حسابداری دولتی

مبانی حسابداری دولتی

مبانی حسابداری دولتی : در این مقاله در خصوص انواع مبانی و معادله حسابداری در حسابداری دولتی توضیحاتی ارائه خواهد شد. زمان شناسایی و ثبت درآمدها و هزینه ها را مبنای حسابداری گویند.

انواع مبانی حسابداری :

1-مبنای نقدی ؛

2-مبنای نقدی تعدیل شده ؛

3-مبنای تعهدی کامل ؛

4-مبنای تعهدی تعدیل شده ؛

5-مبنای نیمه تعهدی ؛

مبنای نقدی (در توضیح مبانی حسابداری دولتی) :

در حسابداری نقدی ، درآمدها در سال مالی وصول وجوه نقد مربوط و هزینه ها در سال مالی پرداخت وجوه نقد مربوط ، به حساب منظور می شود.

به عبارت دیگر دریافت ها زمانی ثبت و شناسایی می شود که وجه نقد دریافت شود و پرداخت ها زمانی شناسایی و در دفاتر ثبت می شوند که وجه نقد پرداخت گردد.

مبنای نقدی تعدیل شده (در توضیح مبانی حسابداری دولتی) :

ثبت  درآمدها در دوره دریافت وجه نقد و ثبت هزینه ها در دوره پرداخت وجوه نقد ، بابت تعهدات ایجاد شده صورت می گیرد.

درحسابداری نقدی تعدیل شده ، برای ثبت هزینه ها ، تحقق دو شرط ایجاد تعهد و انجام پرداخت لازم است.

تعریف هزینه :

در ایران در قانون محاسبات عمومی کشور ، تعریف هزینه به شرح زیر انشا شده است :

هزینه عبارت است از پرداخت هایی که به صورت قطعی به ذینفع در قبال تعهد با رعایت مقررات و قوانین مربوط صورت می گیرد.

با توجه به تعریف هزینه می توان گفت که در وزارت خانه ها و موسسات دولتی ایران در اجرای بودجه دولتی از مبنای حسابداری نقدی تعدیل شده مورد استفاده قرار می گیرد.

مزایای حسابداری نقدی تعدیل شده (در توضیح مبانی حسابداری دولتی) :

علل استفاده از مبنای حسابداری نقدی تعدیل شده در ایران را می توان به شرح زیر خلاصه کرد :

1-در مورد هزینه های پرسنلی ، ارقام تعهد شده و پرداخت شده تقریباً مساوی است ؛

2-ساده بودن این روش و تناسب آن با امکانات موجودی ؛

توضیح :

صورت های مالی که با حسابداری نقدی تنظیم می شود ، فاقد حساب های دریافتنی و پرداختنی هستند.

مبانی حسابداری دولتی

مبنای تعهدی کامل (در توضیح مبانی حسابداری دولتی) :

در حسابداری تعهدی ، درآمدهای دو دوره ای که تحقق پیدا می کنند ، دارایی ها در زمانی که تحصیل می شوند ، هزینه ها در دوره مالی که متحمل می شوند و بدهی ها زمانی که به وجود می آیند ، شناسایی و در دفاتر ثبت می گردند.

بنابر این در مبنای تعهدی کامل ، برای ثبت درآمدها و هزینه ها ، نیازی به مبادله وجه نقد نیست بلکه شناسایی و ثبت درآمدها و هزینه ها بدون توجه به تاریخ دریافت و پرداخت آنها صورت می گیرد.

اگر وجه نقد در زمانی که درآمد تحقق می یابد ، وصول نشود معادل درآمد حاصل شده به بدهکار حساب های دریافتنی منظور می گردد.

حساب های دریافتنی زمانی از دفاتر حذف می گردد که وجه نقد وصول گردد. هزینه هایی که در زمان ایجاد ، پرداخت نشوند معادل هزینه ایجاد شده به حساب بدهی های جاری منظور می شود.

مبنای تعهدی تعدیل شده (در توضیح مبانی حسابداری دولتی) :

در حسابداری تعهدی تعدیل شده ، شناخت و ثبت درآمد در حساب ها در دوره مالی ای انجام می شود که در آن دوره درآمد آماده ، در دسترس و قابل اندازه گیری است.

منظور از آماده و در دسترس بودن درآمدها قابل وصول بودن آنها در دوره مالی جاری یا مدتی کوتاه بعد از پایان دوره جاری است ، به ترتیبی که پرداخت بدهی ها و تعهدات دوره جاری از محل درآمدهای مذکور میسر باشد.

مفهوم قابل اندازه گیری بودن درآمدها آن است که مبلغ ریالی آنها را بتوان با دقت کافی جهت ثبت تعیین نمود.

در مبنای تعهدی تعدیل شده هزینه ها معمولاً در دوره وقوع یا تحمل ، یعنی دوره ای که تعهد یا بدهی قابل پرداخت بابت هزینه ایجاد می شود ، در حساب ها منظور می گردد.

مبنای نیمه تعهدی (در توضیح مبانی حسابداری دولتی) :

در حسابداری نیمه تعهدی که ترکیبی از دو مبنای نقدی و تعهدی است ، برای ثبت درآمدها از مبنای نقدی و برای ثبت هزینه ها از مبنای تعهدی استفاده می شود.

مثال )

برای نمایش سیستم حسابداری تعهدی کامل و نقدی به ذکر مثاب ساده ای می پردازیم :

فرض می کنیم آموزشکده ای در موقع ثبت نام دانشجویان موافقت می نماید شهریه نیم سال دوم 96 یکی از دانشجویان با دو ماه مهلت ، دریافت گردد.

در این صورت درآمد شهریه درتاریخ 96/11/15 در دفاتر ثبت می شود.

شهریه دریافتی                            100.000

.               درآمد                                         100.000

ثبت به طریق تعهدی کامل

ملاحظه می شود درآمد شهریه در تاریخ 96/11/15 یعنی زمان ثبت نام در دفاتر ثبت گردید و نه تاریخ 97/01/15 ؛ در صورتی که مبنای حسابداری ثبت درآمدها نقدی باشد ، در تاریخ ثبت نام به دلیل عدم وصول وجه نقد هیچ گونه ثبتی در دفاتر ایجاد نمی شود و فقط در تاریخ 97/01/15 که وجه شهریه دریافت می گردد ثبت زیر منعکس می شود :

بانک                                         100.000

.                  درآمد                                         100.000

ثبت به روش نقدی

(در توضیح مبانی حسابداری دولتی)

اگر همان موسسه در تاریخ 96/12/25 مقداری کاغذ به ارزش 200.000 ريال جهت مصارف آموزشی خریداری نماید ، لیکن وجه آن را تا پایان 97/03/31 پراخت نمایند ، در زمان تحویل کاغذ معادل بهای تمام شده کاغذ از یک سو و از سوی دیگر به حساب بدهی موسسه به شرح زیر منظور می گردد :

96/12/25-   هزینه                                            200.000

.                           حساب های پرداختنی                                200.000

در زمانی که وجه نقد کاغذ خریداری شده پرداخت می گردد ، بدهی موسسه آموزشی باید از دفاتر حسابداری موسسه حذف گردد :

97/03/31-  حساب های پرداختنی                       200.000

.                           بانک                                                  200.000

اگر موسسه آموزشی در حسابداری هزینه ها از مبنای نقدی استفاده می کرد ، در سال مالی 96 که کاغذ تحویل شده ، خرید کاغذ در دفاتر ثبت نمی شد ، بلکه زمانی که وجه کاغذ پرداخت گردد ، خرید کاغذ به حساب هزینه منظور و آرتیکل زیر در دفاتر ثبت می شود :

97/03/31-هزینه                                         200.000

.                      بانک                                                  200.000

ثبت پرداخت به روش نقدی

معادله حسابداری دولتی (در توضیح مبانی حسابداری دولتی) :

معادله حسابداری دولتی برای هر یک از حساب های مستقل وجوه دولتی و غیر دولتی را به شرح زیر ارائه کرد :

مازاد تخصیص نیافته + بدهی های جاری = دارایی جاری

در حسابداری دولتی چون دارایی های ثابت در زمان تحصیل به حساب هزینه منظور می شود ، لذا دارایی های مذکور در معادله حسابداری تاثیری ندارد.

بدهی های جاری

منظور از بدهی های جاری ، عبارت از دینی است که در قبال انجام خدمت یا تحول کالا  تحقق یافته لیکن وجه آن پرداخت نشده است.

همان طور که قبلاً توضیح داده شد حساب بدهی ها در صورتی در دفاتر حسابداری مستقل منعکس می شود که در ثبت هزینه ها مبنای تعهدی مورد استفاده قرار گیرد ، در حالی که اگر از مبنای نقدی ثبت هزینه ها استفاده شود، بدهی های جاری از معادله فوق حذف خواهد شد.

مازاد تخصیص نیافته (در توضیح مبانی حسابداری دولتی) :

منظور از مازاد در معادله حسابداری ، ارزش ویژه حساب مستقل یا به عبارت دیگر مازاد حاصل تفاضل دارایی جاری با بدهی جاری.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا