بخش های اقتصادی را از طریق افزایش اعتبارات عمرانی تضمین نماییم.

یا حداقل با جبران قسمتی از کسری بودجه ، آثار سوء ناشی از کسری بودجه را کاهش دهیم. اهمیت مالیات‌ هاى حکومتى در تأمین هزینه‏هاى دولت و کارکرد ابزار سیاست مالى آن در اقتصاد جدید و کمبود مقدار خمس و زکات با توجه به خروج برخى از موارد زکات و گسترش وظایف دولت ، اقتصاد اسلامى را به ویژه بر اساس فقه شیعه با مشروعیت وضع مالیات هاى حکومتى مواجه ساخته است.

رشد وظایف دولت

بررسى وظایف دولت در صدر اسلام و مقایسه آن با وظایف دولت امروزى نشان گر رشد وظایف دولت در عصر حاضر به ویژه بر اساس دیدگاه دولت رفاه را دارد. محاسبه منابع مالى دولت اسلامى، نشان از کمبود منابع یا مشکلات مبتنى بر آن دارد. این مقاله، ده راه مختلف فقهى را براى مشروعیت وضع مالیات هاى حکومتى بررسى کرده و امکان مشروعیت آن را اثبات می ‏کند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا